Een Amerikaans plan van liefst 28 punten moet een einde maken aan de Russische invasie van Oekraïne. Deze week bespreken delegaties van de betrokken landen het plan. Wat is er al bekend?
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
In het voorstel krijgt Rusland het Oekraïens grondgebied dat het nu al bezet, inclusief de Krim. Dat meldt The New York Times op basis van Amerikaanse en Oekraïense functionarissen die de inhoud van het plan kennen.
Dat Oekraïne deze gebiedsdelen moet erkennen als Russisch komt niet als verrassing. President Trump heeft meermaals herhaald dat de huidige situatie min of meer bevroren moet worden. ‘Ik denk dat ze de frontlinie moeten laten waar die nu is’, zei hij in augustus.
Maar het voorstel gaat een stap verder. Oekraïne zou de gehele Donbas moeten opgeven, óók de delen die Rusland niet bezet. Naast The New York Times melden ook de Financial Times en The Washington Post dit op basis van ingewijden. De verovering van de Donbas is een van Poetins belangrijkste doelen van de huidige oorlog geworden, nadat al snel was gebleken dat de volledige bezetting van Oekraïne niet haalbaar was.
Het Oekraïense leger moet flink krimpen voordat Rusland akkoord wil gaan. De Financial Times en The Washington Post reppen zelfs over een halvering. Oekraïne heeft nu volgens volgens analisten al te weinig manschappen om het land te kunnen verdedigen en heeft eerder meer dan minder soldaten nodig.
Ook zou het Oekraïense leger deels moeten ontwapenen. Die ontwapening richt zich vooral op de langeafstandsraketten die Oekraïne grotendeels van westerse bondgenoten kreeg. Daarmee valt het nu regelmatig aan op Russisch grondgebied, al gebruikt het leger daar vooral in Oekraïne geproduceerde drones voor.
Oekraïne moet bovendien uit de westerse invloedssferen worden verdreven. Westerse vredestroepen in Oekraïne, een voorstel van het VK en Frankrijk, zouden in het Amerikaanse plan niet voorkomen. De VS stoppen in het voorstel met het delen van inlichtingen en andere militaire hulp.
Het vredesplan doet sterk denken aan Trumps twintigpuntenplan voor Gaza. En waar de Palestijnse autoriteiten geen rol hadden bij de eerste versie van het plan, is Oekraïne evenmin bij deze voorstellen betrokken geweest. Ook Europa staat langs de zijlijn.
Sterker nog, er lijken in het plan louter punten opgenomen die in het voordeel van Rusland zijn (op basis van wat nu bekend is). Het zou tot stand zijn gekomen na overleg tussen de Amerikaanse gezant Witkoff en de Rus Kirill Dmitriëv, baas van het Russische staatsinvesteringsfonds en topadviseur van Poetin. Dmitriëv maakte deze zomer onderdeel uit van de Russische delegatie bij de top met Trump in Alaska.
De Financial Times noemt hem zelfs de architect van het plan. Het Kremlin houdt zich tot dusver op de vlakte, maar Dmitriëv toont zich in zijn nopjes. ‘Wij hebben het gevoel dat er echt naar het Russische standpunt wordt geluisterd’, zei hij tegen nieuwsite Axios. De invloed van het Kremlin blijkt ook uit de eis dat Oekraïne de Russische taal en de Russisch-orthodoxe kerk officieel moet erkennen.
Het voorstel komt voor Zelensky op een bijzonder ongunstig moment. Het Russische leger maakt vorderingen in en rond Pokrovsk, een belangrijke stad in de Donbas. Binnenlands staat de president onder druk vanwege een corruptieschandaal waarbij een aantal van zijn vertrouwelingen betrokken zouden zijn. De Amerikaanse regering zou volgens The New York Times druk op Zelensky zetten om het voorstel te accepteren.
Maar de Amerikaans-Russische eisen zijn niet nieuw en zijn tot dusver nooit bespreekbaar geweest voor Oekraïne. Anonieme Oekraïense functionarissen laten in verschillende media weten dat het plan onacceptabel is en niet kan dienen als begin van onderhandelingen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant