Brazilië hoopte dat er woensdag op de klimaattop al een doorbraak zou komen op het gros van de afspraken. Maar het gedroomde succes bleef uit. De komende dagen zal de spanning verder oplopen, met de Europese Unie in de schijnwerpers.
De wens van de Brazilianen was om woensdagavond al een hapklare eindtekst te hebben over de belangrijkste onderwerpen, met een grote strik eromheen. Eerder die dag hadden ze president Luiz Inácio Lula da Silva ingevlogen om druk op de onderhandelingen te zetten. Want die zitten zoals gewoonlijk muurvast.
Vanaf het begin heeft de voorzitter van de klimaattop André Corrêa do Lago benadrukt dat de top op tijd klaar moet zijn. De geplande afloop is vrijdagmiddag, maar ook dat is niet in beton gegoten. Normaal gesproken lopen onderhandelingen bijna altijd uit, meestal tot diep in de nacht.
Lula heeft woensdag de hele dag gesprekken met landen gevoerd in de achterkamertjes, maar voorlopig zonder resultaat. De discussie gaat vooral over de vier onderwerpen die niet officieel op de agenda staan: het 'gat' tussen klimaatbeleid en klimaatdoelen, klimaatfinanciering, handelsmaatregelen en transparantie.
Waar het vooral op vastloopt, is iets wat al jaren overheerst op klimaattoppen. Dat is de kloof tussen ambitie en financiering. Ontwikkelingslanden willen meer klimaatsteun om zich te beschermen tegen klimaatverandering. Zij vragen om een verdrievoudiging van geld dat daarvoor is gereserveerd. Niet in de vorm van leningen maar in giften of subsidies.
Lidstaten van de Europese Unie zien dat niet zitten. De EU wil dat de wereld meer ambitie toont om de opwarming van de aarde te beperken. Bijvoorbeeld door de nationale klimaatplannen een stuk vaker dan elke vijf jaar onder de loep te nemen. Op Polen en Italië na, steunen ook alle lidstaten de oproep om fossiele brandstoffen af te bouwen.
Maar wat de EU niet wil is telkens de portemonnee trekken. Helemaal nu de Verenigde Staten is afgehaakt en de ogen zich op het blok richten. "Het chagrijn begint toe te nemen", ziet Europarlementariër Bas Eickhout van GroenLinks-PvdA in Belém. De EU zit in een lastig parket. "Ambitie verhogen gaat niet lukken als je niet iets aan adaptatie wil doen", zegt Eickhout. "Er moet iets gebeuren."
Een onderhandelaar van de Least Developed Countries, Lina Yassin, zegt tegen NU.nl dat de ontwikkelingslanden bereid zijn om samen te werken. Maar ze vindt het ook "jammer" als daar iets tegenover komt te staan. Deze 44 kwetsbare landen hebben niet de middelen om zich tegen droogtes en overstromingen te wapenen. Yassin hoopt dat Brazilië ervoor kan zorgen dat rijke landen hen tegemoet komen. "Klimaatverandering wacht niet tot er vrede is."
Woensdagavond heeft Lula zich uiteindelijk laten zien bij een persconferentie. Daar zei hij gepassioneerd dat de wereld moet nadenken over een toekomst zonder fossiele brandstoffen en dat dit de "beste top aller tijden" kan worden. Maar de Braziliaanse president had nog geen concrete successen om te noemen. Ook was er op dat uur nog steeds geen tekst.
Nu er geen eerste conclusie is gevallen, begint de tijd tot de beoogde eindstreep (48 uur) steeds meer te dringen. Landen zullen moeten gaan bewegen en compromissen moeten sluiten, want de Brazilianen willen geen genoegen nemen met een slotverklaring met allerlei losse eindjes. En dus kan het zomaar zijn dat de klimaattop traditiegetrouw tot ver in het weekend uitloopt.
Source: Nu.nl economisch