De daling van het aantal mensen dat een hiv-diagnose krijgt in Nederland is gestopt. Sinds 2010 nam het jaarlijkse aantal nieuwe patiënten eerst nog flink af, maar inmiddels blijft het al vijf jaar steken. Volgens analyses zal het aantal nieuwe hiv-diagnoses zelfs stijgen.
"Er is een einde gekomen aan de dalende trend in het aantal mensen dat in Nederland met hiv gediagnosticeerd wordt", zegt professor Marc van der Valk. Hij is bestuurder van de Stichting hiv-monitoring (SHM) en internist-infectioloog bij Amsterdam UMC.
In 2010 werden 1.147 nieuwe hiv-diagnoses gesteld. Sinds 2020 schommelt dit aantal boven de 400 per jaar. In 2020 waren er bijvoorbeeld 437 nieuwe diagnoses en vijf jaar later waren dat er 444, blijkt uit cijfers van de stichting. Daarmee is er een einde gekomen aan de jarenlange daling.
Het aandeel nieuwe hiv-diagnoses bij mannen die seks hebben met mannen is de afgelopen jaren gestegen, voornamelijk onder mannen die na 1980 zijn geboren. Dat geldt niet voor de mannen die voor 1980 zijn geboren: daar daalt het aantal nieuwe diagnoses. Daarnaast voorspelt SHM dat het aantal nieuwe hiv-infecties de komende jaren zal toenemen.
Voor die voorspelling heeft het European Center of Disease Prevention and Control (ECDC) een model ontwikkeld dat is gebaseerd op onder meer de werking van het immuunsysteem van iemand met hiv.
Het maakt een berekening op basis van het aantal waargenomen diagnoses en van de tijd tussen het oplopen van hiv en het moment van diagnose.
Mensen met hiv leven langer door goede behandelmogelijkheden. Daardoor stijgt het absolute aantal mensen met hiv, terwijl het aantal nieuwe diagnoses de afgelopen vijf jaar min of meer gelijk is gebleven. Naar schatting telde Nederland 25.890 mensen met hiv in 2024, waar dat er in 2020 nog 24.230 waren.
Wat ook zal bijdragen aan de verwachte toename, is de stijging van het geschatte aantal mensen dat niet wist dat ze hiv hadden. Dat waren in 2024 zo'n 1.610 mensen, blijkt uit schattingen van het rekenmodel. Een jaar daarvoor waren dat er nog 1.545.
"Mensen die niet weten dat ze met hiv leven en dus geen behandeling krijgen, kunnen het virus onbedoeld overdragen", legt Van der Valk uit. "Ook kunnen mensen jaren zonder klachten blijven. Aangezien het aantal hiv-infecties lijkt te stijgen, is het aannemelijk dat in de komende jaren ook het aantal hiv-diagnoses zal stijgen."
Van der Valk legt uit dat een opgelopen hiv-infectie niet hetzelfde is als een vastgestelde hiv-diagnose. "Tussen die momenten zitten vaak jaren." Het aantal infecties wordt daarom niet rechtstreeks gemeten, maar geschat op basis van het aantal diagnoses en het rekenmodel.
Van der Valk hoopt de "zorgelijke ontwikkeling" te kunnen keren door het testbeleid te optimaliseren en de toegang tot zorg en preventie te verbeteren. Ook Soa Aids Nederland roept daartoe op. "Als we nu niet investeren in preventie, zoals het toegankelijker maken van de hiv-preventiepil PrEP, zal het aantal diagnoses waarschijnlijk blijven stijgen. Dit betekent meer mensen met hiv en hogere zorgkosten voor de maatschappij", zegt directeur Mark Vermeulen.
Hoewel PrEP steeds bekender wordt, start niet iedereen die een verhoogde kans op hiv heeft met het gebruik ervan, schrijft Soa Aids Nederland. Lange wachtlijsten en kosten vormen een drempel en veel gebruikers nemen PrEP niet correct in. Goede voorlichting over hiv en het gebruik van PrEP is daarom essentieel.
Source: Nu.nl algemeen