Anderhalve week na het vertrek van de BBC-top rommelt het nog steeds bij de omroep. Dit weekend dreigde Trump nog met juridische stappen tegen het Britse instituut. De ogen richten zich inmiddels op een bestuurslid dat de koers van de BBC zou willen veranderen.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Met het vertrek van topman Tim Davie en hoofdredacteur nieuws Deborah Turness bevindt ‘Auntie Beeb’ zich in een van de grootste leiderschapscrises in de geschiedenis. Dat de top van de omroep opstapt na een journalistieke blunder, was al uniek. Extra opmerkelijk is dat de aanleiding hiervoor geen binnenlandse aangelegenheid is, maar dwingende ogen uit het buitenland.
Afgelopen weekend was het opnieuw raak. Trump stelde dat hij tussen de 1 en 5 miljard dollar van de omroep gaat eisen, ondanks eerdere excuses. Voorzitter Samir Shah stelde daarop dat er geen juridische basis voor zo’n schadeclaim is en beloofde dat de BBC zal ‘terugvechten’.
De rel nog even in het kort: het toonaangevende documentaireprogramma Panorama knipte citaten uit een speech van Trump op zo’n manier dat het leek alsof de president expliciet opriep tot geweld bij de Capitoolbestorming van 2021. Een journalistieke doodzonde, luidde al snel de consensus onder media-analisten.
De BBC zond de documentaire vorig jaar al uit, maar de handelswijze trok in Washington pas de aandacht nadat een intern klachtenrapport hierover was uitgelekt. Dat rapport, opgetekend door voormalig extern adviseur Michael Prescott, was gericht aan de Editorial Guidelines and Standards Board, het ethische geweten van de omroep en bedoeld voor intern gebruik.
Presscotts kritiek had niet alleen betrekking op het gewraakte Panorama-fragment, maar ook op de oorlog in Gaza en transgenderrechten – andere grote thema’s die centraal staan in de ideologische strijd tussen links en rechts in het Verenigd Koninkrijk. De omroep zou volgens Presscott lijden aan institutionele vooringenomenheid. Het memo lekte uit via The Daily Telegraph, een rechtsgeoriënteerd dagblad dat zich traditiegetrouw achter Conservatieve premierskandidaten schaart.
Onder analisten op de (centrum-)linkse flank klinkt inmiddels de kritiek dat er een gecoördineerde aanval vanuit rechts gaande is. De BBC kreeg het al vaker vanuit die hoek te verduren: Brexit-stokebranden Nigel Farage en Dominic Cummings bestempelden de omroep jaren geleden bijvoorbeeld tot ‘vijand’. Ditmaal komen de aanvallen van binnenuit, zeggen analisten. In opiniestukken, podcasts en analyses viel steeds één naam: die van Robbie Gibb.
De 61-jarige Gibb gold vroeger als invloedrijke naam bij de omroep. Eerder was hij het hoofd van de politieke tak van de BBC, maar hij was zelf ook actief binnen het politieke domein. Van 2017 tot 2019 was Gibb chef communicatie van Theresa May, toen nog premier. In die rol zou hij stevige kritiek hebben gehad op wat hij beschouwde als anti-Tory-sentiment bij de omroep.
In 2021 wees toenmalig premier Boris Johnson hem aan als bestuurder bij de BBC, waar hij een zetel innam in de veertien-koppige raad. (In tegenstelling tot de publieke omroep in Nederland, stelt de regering in het Verenigd Koninkrijk een deel van het BBC-bestuur direct aan: per land één afgevaardigde.) Toen Johnson met een prominent uit zijn ‘eigen kamp’ op de proppen kwam, klonk de kritiek dat daarmee de journalistieke onafhankelijkheid van de omroep onder druk kwam te staan.
Dat hij een andere koers voor de BBC voor ogen had, stak Gibb niet onder stoelen of banken. Saillant detail daarbij is dat, zo onthulde de zondagskrant vorige week, Gibb bevriend is met Prescott, de man van de kritische memo over Panorama. Dezelfde Prescott zou door Gibb zijn binnengehaald als onafhankelijk adviseur voor de omroep.
Gibbs opereren ligt al geruime tijd onder het vergrootglas. Deze zomer riepen vierhonderd bekende en onbekende mediagezichten de BBC op om hem aan de kant te zetten vanwege een andere kwestie. Die draaide om vermeende pro-Israëlische vooringenomenheid in de Gaza-verslaggeving van de BBC. De afzenders wezen onder meer naar Gibbs dubbele pet (tot vorig jaar) als aandeelhouder-directeur van het pro-Israëlische The Jewish Chronicle: volgens hen was er sprake van belangenverstrengeling.
Inmiddels gaan bij zowel de BBC als in Westminster stemmen op om hem te vervangen, schrijft The Guardian. Labour-parlementsleden en de voorzitter van de LibDems willen van hem af. Dat is volgens de minister van Cultuur niet zomaar mogelijk, vanwege de vanwege de juridische complexiteit van zijn benoeming.
De komende maanden zal door het bestuur, met daarin dus Gibb, een nieuwe BBC-directeur moeten vinden. De linkerflank zal die procedure met argusogen volgen.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant