Republikeinen Partijgenoten van de president kijken sinds de record shutdown en Democratische verkiezingswinst voorbij Trumps heerschappij. De stemming over de Epstein-stukken is een eerste voorbeeld van hun muiterij.
Demonstranten verzamelen buiten het Capitool in Washington.
Schijnbaar soepel, met vrijwel unanieme instemming, heeft het Amerikaanse Congres dinsdag besloten tot het openbaar maken van het strafdossier van de dode jetsetter en zedendelinquent Jeffrey Epstein. In werkelijkheid verscheurde de kwestie de Republikeinen maandenlang en was het uiteindelijk president Donald Trump die — tot nu toe uniek in zijn tweede termijn — moest buigen voor muiterij binnen zijn partij.
Of en wanneer we meer te weten komen over de mannen die samen met Epstein minderjarige meisjes misbruikten, blijft vaag. Zeker is dat Trumps positie als alleenheerser de afgelopen weken verzwakt is. Niet alleen dankzij zijn decennialange vriendschap met de veroordeelde pedofiel en zijn gebroken verkiezingsbelofte het dossier over hem vrij te geven. Het blijkt vooral dat andere Republikeinen na de recordshutdown en tegenvallende verkiezingen voorbij de Trump-heerschappij kijken.
„Het kan me niets schelen”, was de afgelopen dagen het motto van Trump. Hij schreef het dinsdag op zijn Truth Social over het mogelijke fiat van de Senaat over het vrijgeven van de Epstein-documenten. Hij schreef het zondag toen hij, in een draai van 180 graden, zwichtte voor dwarse Afgevaardigden die tegen zijn wil een stemming forceerden over Epstein Files Transparency Act: „We hebben niets te verbergen.”
Trump had in 2024 campagne gevoerd om de doofpot rond Epstein te openen, maar deed daar als president snel weer de deksel op — mogelijk toen hem duidelijk werd hoe vaak zijn eigen naam in de stukken voorkomt. Het Republikeinse Congres, dat verder nauwelijks weerstand biedt tegen de wensen van de president, ging daar niet zomaar mee akkoord. Trump raakte in paniek.
Transparant als de Amerikaanse president is in zijn onvrede, had hij in de afgelopen week laten zien woedend te zijn op partijgenoten die hem ondermijnden. Trumpista Marjorie Taylor Greene (Georgia) was opeens een „verrader”. Lauren Boebert (Colorado) werd in het Witte Huis onder druk gezet. De stemming zou „een vijandige daad” zijn.
Toen Trump duidelijk werd dat zijn partijgenoten niet zouden inbinden, en veel meer Republikeinen voor het wetsvoorstel zouden stemmen, staakte hij zijn verzet. Sinds de lokale en statelijke verkiezingen begin deze maand, waarin Democraten boven verwachting goed scoorden op economische thema’s, draaide Trump al importheffingen op rundvlees, koffie en bananen terug. Hij sprak zich recent positief uit over kennismigratie, om verdere paniek in de techsector te voorkomen. Zowel de Epstein-kwestie als de economie, de oplopende kosten van levensonderhoud, drukken zijn populariteit.
Tegelijkertijd loopt zijn missie om het hertekenen van kiesdistricten in overwegend Republikeinse staten, gerrymandering, deuken op. In Indiana blijken partijgenoten daar niet toe bereid. Federale rechters in Texas besloten maandag dat de nieuwe districten daar, die vijf extra Huiszetels moeten opleveren, niet grondwettelijk zijn. „Volslagen dwaas”, noemde Kevin Kiley (California) Trumps poging om tussentijds de districten aan te passen.
Sinds zijn inauguratie in januari leek Trump oppermachtig. Na tien maanden is de magie uitgewerkt. Republikeinen vrezen over een jaar, bij de midterms voor het Congres, hun meerderheid in het Huis te verliezen. Velen zijn afhankelijk van Trumps steun in partijgebonden voorverkiezingen en durven hem daarom nauwelijks tegen te spreken. Maar voor hun verdere toekomst is de huidige president minder relevant. Afgevaardigde Thomas Massie (Kentucky), die al langer met Trump in de clinch ligt, waarschuwde zijn collega’s voorafgaand aan de Epstein-stemming: „In 2030 is hij geen president meer en moet jij uitleggen waarom je een stem uitbracht om pedofielen te beschermen.”
Het is een teken aan de wand voor de president, die nog drie jaar te gaan heeft. Maar ook een duidelijk signaal over de algemene politieke gemoedstoestand. America First-Republikeinen komen niet in verzet tegen militairen in Amerikaanse steden of voor de kust van Venezuela, noch de zelfverrijking van de familie Trump. De thema’s waarop ze Trump in een hoek duwden zijn machtsmisbruik en klassenjustitie in het voordeel van mensen als Epstein en zijn machtige vrienden en de immer oplopende kosten van levensonderhoud. Zowel het spook van de dode pedofiel als dat van inflatie, blijven de president voorlopig achtervolgen. Het is de vraag of hij een volgende revolte net zo snel kan omarmen als die rond Epstein.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC