Zelden deed een journalistieke onthulling in Nederland zoveel stof opwaaien als die van Hugo Logtenberg in NRC over een uitlating van informateur Hans Wijers. Het leidde tot twee spannende pagina’s lezersbrieven in NRC en heftige reacties van columnisten in andere kranten.
De afwijzende reacties – afwijzing van de onthulling dus – hebben duidelijk de overhand. Van de elf afgedrukte brieven waren er slechts drie vóór. Van de columnisten in andere kranten noem ik twee, door mij graag gelezen, collega’s: Sander Schimmelpenninck (de Volkskrant) en Jamal Ouariachi (Trouw). Schimmelpenninck vond het „treurig dat NRC de Wijers-ophef bracht onder het mom van onderzoeksjournalistiek”. Ouariachi oordeelde streng: „Serieuze journalisten moeten zich niet laten misbruiken door ondernemers die ondemocratisch schaduwkabinetje willen spelen.’’ Hij doelde op ondernemer Willem Sijthoff en diens „lobbyclubje” Stem op Stabiliteit.
Tijd om nu zelf kleur te bekennen. Schrik niet: ik sta achter Logtenberg, die ik als lezer heb leren kennen als een serieuze, gedegen onderzoeksjournalist – de zwaarste tak van het vak journalistiek. Nog onlangs schreef hij met Bas Haan een indrukwekkende reconstructie over het schandaal rond de Groningse burgemeester Schuiling.
George Freeman, jarenlang topadvocaat bij The New York Times, heeft eens drie criteria genoemd voor het publiceren van vertrouwelijk nieuws: waarheidsgetrouw, nieuwswaardig en niet op illegale wijze verkregen.
Logtenberg lijkt met zijn onthulling aan deze drie criteria te voldoen. Waarheidsgetrouw? Ja, want Wijers heeft nota bene zelf bevestigd dat hij een appje met de beledigende term „feeks” voor Dilan Yesilgöz heeft verstuurd. (Wel zou er wat meer duidelijkheid mogen komen over wat Wijers op een bijeenkomst precies heeft gezegd.) Nieuwswaardig? Ja, want kijk hoe álle nieuwsmedia in Nederland, ook de Volkskrant en Trouw, dit nieuws hebben overgenomen. Niet op illegale wijze verkregen? Jazeker.
Logtenberg krijgt vaak het verwijt dat hij zich heeft laten misbruiken door zijn bron(nen). Het is een irrelevant verwijt. Als de onderzoeksjournalist zich alleen mag verlaten op bonafide bronnen, is hij snel uitgeschreven. Bronnen kunnen om allerlei redenen hun heil zoeken bij publiciteit. Het gaat er vooral om of de feiten die zij aandragen kloppen – waarheidsgetrouw zijn dus. Het zou goed kunnen dat Logtenbergs bron om rechts-politieke redenen de D66’er Wijers wilde uitschakelen. So be it.
„NRC heeft daarmee effectief zand gestrooid in de democratische machine”, verwijt een lezer. Een klassiek verwijt – de boodschapper wordt de dader. Niet NRC is hier de dader, maar een oud-politicus met verkeerde vrienden die zijn confidenties openbaar maken.
Had NRC de zaak stil moeten houden? Ik zoek een hypothetisch voorbeeld in de actualiteit. Stel dat er een foto of filmpje gevonden wordt waarop president Trump bezig is een vrouw te verkrachten. Het materiaal was in handen van een louche, politieke tegenstander die op deze manier wraak wil nemen op Trump. Zou The New York Times het publiceren? Natuurlijk. En niet alleen die krant, maar álle kranten over de hele wereld, ook de Volkskrant en Trouw – en uiteraard NRC.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC