Jarenlang gold de radicale afgevaardigde Marjorie Taylor Greene als een van Trumps meest loyale volgers. Maar onder druk van de Epstein-zaak is het tot een breuk gekomen. Greene is niet van plan te zwijgen als ze vindt dat de president de Maga-beginselen verloochent.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
‘In alle nederigheid wil ik zeggen: het spijt me dat ik heb bijgedragen aan een giftige politieke sfeer. Dit schaadt ons land enorm.’ Deze mea culpa van afgevaardigde Marjorie Taylor Greene op nationale televisie afgelopen weekend wekte verbazing. Was dat niet dezelfde vrouw die president Joe Biden uitjouwde tijdens een toespraak, weinig verhullende bedreigingen uitte aan het adres van Democraten, en complottheorieën verspreidde over Joodse ruimtelasers en het in scène zetten van schietpartijen op scholen?
Dat Greene kritiek op haar omvangrijke verleden van opruiende opmerkingen opeens ter harte neemt, komt niet uit de lucht vallen. Haar oproep om in de Amerikaanse politiek ‘de wapens neer te leggen’, komt nu ze verwikkeld is geraakt in een van de meest opzienbarende relatiebreuken die de Maga-beweging heeft gezien: met niemand minder dan de geestelijk vader ervan, Donald Trump.
De president nam vrijdag publiekelijk afstand van Greene, de vrouw die jarenlang juist gold als een van de meest prominente en strijdlustige voetsoldaten op het Capitool. Greene zou een ‘tierende gek’ zijn, een ‘verrader’ zelfs. Directe aanleiding is haar strijd om alle documenten in de zaak over de overleden pedoseksueel Jeffrey Epstein boven tafel te krijgen, waarmee ze regelrecht inging tegen de wensen van haar eigen leider.
De dooretterende Epstein-zaak was de lont in het kruitvat, maar de breuk voert verder dan dat. Greene’s bondgenootschap met Trump vertoonde al langer barstjes door haar toenemende bereidheid om zichzelf te distantiëren van de president.
Ze sprak Trump tegen toen die beweerde dat de kosten van boodschappen dalende zijn, bekritiseerde de Republikeinse weigering om tijdens de shutdown bezuinigingen op gezondheidszorg terug te draaien en was het eerste Republikeinse Congreslid dat het woord genocide in de mond nam over de oorlog in de Gazastrook. En toen Trump in juni opdracht gaf tot bombardementen op Iran, beschuldigde ze de regering ervan daarmee de ‘America First’-beginselen over geldverspillende buitenlandse oorlogen te verloochenen.
‘Ik ben degene die ‘America First’ bedacht heeft’, zei Trump eerder dit jaar. ‘Dus ik bepaal wat het betekent.’ Greene’s houding roept de vraag op: kan iemand anders dan Trump de hoeder van het trumpisme zijn, al helemaal zonder zijn steun?
Als Greene tijdens de Congresverkiezingen van 2020 zegeviert in een oerconservatief district in haar geboortestaat Georgia, belichaamt ze alles wat Democratische en de dan nog behoorlijke groep traditionele Republikeinse afgevaardigden verafschuwen. De lijst met QAnon- of andersoortige samenzweringstheorieën die de eigenaar van een aannemersbedrijf heeft gepromoot, is lang: de terreuraanslagen van 9/11 zouden een hoax zijn, prominente Democraten zouden een geheim pedoseksuelennetwerk runnen dat ook de overheid geïnfiltreerd heeft en Hillary Clinton zou haar tegenstanders hebben laten vermoorden.
De veelvuldige media-aandacht voor haar extremistische uitwassen gebruikt ze om te bouwen aan een profiel van een anti-establishment trumpista. In korte tijd groeit ze uit tot een van de bekendste Congresleden. Eenmaal aangekomen in Washington D.C. papegaait ze Trumps leugens over ‘gestolen’ presidentsverkiezingen, steunt ze pogingen om de uitslag ongedaan te maken, en komt ze direct met een afzettingsprocedure tegen Joe Biden op de proppen. Herhaaldelijk roept ze op tot een ‘nationale scheiding’ langs partijpolitieke grenzen.
Tegelijkertijd toont Greene zich meer bereid tot samenwerking met het establishment dan haar radicale medestanders in het Congres. Zo smeedt ze een band met de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Kevin McCarthy, die ze steunt als haar ideologische zielsverwanten hem af willen zetten. Op zijn beurt neemt hij advies van haar aan om verplicht vaccinatiebeleid af te zwakken en niet zomaar groen licht te geven voor nieuwe steun aan Oekraïne.
Steeds meer vaart ze een eigen koers. In 2023 wordt ze uit een gezelschap van uiterst rechtse Congresleden geknikkerd, nadat ze een van hen een ‘little bitch’ heeft genoemd. Een jaar later zoekt ze openlijk ruzie met McCarthy’s opvolger Mike Johnson, omdat die een nieuw steunpakket voor Oekraïne door het Huis heeft geloodst.
En nu deinst ze dus ook niet meer terug voor Trump, die ze nog altijd haar ‘favoriete president’ noemt. ‘Ik heb zoiets van: ‘Fuck you’’, zegt ze over dreigementen van het Witte Huis om haar beentje te lichten als ze niet een toontje lager zou zingen in de Epstein-zaak. ‘Ik heb ze gezegd: ‘Jullie hebben me niet verkozen. Ik werk niet voor jullie, maar voor m’n district.’’
Haar onverschrokken houding maakt haar de afgelopen tijd opeens een graag geziene gast in media die ze in het verleden nog omschreven heeft als ‘fake news’. ‘Je bent niet de persoon die je dacht dat ik was’, krijgt ze te horen als ze begin deze maand aanschuift bij het als progressief bekendstaande praatprogramma The View.
Daar noemt ze zich ook een ‘slachtoffer’ van ‘leugens in de media en dingen die je op sociale media leest’, waardoor ze in de QAnon-complottheorie is gaan geloven. Daar heeft ze reeds afstand van genomen. Maar dat geldt vooralsnog niet voor een reeks andere rabiate standpunten, zoals de racistische omvolkingstheorie of de desinformatie die ze heeft verspreid over het covidvaccin.
Naar eigen zeggen is ze na de moord op de conservatieve activist Charlie Kirk bij zichzelf te rade gegaan over hoe ze de gemoederen in de Amerikaanse politiek tot bedaren kan brengen. De vraag is wat daar in de praktijk van terechtkomt. ‘Ik ben helemaal niet veranderd’, zei ze zelf al bij The View.
Maar de Republikeinse partij is dat wel, vindt ze. Die zou zich steeds meer afkeren van de ‘America First’-agenda en de ‘gewone Amerikaan’. Hoewel ze bereid is de strijdbijl met Trump te begraven, zal ze ook zonder hem aan haar zijde het Maga-geluid blijven vertolken.
Ook bij de ‘nieuwe’ Greene mag dat er nog steeds hard aan toe gaan. ‘Hij noemde me een verrader, omdat ik opkom voor deze vrouwen’, zegt ze dinsdag in het bijzijn van meerdere slachtoffers van Epstein over Trump. ‘Ik zal je zeggen wat een verrader is: iemand die alleen andere landen en zichzelf dient.’
3x Marjorie Taylor Greene
Als in 2021 blijkt dat berichten op sociale media over het liquideren van Democratische kopstukken op haar instemming kunnen rekenen, ontnemen Democraten met steun van enkele Republikeinen haar commissiefuncties in het Congres. Later krijgt ze die weer terug.
Wanneer Trump eerder deze maand gratie verleent aan een reeks politici die betrokken waren bij de ‘Stop the steal’-beweging, bedankt Greene hem daar nog voor.
‘Vanuit het perspectief van haar achterban heeft ze op elk onderwerp gelijk’, zei de prominente oud-Trump adviseur Steve Bannon eerder dit jaar over Greene. ‘Ze heeft een perfect oog voor de bal.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant