Doordat Rusland maandag in de VN-Veiligheidsraad geen veto heeft uitgesproken, ligt er nu een resolutie die het Trump-plan voor Gaza voorziet van een stempel van de Verenigde Naties. De Israëlische premier Netanyahu reageerde verheugd, maar moet wel het nodige wegslikken.
Zowel Israël als de Palestijnse Autoriteit (PA) heeft positief gereageerd op de VN-resolutie over Gaza die de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties maandagavond aannam. Dertien van de vijftien lidstaten van de raad stemden voor de Amerikaanse concepttekst. Rusland en China hadden bezwaren, maar besloten uiteindelijk niet hun veto te gebruiken; zij onthielden zich van stemming.
De tekst volgt in grote lijnen het plan voor Gaza dat president Trump eind september presenteerde. Er komen een internationale troepenmacht en een tijdelijk bestuur, de door Trump voorgezeten Raad van Vrede. Hamas wordt ontwapend en het Israëlische leger trekt zich steeds verder terug. Ook wordt, met het nodige voorbehoud, gewag gemaakt van ‘een geloofwaardige weg naar zelfbeschikking en een staat’ voor het Palestijnse volk.
Ondanks deze voor Israël zeer onwenselijke clausule liet de Israëlische premier Benjamin Netanyahu dinsdag weten dat het plan van Trump ‘vrede en welvaart’ zal brengen, aangezien het ‘aandringt op volledige ontwapening en deradicalisering van Gaza’.
De reactie van de Palestijnse Autoriteit klonk minstens zo welwillend. De Palestijnse minister van Buitenlandse Zaken, Varsen Aghabekian Shahin, noemde het aannemen van de VN-resolutie ‘een noodzakelijke eerste stap op de lange weg naar vrede’. Het komt er nu op aan de resolutie ‘onmiddellijk uit te voeren’.
Belangrijk is volgens haar dat de tekst de wenselijkheid van een Palestijnse staat benoemt. De bewoordingen zijn vaag, maar ‘zolang deze elementen erin zitten, zijn we tevreden met deze eerste stap’.
Voor de Israëliërs is de verwijzing naar Palestijnse zelfbeschikking juist pijnlijk, hoezeer Israël de resolutie ook verwelkomde. Netanyahu is vorige maand – op sommige punten knarsetandend – akkoord gegaan met het plan van Trump, dus bij de komst van een internationale troepenmacht heeft hij zich al neergelegd. Dat geldt echter niet voor het feit dat de belofte van een Palestijnse staat nu ook in een VN-resolutie is terechtgekomen. In eigen land is hij daarover onder vuur komen te liggen.
De extreemrechtse ministers Bezalel Smotrich en Itamar Ben-Gvir zijn furieus. In aanloop naar de stemming in de Veiligheidsraad riep Smotrich de premier zaterdag al op ‘de hele wereld duidelijk te maken dat er nooit een Palestijnse staat zal komen op het grondgebied van ons thuisland’. Ben-Gvir dreigde uit de regering te stappen als Netanyahu geen stappen onderneemt.
‘Ons verzet tegen een Palestijnse staat is niet veranderd’, liet Netanyahu daarop zondag weten. ‘Ik heb geen tweets of preken van wie dan ook nodig.’
De bezwaren van Rusland tegen de resolutie betroffen voor een deel de te vage paragrafen over Palestijnse zelfbeschikking, maar vooral de beperkte rol van de VN in de Internationale Stabilisatiemacht (ISF) en in de Raad voor Vrede. Moskou had liever een troepenmacht onder VN-bevel gezien; nu is het commando aan de deelnemende (islamitische) landen, in samenspraak met de Amerikanen. In een donderdag door Rusland ingediende alternatieve resolutie (die uiteindelijk werd ingetrokken) kwam de Raad voor Vrede zelfs helemaal niet voor.
‘In feite geeft de raad op Amerikaans initiatief de volledige controle over de Gazastrook aan de Raad voor Vrede en de ISF, over de modaliteiten waarvan we tot nu toe niets weten’, zei de Russische VN-ambassadeur Vasily Nebenzya na de stemming.
In de resolutie wordt verwezen naar hoofdstuk VII van het VN-handvest, wat betekent dat VN-lidstaten alle mogelijke middelen, ook militaire, mogen gebruiken om de resolutie uit te voeren. Zo’n fors mandaat zonder directe regie van de VN zint Moskou niet.
Toch was dat voor de Russen geen reden een veto uit te spreken. Kennelijk wilden zij een mislukking van het ook door de belangrijkste Arabische en andere islamitische landen gesteund initiatief niet voor hun rekening nemen.
Was het Russisch (en/of Chinees) veto er wel gekomen, dan zou dat een forse domper hebben betekend voor Trump. Niet alleen zijn bemiddeling in het conflict tussen Israël en de Palestijnen was dan spaak gelopen, ook zijn toenaderingspoging tot Saoedi-Arabië zou vaart hebben verloren. Dinsdag ontvangt Trump de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman in het Witte Huis.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant