Grondpersoneel Volgens de vakbond FNV zetten luchtvaartmaatschappijen Schiphol onder grote druk om de tarieven voor facilitaire diensten zo laag mogelijk te houden. Dinsdag schrijft de vakbond een brandbrief over de zorgen van grondpersoneel over hun werkomstandigheden.
Reizigers raadplegen informatieborden op Schiphol tijdens een werkonderbreking van KLM-grondpersoneel.
Beveiligers, bagagepersoneel, schoonmakers en andere werknemers op Schiphol maken zich grote zorgen over de arbeidsomstandigheden op de luchthaven. De werkdruk is nog steeds hoog, net als het ziekteverzuim, en de veiligheid op het vliegveld staat soms ter discussie.
Dat schrijft vakbond FNV dinsdag in een brandbrief aan de directie van Schiphol en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Van het voornemen van Schiphol om de kwaliteit van het werk op de luchthaven te verbeteren, komt volgens de bond nog maar weinig terecht.
In de brandbrief hekelt de bond het openbaar aanbesteden van facilitaire diensten: beveiliging, grondafhandeling en schoonmaak. Die werkzaamheden besteedt Schiphol al decennia aan in meerjarige pakketten. Schoonmaak is net gegund, beveiliging is na een harde juridische strijd ook afgerond, en voor grondafhandeling begint binnenkort de nieuwe procedure. Volgens de FNV kiest Schiphol daarbij nog steeds voor de goedkoopste aanbieder van die diensten, ook al heeft de luchthaven twee jaar geleden een andere koers beloofd. Die prijzenslag gaat ten koste van de werknemers, vindt de bond.
Volgens de FNV zetten luchtvaartmaatschappijen Schiphol onder grote druk om de tarieven voor facilitaire diensten – verrekend in de zogenoemde havengelden – zo laag mogelijk te houden. Air France-KLM klaagt al langer dat Schiphol de duurste luchthaven van Europa wordt door alle tariefsverhogingen op de Amsterdamse luchthaven.
In 2023 stelde Schiphol dat het vliegveld niet meer de ‘prijsvechter’ wilde zijn onder de Europese luchthavens. Bij de aanbesteding van miljoenencontracten voor onder meer beveiliging, grondafhandeling en schoonmaak zou het vliegveld niet langer primair sturen op prijs, maar veel meer op kwaliteit.
Het aantal beveiligingsfirma’s, grondafhandelingsbedrijven en schoonmaakondernemingen op de luchthaven moest bovendien omlaag. Dat vond ook toenmalig minister Mark Harbers (Infrastructuur en Waterstaat, VVD), die de noodzakelijke regels in werking stelde kwam om het aantal dienstverlenende bedrijven op Schiphol te beperken. Hun concurrentieslag – de „race naar de bodem”, zoals de bonden het altijd noemen – kwam medio 2022 aan de oppervlakte. Door persoonstekort werd het destijds een chaos bij de beveiliging: lange rijen voor de bagagecontrole op de luchthaven, veel ontevreden passagiers.
FNV schrijft dinsdag in de brandbrief dat Schiphol nog steeds de voorkeur geeft aan goedkope aanbieders. De bond noemt met name de zojuist afgeronde aanbesteding van de beveiliging. In de begroting zijn de beveiligingskosten – het bedrag dat Schiphol wil uitgeven voor controle van passagiers en bagage – gedaald, terwijl het aantal passagiers en de inflatie juist stijgen. Dat betekent volgens de FNV een bezuiniging.
In de aanbesteding heeft Schiphol bovendien ‘efficiencydoelen’ gesteld, van 177 miljoen euro, voor security-diensten. Verder zou de luchthaven eisen dat beveiligers meer flexibele krachten inzetten in plaats van mensen met een vast dienstverband om de pieken in drukte op te vangen. Voor een hogere kwaliteit van werken, stelden de vakbonden steeds, is juist terugdringen van uitzendwerk belangrijk.
De drie meerjarige beveiligingscontracten – voor tien jaar, totale waarde 6 miljard euro – werden gewonnen door beveiligers I-SEC, Securitas en Trigion. Dat ging niet zonder slag of stoot. CSTN en G4S, die nu nog werken op Schiphol, grepen naast de contracten en spanden een kort geding aan. Dat verloren ze. Volgens de rechtbank had Schiphol geen fouten gemaakt bij de aanbesteding.
Uit de rechtbankstukken bleek wel dat CSTN en G4S, nu de grootste beveiligingsfirma’s op Schiphol, te duur of te inflexibel waren. Voor FNV des te meer het bewijs dat de luchthaven nog steeds selecteert op prijs. Medewerkers van de verliezende partijen moeten per maart 2026 over naar de winnende beveiligingsfirma’s. Die overstap zou niet ten koste mogen gaan van hun arbeidsvoorwaarden, maar FNV is hier niet gerust op.
Binnenkort start de aanbesteding van de grondafhandeling (bagage, incheck passagiers, begeleiding bij de gates, tankdiensten, catering). Daar moet het aantal bedrijven ook omlaag om de race naar de bodem te stoppen. De FNV vreest dat ook deze aanbesteding ten koste zal gaan van de werknemers.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC