Justitie linkt 49 sterfgevallen aan designerdrugs en nepmedicatie van Funcaps. De webshop verkocht volgens het OM ook aan minderjarigen. De twee eigenaren blijven voorlopig vastzitten, besluit de rechter.
is onderzoeksjournalist van de Volkskrant.
Ze wilden het allemaal zo netjes doen, de eigenaren van de webshop Funcaps. Op de verpakkingen van de designerdrugs die ze verkochten, stond het toch keurig vermeld? ‘Niet voor menselijke consumptie.’ Advocaat Gerard van der Meer vindt het daarom ‘complex te begrijpen’ dat zijn cliënten, de voortvarende Limburgse ondernemers Stefan P. (30) en Jord van W. (31), ervan worden beschuldigd opzettelijk te hebben gezwegen over de gevaren van de hallucinerende en kalmerende pillen die zij verkochten. ‘Iedereen zal begrijpen dat het risico’s met zich meebrengt als je iets neemt waarop staat dat het niet voor consumptie geschikt is’, zegt de advocaat maandag in de rechtbank van Zwolle.
Maar zo gemakkelijk komen de in augustus gearresteerde verdachten er niet vanaf, als het aan het Openbaar Ministerie (OM) ligt. In het omvangrijkste onderzoek naar designerdrugs tot nog toe, heeft justitie 49 sterfgevallen in het vizier die mogelijk verband houden met een aankoop op de webshop van Funcaps, blijkt tijdens de zitting. Daarvan zijn er 27 al in onderzoek. Het gaat in die kwesties met name om bromazolam (een ‘designerkalmeringsmiddel’), O-DSMT (een veel sterkere variant van de pijnstiller tramadol) en om een designervariant van ketamine. Nog eens achttien sterfgevallen waarbij Funcaps-middelen mogelijk een rol speelden, kwamen onlangs bovendrijven, na een zoekslag van justitie in een bepaald registratiesysteem.
Die zaken moeten verder worden uitgezocht. En dan waren er nog vier nabestaanden die zich door de media-aandacht afgelopen weekend bij justitie hebben gemeld met het vermoeden dat hun overleden familielid klant was bij Funcaps. Deze in totaal 49 doden, onder wie ook een onbekend aantal minderjarigen, vormen volgens het OM waarschijnlijk ‘het topje van de ijsberg’. Om nog maar te zwijgen van de gebruikers die door hun bestellingen niet overleden, maar te maken kregen met verslavingen, psychoses en epileptische aanvallen, of in coma raakten en moesten worden opgenomen op de intensive care.
Justitie is van plan om Jord van W. en Stefan P. te vervolgen voor het willens en wetens verhandelen van voor de gezondheid schadelijke producten, een misdrijf waarop in het ernstigste geval een levenslange gevangenisstraf staat. Op hun webshop waren tot deze zomer designerdrugs en nagemaakte medicatie verrassend eenvoudig te bestellen. Drugshandel is verboden en medicijnen voorschrijven is voorbehouden aan artsen, maar door de chemische samenstelling van bekende middelen een fractie te wijzigen, konden allerlei oppeppende dan wel rustgevende poedertjes en pillen toch legaal worden verkocht.
Funcaps werd deze zomer opgerold nadat een nieuw verbod op designerdrugs was doorgevoerd. Maar ook los daarvan meent Justitie dat Funcaps strafbaar bezig was, omdat de eigenaren op de hoogte waren van de gevaren van hun producten en die toch bleven verkopen. Zo was er een review waarin een ouder schreef: ‘Mijn zoon heeft voor 500 euro een bestelling gedaan en er zelfmoord mee gepleegd.’ Een klant liet Funcaps weten ‘een aantal keren bijna aan jullie middelen dood [te zijn] gegaan’ en een ander schreef door zijn vrouw naar de huisartsenpost te zijn gebracht omdat hij ‘als een zombie door het huis strompelde’ na het innemen van twee pilletjes van Funcaps.
De twee verdachten, die beiden naar de rechtbank zijn gekomen met gelgekamde haren en in strakgespannen overhemd, horen het allemaal onbewogen aan. Het is een voorbereidende zitting, die gaat over de vraag of de ondernemers in afwachting van het onderzoek nog langer moeten worden vastgehouden. Ja, oordeelt de rechter daarover maandag: ze worden verdacht van een misdrijf dat ‘de rechtsorde heeft geschokt’, er bestaat het gevaar dat zij het strafonderzoek zullen beïnvloeden als zij nu worden vrijgelaten, en ook de kans op recidive is volgens de rechter aanwezig: toen een derde verdachte deze zomer werd vrijgelaten, doken er korte tijd later nieuwe websites op waar de lucratieve handel volgens justitie werd voortgezet. Hun advocaat ontkent dat Jord van W. en Stefan P. daar iets mee te maken hebben.
Duidelijk is wel dat de verdachten de afgelopen jaren miljoenen winst hebben gemaakt met hun handel in verdovende middelen – volgens Justitie is er in vijf jaar tijd 42 miljoen euro aan klanten gefactureerd. Het bedrijf telde vorig jaar negen werknemers. Waar veel van hun leeftijdsgenoten amper aan een woning kunnen komen, investeerden Van W. en P. voor miljoenen in beleggingspanden in Maastricht. Bij hun arrestatie in augustus is volgens justitie beslag gelegd op vastgoed, bankrekeningen, cryptocurrency, auto’s ‘en andere luxegoederen’.
De verdachten gaven er volgens justitie geen enkele blijk van dat de gezondheid van hun klanten hen iets kon schelen. Nadat de overheid had aangekondigd een aantal stofgroepen per 1 juli toe te voegen aan de Opiumlijst vanwege de ernstige risico’s, was dat voor Funcaps reden om juist die spullen nog vlug met korting te verkopen. Een klant die zei te willen afkicken van de O-DSMT en op zoek was naar iets ‘diazepam-achtigs’, kreeg in de chat van Funcaps de volgende verslaving op een presenteerblaadje aangeboden: ‘Benzo try out pack kopen?’
Er zijn nog altijd tientallen sites die vergelijkbare designerdrugs verkopen. Voor die ondernemers heeft de officier van justitie maandag ook een boodschap: ‘Jullie verdienmodel is handel in menselijke ellende. Jullie kunnen je niet verschuilen achter een paar stickertjes met ‘not for human consumption’ en vervolgens je handen in onschuld wassen. Wees gewaarschuwd.’
De zaak tegen Funcaps gaat in februari verder.
Alinea 3
Heeft u meer informatie over Funcaps of kent u gelijksoortige verhalen? Laat het ons weten via tips@volkskrant.nl
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant