DEN HAAG - De raadsvergadering over de laatste begroting van de Haagse gemeenteraad verliep deze week ronduit chaotisch. Crisisoverleg, uitgestelde stemmingen, lange schorsingen en oppositiedeals. De minderheidscoalitie in Den Haag loopt keer op keer tegen problemen aan. De plooien binnen de coalitie zijn voor nu weer gladgestreken, maar het wachten is op de volgende hobbel.
'Wethouder Verschuure, leuk om u weer te zien. Ik durfde er niet op te hopen na gisteren, maar welkom in Den Haag.' Het zijn donderdagmiddag de welkomstwoorden van VVD-leider Lotte van Basten Batenburg, die naast vriendelijk, vooral cynisch zijn bedoeld.
Een dag eerder is D66’er Klaas Verschuure, in aanwezigheid van familie en vrienden, feestelijk geïnstalleerd als wethouder. Hij volgt Robert van Asten op die naar de Tweede Kamer is vertrokken.
Pijnlijk genoeg krijgt de kersverse wethouder al een paar uur na zijn installatie te maken met zijn eerste Haagse coalitiecrisis. 'Een mooie vuurdoop', concludeert Van Basten Batenburg.
Het is niet de eerste crisis en het lijkt erop dat het voor de minderheidscoalitie, met de gemeenteraadsverkiezingen in aantocht, niet de laatste zal zijn. Want voor elk voorstel heeft deze coalitie minimaal één oppositiezetel nodig. Dat zet de verhoudingen in de gemeenteraad op scherp, zo blijkt deze week weer.
De meest recente crisis dient zich afgelopen woensdagavond aan tijdens de begrotingsbehandeling. Rond de klok van 23.00 uur hebben alle partijen hun zegje gedaan en hun voorstellen ingediend. Ook zijn alle wethouders en de burgemeester aan het woord geweest en hebben zij de voorstellen beoordeeld.
De coalitie in Den Haag bestaat uit D66, GroenLinks, PvdA, Partij voor de Dieren, CDA en DENK en heeft sinds vorig najaar geen meerderheid meer.
Dat komt omdat een raadslid van de PvdA en eentje van het CDA overstapten naar Hart voor Den Haag. Daardoor komt de coalitie één zetel tekort voor een meerderheid.
Maar binnen de coalitie is het gedurende de dag gaan broeien over een voorstel van oppositiepartijen ChristenUnie/SGP en de SP. Die willen 2,5 miljoen euro uit het zogenaamde co-financieringsfonds halen om dat in te zetten voor de bestrijding van dakloosheid.
'Uitermate onverstandig', noemt wethouder Saskia Bruines (D66) dat aanvankelijk nog. In het co-financieringsfonds zit geld dat de gemeente gebruikt voor grote projecten waar het Rijk aan meebetaalt. Een voorwaarde om dat rijksgeld te krijgen is dat de gemeente zelf ook geld uittrekt.
Het co-financieringsfonds is dus 'broodnodig' betoogt Bruines. Geld uit het fonds halen kan betekenen dat grote projecten niet door kunnen gaan. 'Dan lossen we het ene probleem op en creëren we een ander', zegt ze.
Maar niet alle coalitiegenoten zijn hiervan overtuigd. GroenLinks, PvdA en de Partij voor de Dieren laten zich al jaren voorstaan op hun inzet voor de bestrijding van dakloosheid. Waarom kan er uit het fonds, waarin 40 miljoen euro zit dat nog geen bestemming heeft, geen 2,5 miljoen gebruikt worden voor een bestaande nijpende kwestie?
Bovendien begint het in de coalitie te dagen dat er een ander probleem opdoemt. Als het college het voorstel van de ChristenUnie/SGP en de SP afwijst dan is wethouder Bruines van Financiën niet verzekerd van hun steun voor de begroting. De hele oppositie, die in de meerderheid is, dreigt de begroting dan weg te stemmen.
Om een politieke ramp te voorkomen vraagt wethouder Bruines aan het einde van de avond een schorsing aan. 'We gaan kijken wat het voorstel betekent en hoe we hiermee om moeten gaan', geeft Bruines als verklaring.
Maar aan een schorsing van een half uur, zoals in eerste instantie is aangekondigd, heeft de coalitie niet genoeg. Het crisisoverleg duurt langer en langer, tot zichtbare irritatie van burgemeester Van Zanen.
De spanning blijkt tijdens de schorsing verder opgelopen en heeft inmiddels het kookpunt bereikt. Dat komt omdat er een nieuw bommetje is gelegd. Coalitiepartij CDA zou voor een Hart voor Den Haag-motie willen stemmen, die oproept om de plannen rond de Daal en Bergselaan uit te stellen.
Die plannen draaien om het afsluiten van een stuk van de Daal en Bergelaan voor autoverkeer om het te veranderen in een fietspad. Daardoor kan de natuur in Wapendal uitbreiden, zo is het idee. Maar bewoners en sportclubs verzetten zich hiertegen, omdat de verkeersroute onveilig wordt en er sluipverkeer ontstaat. Een groep bewoners is zelfs naar de rechter gestapt om het plan tegen te houden.
De aankondiging van het CDA schiet coalitiegenoot Partij voor de Dieren en wethouder Robert Barker (Partij voor de Dieren) compleet in het verkeerde keelgat. Natuuruitbreiding in Wapendal ligt vast in het coalitieakkoord, wrijven zij het CDA onder de neus.
Inmiddels zijn er woensdagavond dus meerdere politieke issues die een bedreiging voor de coalitie vormen. Tijd kopen lijkt de beste manier om de plooien glad te strijken en tot een oplossing te komen.
De klok biedt hiervoor een escape. De raad heeft met zichzelf afgesproken dat vergaderingen stoppen om twaalf uur in de nacht en de schorsing heeft intussen zo lang geduurd dat het al ver na twaalven is. Het verplaatsen van het vervolg van het debat en de stemmingen over de moties en de begroting naar de volgende dag, is daarom legitiem vindt de coalitie.
Een deel van de oppositie probeert een stokje te steken voor deze ontsnappingsroute, maar een ordevoorstel van Richard de Mos van Hart voor Den Haag om toch woensdagnacht verder te gaan eindigt in een gelijkspel.
Dat betekent dat het voorstel is verworpen, oordeelt Van Zanen, alhoewel er geen afspraken bekend zijn over de gevolgen van een gelijkspel bij een ordevoorstel. Dus hakt Van Zanen, als voorzitter van de gemeenteraad, de knoop door. 'Between the devil and the deep blue sea', voegt hij eraan toe.
Een dag later lijken de gemoederen inderdaad tot bedaren gebracht en heeft de coalitie de rijen gesloten. De ChristenUnie/SGP en de SP hebben hun voorstel aangepast, zodat de 2,5 miljoen euro geen jaarlijkse uitgave is, maar een eenmalige. Alle coalitiepartijen kunnen zich hierin vinden.
Ook over de Daal en Bergselaan is overeenstemming bereikt. Het CDA schikt zich naar zijn coalitiegenoten en stemt alsnog tegen de motie van Hart voor Den Haag. De belofte van wethouder Barker om de parkeerplaatsen voor de Madurodam Manege te laten bestaan zou de partij over de streep hebben getrokken.
Opvallend genoeg heeft ook de gehele oppositie de rijen gesloten. Van de radicaal-linkse Haagse Stadspartij tot het radicaal-rechtse Forum voor Democratie en alles wat daartussen zit. Ze hebben met elkaar een deal gesloten.
Elke oppositiepartij dient in de vergadering een voorstel, in de vorm van een amendement, in voor het aanwenden van 100.000 euro. Dat geld komt uit de pot onvoorzien.
Het gaat van het aanbrengen van het Schevenings wapen in het straatbeeld (VVD) en geld voor het meldpunt onveilige plekken voor vrouwen (SP) tot fitnessparken in de buitenlucht (PVV), de restauratie van historische panden (Forum voor Democratie) en skaten op het Spui (Haagse Stadspartij).
Alle oppositiepartijen zetten hun handtekening onder elk van deze amendementen en beloven ervoor te stemmen. En omdat er een meerderheidsoppositie zit worden al die voorstellen aangenomen. De oppositie heeft met deze actie een bedrag van een dikke 700.000 euro uit de begroting gevist en ingezet.
Ook weet de oppositie extra geld voor het onderhoud van straten en groen te regelen. Een amendement van de VVD om hiervoor 1,6 miljoen euro uit te trekken krijgt steun van de hele oppositie en is dus aangenomen. Het geld komt uit het Olympisch Fonds, een potje waarin subsidies zitten voor topsportevenementen.
VVD'er Lotte van Basten Batenburg is tevreden over de samenwerking van de oppositie. 'We zagen een coalitie die elkaar achter de schermen de tent uitvocht', zegt zij donderdag als het uitgestelde debat over de begroting verder gaat. 'Het leek wel of het college het niet kon hebben dat de oppositie elkaar wel kon vinden. Hoe verschillend we ook zijn.'
Uiteindelijk wordt de begroting donderdagavond goedgekeurd, ook door een deel van de oppositie. Alleen Hart voor Den Haag, PVV en Forum voor Democratie zijn tegen. De wankele minderheidscoalitie is door het oog van de naald gekropen. Dat is niet voor het eerst en zal niet voor het laatst zijn. Op 18 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen.
Source: Omroep West Den Haag