Historische precedenten van oprukkend autoritarisme en meebuigende ondernemers zijn er genoeg. Toch is het opvallend dat geen enkele durfal onder de Amerikaanse techondernemers het waagt om Donald Trump te ontstemmen.
Een vraag waarop historici van de toekomst de tanden kunnen stukbijten, is waarom big tech en Silicon Valley zo moeiteloos meebogen toen Donald Trump de aanval opende op de Amerikaanse democratie. Waarom geen enkele beroemde Amerikaanse techbaas zich daar kritisch over uitliet, laat staan zich ontpopte tot tegenstander van het trumpisme.
Aan historische precedenten van oprukkend autoritarisme en meebuigende ondernemers ontbreekt het niet. Voor de buigzaamheid van het Italiaanse en Duitse bedrijfsleven in de eerste helft van de 20ste eeuw werd door menig historicus het adjectief ‘adembenemend’ gebruikt. Maar in tegenstelling tot de Europese industriëlen van een eeuw geleden werden de beroemdheden van Silicon Valley in de jaren voor Trumps machtsgreep vaak geprezen om hun lef, durf, eigenzinnigheid, non-conformisme, moed en originaliteit.
In de rubriek ‘Op het tweede gezicht’ blikt Volkskrant-redacteur Olaf Tempelman op satirische wijze terug op een buitenlands nieuwsonderwerp.
Diverse in big tech ingevoerde auteurs hebben al geschreven dat de tijd voorbij is dat Silicon Valley origineel of non-conformistisch bedrijfsleven huisvestte. Misschien had wijlen Steve Jobs, aartsvader van Apple, het aangedurfd tegen Trump in te gaan. Vergeleken met Jobs is zijn opvolger Tim Cook een bange bestuursvoorzitter die denkt in winstcijfers.
Jeff Bezos van Amazon en Mark Zuckerberg van Meta hebben een vergelijkbare houding. Zuckerberg is daarbij nooit betrapt op affiniteit met de democratische rechtsstaat, wel op een obsessie met groei van Meta en een blinde vlek voor schade die haatdragende ‘inhoud’ op Facebook aanricht. Hij begon met tegenzin met ‘content moderators’ die werkten voor hongerloontjes en was meteen bereid die te ontslaan toen Trump hem dat verzocht.
Een tweede categorie steunpilaren van Trump wordt gevormd door egomane, libertaire techcoryfeeën die deze Amerikaanse president zien als een pion in hun eigen verbeelding. In deze categorie vallen beroemdheden als Elon Musk (X, SpaceX, Tesla), Peter Thiel (PayPal, Palantir) en Sam Altman (OpenAI). Zij streden al vóór Trumps machtsgreep tegen overheidsregels en democratische controlemechanismen die hun ambities inperken. Verzet tegen een aanval op regels komt niet van libertariërs die van alle regelgeving af willen.
Tot voor kort waren er mensen die hoopten dat de oudste techberoemdheid, Bill Gates, aartsvader van Microsoft en generatiegenoot van Steve Jobs, zich tegen Trump zou durven keren. De Gates Foundation is ’s werelds grootste private liefdadigheidsorganisatie. Van alle techbazen werd Gates door trumpisten het vaakst gehekeld. Hij speelde zich in de kijker als ‘deugmens’ met uitspraken als dat ‘het treurig is dat er jaarlijks meer aan haartransplantaties wordt uitgegeven dan aan malariabestrijding’. In de covidtijd kreeg hij de hoofdrol in complotten van trumpistische antivaxers, die wisten dat vaccins waren voorzien van Microsoft-chips.
Officieel is Gates een techcoryfee in ruste. De eerste belangrijke aanwijzing dat ook hij niet van plan was Trump te ontstemmen, kwam al dit voorjaar, toen Microsoft de accounts van medewerkers van het Internationaal Strafhof in Den Haag blokkeerde. Microsoft gaf daarmee welwillend gehoor aan de sancties die Trump tegen het Strafhof heeft ingesteld.
In september zat Gates voor eerst aan bij een officieel diner van Trump. Minder dan twee maanden later publiceerde hij het essay Three tough truths about climate. Daarin betoogt Gates – die in 2021 in zijn boek How to Avoid a Climate Disaster nog de noodklok luidde over de opwarming van de aarde – dat het geen ramp hoeft te zijn als het aan het einde van deze eeuw bijna 3 graden warmer is dan in 1850.
De auteur spreekt van voortschrijdend inzicht, Guardian-columnist George Monbiot las in het essay ‘niets anders dan een uitgestoken hand aan Trump’. Mochten historici van de toekomst kunnen optekenen dat het trumpisme uiteindelijk werd gestopt, dan zullen ze ook schrijven dat dit ondanks en niet dankzij de beroemde techbazen uit die tijd was.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant