Door de aanhoudende geopolitieke spanningen en de opmars van crypto’s en AI is de recente veerkracht van de financiële markten niet vanzelfsprekend, waarschuwt toezichthouder AFM. ‘We moeten waakzaam en weerbaar zijn.’
is economieredacteur voor de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over grote bedrijven, ongelijkheid en lobby.
De risico’s blijven groot, complex en ondoorzichtig, meldt de Autoriteit Financiële Markten in het donderdag gepresenteerde Trendzicht 2026, het jaarlijkse rapport waarmee de toezichthouder op de financiële markten de actuele stand van zaken in kaart brengt.
Aanhoudende geopolitieke spanningen, onderlinge afhankelijkheden en de toenemende verwevenheid van het traditionele financiële stelsel met crypto’s en andere ‘lichter gereguleerde markten’ maken de sector ‘kwetsbaar’.
De snelle ontwikkeling van kunstmatige intelligentie (AI) levert in de financiële wereld voordelen op, maar leidt ook tot nieuwe risico’s, merkt de toezichthouder op. De AFM maakt zich zorgen over een toename van digitale fraude met AI, bijvoorbeeld via deepfakes. Via AI is het bijvoorbeeld mogelijk om je online zeer geloofwaardig voor te doen als iemand anders of gepersonaliseerde pogingen tot phishing te doen.
In het rapport wordt verwezen naar Liberation Day (2 april), toen de Amerikaanse regering met de aankondiging van importheffingen een schokgolf in het mondiale handelssysteem veroorzaakte. Vervolgens werden veel heffingen weer tijdelijk bevroren en werden diverse handelsdeals gesloten. Na de forse marktcorrectie herstelden de markten zich weer tot hoge waarderingsniveaus. Maar zulke veerkracht is niet vanzelfsprekend, aldus de toezichthouder, die ‘bedrieglijke rust’ ziet.
‘De positieve stemming op de financiële markten is verraderlijk, want gestoeld op slechts een fragiel evenwicht’, zegt AFM-bestuursvoorzitter Laura van Geest. ‘Daarom moeten we waakzaam en weerbaar zijn en het denken in scenario’s omarmen. Niet om te voorspellen, maar om voorbereid te zijn.’
De financiële markten zijn sterk internationaal verweven en afhankelijk van een beperkt aantal, veelal niet-Europese (lees: Amerikaanse), dominante partijen. Dat geldt bijvoorbeeld voor de IT-dienstverlening. Dat ziet de toezichthouder als een potentieel systeemrisico.
In combinatie met de opmars van crypto (door de ruimte die de Amerikaanse president Donald Trump biedt), de geopolitieke spanningen en het onzekere handelsbeleid maakt dit het traditionele financiële stelsel ‘kwetsbaar en gevoelig voor schokken’, aldus het rapport.
Omdat de risico’s zich snel over grenzen verspreiden, bijvoorbeeld via digitale platforms of internationale kapitaalstromen, is een gezamenlijk Europees optreden nodig, aldus de AFM. De Europese kapitaalmarkten moeten worden verdiept en verbreed.
Daarvoor is het ‘essentieel’ dat de spaar- en investeringsunie van de Europese Unie, waarmee spaartegoeden en investeringen aan elkaar worden gekoppeld, ook daadwerkelijk van de grond komt. Dat moet Europa concurrerender maken.
De toezichthouder wijst los van alle onzekerheden ook op de waardedaling van de dollar, mede door zorgen over de houdbaarheid van de Amerikaanse schuldenlast. In de eerste helft van dit jaar zakte de dollar met 11 procent, de grootste daling in vijftig jaar.
‘De effecten van de geopolitieke situatie op de reële economie – ook voor Nederland – vallen vooralsnog mee’, concludeert Trendzicht 2026. ‘Maar de onzekerheid blijft niettemin groot.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant