Het dorp Moerdijk gaat definitief verdwijnen om ruimte te maken voor het haven- en industrieterrein. Dinsdagavond heeft de gemeente dat in het dorpshuis bekendgemaakt. Bij de inwoners sloeg het in als een bom. ‘Ze kunnen je nooit emotioneel compenseren.’
Door Niels Waarlo
Fotografie Marcel van den Bergh
Cocky Spaans
Leeftijd
68
Tijd in Moerdijk
68 jaar
Hoe nu verder?
‘Zo lang mogelijk blijven zitten’
‘In dit huis ben ik geboren en getogen. Mijn man heeft voor mijn moeder een huisje aangebouwd, hierachter. Die wordt eind van de maand 95. Mijn zoon woont met zijn gezinnetje verderop. Daar kan ik naartoe wanneer ik wil, zij kunnen hierheen wanneer ze willen. Mijn grote angst is dat we straks allemaal van elkaar gescheiden raken. Ze zeggen dat er duizend huizen in Zevenbergen worden gebouwd, maar kunnen wij daar ook terecht?
‘Iedereen wist wel dat dit ging gebeuren. Maar toch zijn we jarenlang aan het lijntje gehouden. Er waren plannen om de haven op te knappen en overal nieuwe huizen te bouwen. Als zoethoudertje hebben ze een paar nieuwe huizen op de Steenweg gezet. Toen we het nieuws dinsdag hoorden, sloeg het toch nog in als een bom. Nou is het echt.
‘Ik vind het heftig dat er gewoon wordt beslist dat wij weg moeten. Ze zeggen: die mensen uit dat dorpje kunnen wel ergens anders naartoe. Maar het is wel een hele gemeenschap, hè? We hebben hier een heel leuke Carnavalsploeg van tien, twaalf personen. Dat soort dingen zijn straks ook allemaal weg.’
Cees Nuijten
Leeftijd
89
Tijd in Moerdijk
89 jaar
Hoe nu verder?
‘Ik denk dat ik moet verhuizen, maar ik durf er niet over te praten’
‘In de oorlog hebben we moeten vluchten. Met de watersnood hebben we moeten vluchten. Nu moeten we weer vluchten. Maar nou wordt het gedaan door je eigen mensen, dat vind ik het ergste.
‘Op de anderhalf jaar na dat ik in Steenbergen zat, heb ik altijd hier gewoond. Ik heb hier mijn vrouw ontmoet, bij de nonnetjes op school gezeten. Hier ging ik de dijk over om te zwemmen – dat kan allang niet meer, er ligt nu een hoop zand en bossen.
‘Vanaf mijn 14de ben ik de slagerij ingegaan, net als mijn vader, en dat ben ik mijn hele werkende leven blijven doen. Mijn zoon woont nu waar de slagerij zat. Mijn kleinzoon en kleindochter wonen daar weer naast. Die wonen met zijn drieën op een rij en die moeten nu alledrie weg.
‘Ik leef het wel uit, ik heb mijn toekomst gehad. Maar mijn huidige partner is nu 62, voor die leeftijdsgroep is het nog moeilijker. Hoe loopt het voor hen af? Ik speel accordeon, ik heb drie koren en zit in een bandje. Ik zoek maar afleiding in de muziek.
‘Ze beloven de inwoners goede regelingen. Maar emotioneel kunnen ze je nooit compenseren. Mijn vrouw ligt hier begraven, die is op haar 46ste overleden. Ze ligt in een dubbel graf, dus ik moet er eigenlijk bij gaan liggen. Dat gaat niet meer gebeuren.’
Ineke van Benten
Leeftijd
67
Tijd in Moerdijk
48 jaar
Hoe nu verder?
‘Over twee weken krijgen we de sleutel van ons nieuwe appartement.’
‘Omdat Moerdijk toch een beetje een aflopende zaak was, dachten we: we gaan een beetje oriënteren op een andere woning. Zelf kom ik uit Fijnaart, daar konden we terecht voor een appartement in aanbouw. Dat hebben we drie jaar geleden gekocht en nu is het af. Ons huidige huis hebben we vorig jaar te koop gezet en een paar maanden geleden verkocht. De makelaar is tegen de koper helder geweest over het risico.
‘Ik heb moeite om hier weg te gaan, na al die jaren. Ik zal de omgeving missen, de buren – al gaan die trouwens ook weg. Maar ik ga tenminste vrijwillig. Het was al niet meer het Moerdijk van vroeger. Er is hier een gebrek aan winkels en scholen. Veel echte Moerdijkse mensen zijn al weggegaan, veel mensen van over de brug zijn ervoor teruggekomen.
‘Maar voor mensen die hier graag hadden willen blijven, is het heel erg. Ik sprak net nog iemand van in de zeventig, die vijf jaar geleden hier naartoe is verhuisd. Ze dachten hier hun oude dag door te kunnen brengen.’
Jan Legemate
Leeftijd
42
Tijd in Moerdijk
14 jaar
Hoe nu verder?
‘We waren al aan het kijken of we naar een woongemeenschap in Zeeland kunnen verhuizen’
‘We zijn in 2011 in deze oude pastorie komen wonen, omdat we liefst in een romantisch oud huis buiten de grote stad wilden wonen. Nou, dan kom je in Moerdijk uit. Je hebt hier niet veel, maar je kunt hier wél vijf volkstuinen naast elkaar huren. Daar staat onze boomgaard, dat is een paradijsje.
‘Destijds was er net een grote brand geweest bij Chemie-Pack, maar het was nog voor de uitspraken van meneer Nijpels, over dat Moerdijk moest plaatsmaken. Daarna kwamen er jarenlang gemengde signalen. De Moerdijkregeling werd ingevoerd, waarmee je altijd je huis aan de gemeente kunt verkopen als niemand het wil hebben. Ondertussen begonnen ze juist nieuwe huizen te bouwen.
‘Er is nog een nieuw stukje natuurgebied aangelegd. De weg hiervoor is mooi opnieuw bestraat. Ik keek erg uit naar de geplande opknapbeurt van de haven, dat zou een prachtig plekje worden. De vibe was toch wel dat ze dingen gingen opknappen. We hebben de afgelopen jaren zelf ook van alles opgeknapt aan dit huis. De dakgoot, de dakkapel. Ik heb nog verf liggen voor de gevel. Die ga ik ook nog maar gebruiken, anders is het zonde.
‘Ik heb niet per se iets tegen industrie, maar alles wordt hier dichtgebouwd, terwijl de bomen verdwijnen. De Biesbosch moet ongeschonden blijven, maar alles wat niet als natuur is bestempeld, mag worden volgepropt met lelijke dingen. En waarvoor? Ik ben bang dat we er over twintig jaar achter komen dat waterstof helemaal niet zo duurzaam is, dat de plannen duurder uitpakken dan gedacht en dat ze dan de hele bende hier weer afbreken.’
Arjan Tiggelman
Leeftijd
47
Tijd in Moerdijk
25 jaar
Hoe nu verder?
‘Ik wacht eerst af met welke regelingen de gemeente nu echt komt’
‘Omdat er hier kort geleden zeven windmolens zijn geplaatst, kregen we subsidie om je eigen huis te verduurzamen. Vandaag zijn ze bij ons aan de slag voor de verduurzaming. En gisteren kregen we bericht dat dit weg moet.
‘Je zag het al van verre aankomen, maar toch valt het rauw op je dak. Dinsdag was ik zelf ook bij de buurtbijeenkomst, met de verwachting dat er wat meer uitleg zou komen. Maar toen kwam op gegeven moment toch de aap uit de mouw.
‘Ik heb daarna geen oog dichtgedaan. Maar nu kun je tenminste wel stappen ondernemen. Twee weken geleden heb ik op een bijeenkomst nog aangekaart: ga er niet om heen liggen lullen. Dat gebeurt al jarenlang.
‘Het is heel vervelend, voor sommige mensen nog veel meer dan voor mij. Persoonlijk heb ik geen diepe banden met dit dorp. Ik werk hier, verder ben ik niet actief in het verenigingsleven. Ik wil best ergens anders verder. Maar het punt is: wij zijn blij met dit huis, krijgen we er weer zoiets voor terug?’
Het dorp Moerdijk in Noord-Brabant moet van het college van de gelijknamige gemeente verdwijnen. Daarmee moet de weg worden vrijgemaakt voor de uitbreiding van het bestaande haven- en industrieterrein. ‘We vragen een enorm offer van onze inwoners.’
De overheid moet absoluut geen miljarden euro’s staatssteun geven aan Tata Steel in IJmuiden. Voor Nederland is het om vele redenen veel beter als de staalfabriek na honderd jaar verdwijnt en plaatsmaakt voor ‘een nieuwe stad met veel natuur’.
In de nieuwe Tweede Kamer zitten meer vrouwen dan ooit. Met de regionale spreiding is het juist iets minder goed gesteld dan in 2023. En wat valt er verder op aan de honderdvijftig Kamerleden die worden beëdigd?
Source: Volkskrant