Bacteriën die tegelijkertijd textielvezels maken én kleuren; dat kan, blijkt uit experimenten. Wetenschappers hopen daarmee duurzamere kleding te maken.
Een nieuwe rode trui waarvan het garen niet van een schaap of katoenplant komt, maar uit een groot vat vol microleven. Dat scenario komt dichterbij nu het Zuid-Koreaanse biotechnologen is gelukt om miljoenen bacteriën aan het werk te zetten voor de productie van vezels en kleurstoffen. Het resultaat: een wirwar aan textielvezels in alle kleuren van de regenboog.
De spinsels uit de bioreactorvaten zijn een stuk duurzamer dan veel huidige grondstoffen voor de textielindustrie, schrijven de wetenschappers in vakblad Trends in Biotechnology. Kunstvezels, zoals nylon en polyester, en pigmenten zijn vaak vervaardigd uit aardolie en dragen zo bij aan de mondiale klimaatopwarming. Daarnaast kunnen sommige kleurstoffen giftig zijn voor mensen die kleding maken.
De onderzoekers van het Korea Advanced Institute of Science and Technology stelden een mengsel samen van meerdere bacteriesoorten. Een daarvan produceert rijkelijk cellulose, een natuurlijke vezel die veel in planten voorkomt, waaronder katoen. Verschillende andere soorten werden toegevoegd voor de aanmaak van kleurstoffen. Met dit kleurrijke ‘eenpansgerecht’ maakten zij al vezels in meerdere tinten, onder meer rood, geel, en marineblauw.
‘Heel slim van die onderzoekers om twee bacteriën aan elkaar te koppelen om samen zo’n gekleurde stof te maken’, zegt Dennis Claessen van de Universiteit Leiden, niet betrokken bij het nieuwe onderzoek. Als hoogleraar moleculaire microbiologie werkt hij zelf ook met cellulose-producerende bacteriën. ‘Ik zie wel voor me dat we over een paar jaar al kleding op deze manier kunnen produceren.’
De Zuid-Koreanen kunnen hun gekleurde bacterievezels nog niet onmiddellijk inzetten voor het maken van kleding. Zo is het de wetenschappers nog niet gelukt om de bacteriën die de cellulose produceren goed te laten samenwerken met de micro-makers van rood- en geeltinten. Die soorten concurreren om dezelfde voedingsstoffen en vechten elkaar bij wijze van spreken de tent uit als je ze in hetzelfde potje gooit. Daarom wordt bij die kleuren het produceren van de vezels en het verven in twee losse stappen uitgevoerd.
Ook voor het opschalen van het productieproces moeten nog flinke stappen worden gezet, stelt Claessen. Zo zijn sommige voedingsstoffen voor de bacteriën te duur voor rendabele kledingproductie en moeten mogelijke investeerders eerst geïnteresseerd zijn in het nieuwe product. ‘Qua prijs moeten ze natuurlijk ook kunnen concurreren met goedkope kledingfabrikanten zoals Shein.’
Toch denkt de hoogleraar dat broeken en shirts uit door bacteriën gemaakte stoffen kunnen aanslaan bij mensen die duurzamer willen leven. ‘De vraag is uiteindelijk: zijn mensen bereid wat meer te betalen voor een shirt dat minder schadelijk is voor het milieu dan een doorsnee kunststof model?’
Wanneer micro-organismen op grote schaal vezels kunnen maken, hoeft het niet bij alleen kleding te blijven, zegt Claessen. Een van zijn collega’s van de Universiteit Utrecht, Han Wösten, ontwikkelt bijvoorbeeld duurzame, lichtgewicht bouwmaterialen uit schimmels. ‘In principe zou je ook deze bacteriële cellulose kunnen gebruiken voor het bouwen van huizen, maar dat hoeft dan natuurlijk niet meteen fel groen of rood te zijn.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant