Basisscholen in en rond Amsterdam doen half zo vaak een beroep op zzp’ers en uitzendkrachten als een jaar geleden. In diezelfde periode is het aantal voltijdbanen dat wordt ingevuld door externen gedaald van ruim 200 naar 81.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant. Ze schrijft met name over onderwijs.
Die daling past bij de ambitie van de Amsterdamse scholen om de inhuur van zelfstandigen af te bouwen. Een vast gezicht voor de klas is volgens hen beter voor de kwaliteit van het onderwijs en dus voor de kinderen.
Volgens het Breed Bestuurlijk Overleg (BBO), de koepel van Amsterdamse schoolbesturen, hebben leraren die eerder niet in vaste dienst wilden komen, zich alsnog gemeld voor een aanstelling. ‘Dat is een belangrijke stap in de beweging richting meer vaste medewerkers, stabiele teams en duurzaam onderwijs in de stad’, aldus de schoolbesturen.
Het BBO vertegenwoordigt alle openbare, bijzondere en speciale basisscholen in Amsterdam, Diemen, Weesp en Duivendrecht. Samen zijn die scholen goed voor ruim 4.600 voltijdsbanen voor leerkrachten en ondersteunend personeel.
Behalve een vast gezicht voor de klas spelen ook de kosten een belangrijke rol bij de wens om meer vaste krachten te hebben. Vooral de inzet van gedetacheerd personeel, dat via commerciële bureaus wordt ingehuurd, drukte zwaar op de begroting. Hoewel deze leraren zelf volgens de cao worden betaald, rekenen de bureaus daarbovenop forse bemiddelingskosten. Daardoor zijn gedetacheerden voor scholen gemiddeld zo’n 60 procent duurder dan leraren in loondienst.
Het streven naar meer vaste aanstellingen is niet nieuw. Al in 2023 begonnen de Amsterdamse schoolbesturen gezamenlijk met het terugdringen van externe inhuur. In datzelfde jaar ondertekenden honderden schoolbesturen landelijk een manifest tegen de inzet van dure detacheringsbureaus, waarin zij opriepen tot meer vaste contracten en minder afhankelijkheid van commerciële partijen.
De Amsterdamse scholen onderstrepen dat hun aanpak losstaat van de landelijke maatregelen tegen schijnzelfstandigheid, waarbij de Belastingdienst sinds vorig jaar weer scherper controleert of zzp’ers feitelijk in loondienst zijn. Die handhaving, bedoeld om werkenden te beschermen tegen verkapte dienstverbanden zonder sociale zekerheden, moet voorkomen dat mensen langdurig als zelfstandige werken terwijl ze in de praktijk een vaste baan hebben.
Ook buiten Amsterdam groeit de belangstelling voor het terugdringen van externe inhuur in het onderwijs. In de gemeente Den Haag hebben basisscholen soortgelijke plannen aangekondigd. Daar geldt het uitgangspunt dat er in principe geen externe leerkrachten worden ingezet, tenzij er geen andere optie is.
Ook in steden als Rotterdam en Utrecht onderzoeken schoolbesturen hoe ze het aandeel tijdelijke krachten kunnen verminderen, bijvoorbeeld door zelfstandigen een vast contract aan te bieden of eigen invalpools op te zetten.
Toch is het niet overal haalbaar om externe leerkrachten volledig te weren. In gemeenten met grote lerarentekorten blijft hun inzet vaak een noodoplossing om klassen draaiende te houden. Landelijk ligt het tekort in het primair onderwijs rond de 8 procent, in Amsterdam en Rotterdam bijna ligt het twee keer zo hoog.
Jan-Willem Duim, initiatiefnemer van het non-profitplatform Flexonderwijs, dat zzp’ers aan scholen koppelt, waarschuwde eerder in deze krant dat de nieuwe koers het risico met zich meebrengt dat ervaren zelfstandige leerkrachten het onderwijs verlaten als scholen hen geen opdrachten meer geven. Veel van hen kiezen bewust voor het zzp-schap, vanwege de vrijheid en afwisseling die het biedt.
Volgens Duim is de prikkel in het onderwijs nu verkeerd: pas als een docent uitvalt, wordt een externe kracht ingevlogen, terwijl de uitvaller moet worden doorbetaald. Hij pleit ervoor om zelfstandige leerkrachten preventief in te zetten om vaste teams te ontlasten en ziekteverzuim te voorkomen.
Het BBO benadrukt dat er wel een beperkte flexibele schil blijft bestaan, bedoeld voor onvoorziene situaties als ziekte of verlof. Die zal bestaan uit leerkrachten met een flexibel contract binnen de school, niet via externe bureaus.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant