Vorige week ging de rechtszaak van Brigitte Macron, vrouw van de Franse president, van start tegen tien verdachten die haar jarenlang online lastig hebben gevallen. De Franse première dame is al sinds 2017 een prominent doelwit van complotdenkers en online anti-lhbti-haatfabrieken. En dat terwijl ze zelf helemaal niet tot die groep behoort. Wat is hier aan de hand?
Het voornaamste complot dat over Brigitte Macron de ronde doet, is dat ze transgender zou zijn en hier over liegt. De complotdenkers die haar al jaren belagen met haat en roddels krijgen online veel aandacht wanneer ze haar ‘ontmaskeren’. Sommigen van hen zijn onbekende, zelfverklaarde helderzienden.
Over de auteur
Freya Terpstra is expert op het gebied van desinformatie & anti-rechtenbewegingen. In de maand november is zij gastcolumnist op volkskrant.nl/opinie.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier meer over ons beleid.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Anderen genieten dankzij deze aandacht van een groot aantal volgers en invloed, zoals de extreemrechtse politiek commentator Candace Owens. Owens, die ook Hitler nuanceert en zegt dat Nasa een satanische organisatie zou zijn, maakte een bijna 10 uur lange serie over het complot dat Brigitte Macron ‘stiekem een man’ zou zijn. Deze obsessieve ‘documentaire’ heeft miljoenen volgers.
Dit soort complotten, waar bekende vrouwen bestempeld worden als transgender mensen die op sluwe wijze de wereld voorliegen, noemen we ‘transvestigations’. De doelwitten van transvestigations zijn meestal ‘cisgender’ (niet-transgender) vrouwen in machtsposities.
Transvestigating begon ooit als trend in de uithoeken van het internet. Een trend die zo bizar was dat niemand het serieus kon nemen en waar ik zelf vooral om moest lachen. Zo waren volgens deze complotdenkers alle Hollywoodacteurs, wereldleiders en zelfs de paus stiekem transgender. Het ‘bewijs’ hiervoor waren foto’s waar kritisch werd gekeken naar de vorm van de schedel en kaaklijn, schouders, borstgrootte, lichaamshouding, schaamstreek en ga zo maar door. Absolute waanbeelden dus, maar wel waanbeelden die als wapen zijn ingezet in de cultuuroorlog.
Zo zijn er naast Brigitte Macron nog veel meer bekende vrouwen in de politiek het slachtoffer geweest van transvestigation-haatcampagnes. Onder andere voormalig premier van Nieuw-Zeeland Jacinda Ardern, Michelle Obama en Kamala Harris zijn doelwitten geweest.
Sinds de pandemie is het alleen maar erger geworden (een standaarduitspraak als het over desinformatie gaat). Het ‘verdacht’ maken van bekende vrouwen door hen te ‘beschuldigen’ van transgender-zijn is heel snel genormaliseerd, voornamelijk in de topsport. Zo is de morele paniek over transgender sporters overgeslagen op iedereen die er niet ‘klassiek vrouwelijk’ uit ziet.
Dit werd duidelijk toen er rond de Algerijnse bokser Imane Khelif tijdens de 2024 Olympische Spelen van 2024 een haatcampagne van ongeziene proporties ontstond. Het gerucht dat Khelif stiekem een man zou zijn, ontstond dankzij desinformatie van de hand van een Russische oligarch binnen de voormalige internationale boksbond.
De gevolgen: multimiljardair en X-complotdenker Elon Musk, anti-transboegbeeld J.K. Rowling en de Amerikaanse president Trump mobiliseerden hun achterban om op de haat-trein te springen. Geen niche internetcomplot, maar een internationale haatcampagne die het internet wekenlang in een wurggreep hield.
Het nalatenschap van die transvestigator uit de uithoeken van het internet is invloedrijk. Elk jaar moet ik minder om hen lachen, en zie ik meer van hun bizarre obsessies mainstream worden. Ik lach inmiddels helemaal niet meer, maar kijk vooral met lede ogen naar hoe de normalisering van wantrouwen tegen transgender mensen veroorzaakt dat we uit voorzorg alle vrouwen gaan meten op hun vrouwelijkheid. En naar dat duistere verleden moeten we niet terug willen.
Brigitte Macron en haar juridisch team hebben besloten om als bewijsstuk in de rechtszaak foto’s te gebruiken die haar ‘vrouwelijkheid zouden bewijzen’. Dat ze dit nodig acht, is een duister gegeven. Wat het nog erger maakt, is de grote media-aandacht die er voor deze rechtszaak is. Deze vrouw staat net zo goed publiekelijk terecht om haar geslacht te bewijzen als dat haar belagers terecht staan voor smaad.
Zo zegt haar dochter dat haar moeder al jaren langer moet nadenken over haar kledingkeuzes en lichaamstaal, uit angst om de complotten verder aan te wakkeren. De verspreiders ervan vinden immers enkel hyperfeminiteit acceptabel.
Ook vrouwelijke sporters lijden onder deze nieuwe realiteit. Cisgender sporters, vaak vrouwen van kleur, die zich niet hyperfeminien uitdragen worden steeds vaker het doelwit van transvestigation-haatcampagnes. Maar de morele paniek rondom trans sporters heeft nog ergere gevolgen. Zo wordt er door sportbonden steeds vaker gekeken naar gentesten die moeten bewijzen dat een sporter tot het vrouwelijke geslacht behoort, voordat ze deel mag nemen. De Wereldatletiekbond heeft zo’n geslachtstest al ingevoerd. Dit soort denigrerende en vooral onnodige testen hebben we nou juist na decennia aan leed van vrouwen afgeschaft.
En ten slotte is zelfs de gewone burger niet veilig. Sinds Trumps herverkiezing vinden er talloze incidenten plaats van cisgender vrouwen die op bedreigende of zelfs geweldadige wijze uit vrouwentoiletten geweerd worden omdat men denkt dat ze transgender zijn. Soms zelfs met de hulp van, of door, politieagenten.
Dit is de toekomst die we aan het bouwen zijn met elkaar. Een toekomst die verdomd veel lijkt op het verleden. Een toekomst waar vrouwen moeten kiezen tussen conformeren aan hyperfemininiteit, óf bedreigingen. En dat omdat we zo veel weerstand voelen tegen het waardig behandelen van transgender vrouwen, dat we dan liever maar alle vrouwen onderdrukken.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns