Ridouan Taghi die zonder advocaat zit is een hardnekkig en niet te onderschatten juridisch probleem. Het lukt de betrokken partijen niet omstandigheden te creëren waardoor een advocaat wil instappen. Intussen zijn er verwijten over en weer.
In een vrijwel geheel grijze outfit stapt Taghi donderdag de speciaal gebouwde rechtbank in de gevangenis van Vught binnen. Hij heeft nog altijd geen advocaat. Dat maakt hem radeloos, geeft hij toe.
Zeven maanden geleden werd zijn toenmalige advocaat Vito Shukrula gearresteerd op verdenking van deelname aan de criminele organisatie van Taghi. Sindsdien zit Taghi, die verdacht wordt van het opdracht geven tot meerdere liquidaties, zonder advocaat. Na een eerdere veroordeling tot levenslang is het Marengo-proces inmiddels in het hoger beroep aanbeland.
Dat hoger beroep verloopt traag, en dat heeft alles te maken met de situatie van Taghi. Het probleem is groot, erkende het gerechtshof eerder al. En dat probleem is er niet kleiner op geworden. Taghi's eigen pogingen om een nieuwe advocaat te vinden zijn op niets uitgelopen. Ook een landelijke oproep aan strafrechtadvocaten om zich te melden heeft niets opgeleverd.
In een zaak waar levenslang op het spel staat, kan een verdachte eigenlijk niet zonder raadsman blijven. Gaat het hof alsnog door en komt het tot een veroordeling die door de Hoge Raad in stand wordt gehouden, dan is de kans groot dat het Europees Hof voor de Rechten van de Mens ingrijpt. Dat blijkt uit uitspraken van dat hof in soortgelijke zaken.
Dat zou betekenen dat de zaak van Taghi opnieuw moet worden gedaan. En daar zit niemand op te wachten.
"Deze impasse moet doorbroken worden", stelde het hof dan ook. Maar het helpt niet dat er onderling gesteggel is over wie de verantwoordelijkheid heeft om Taghi aan een advocaat te helpen.
Daarnaast worden de partijen het niet eens over randvoorwaarden waardoor het voor een advocaat makkelijker moet worden om in te stappen. Dat blijkt onder andere uit een e-mail die begin augustus is verstuurd en in handen is van NU.nl.
Het is een mail van het dekenberaad aan de voorzitter van gerechtshof Amsterdam, dat de zaak tegen Taghi leidt. Het dekenberaad bestaat uit de elf dekens, toezichthouders op de advocatuur, in Nederland.
Uit de mail blijkt dat in eerste instantie is gekeken naar de Raad voor Rechtsbijstand om voor Taghi een advocaat te zoeken. Een van de taken van deze organisatie is mensen zonder rechtsbijstand aan een advocaat te helpen. Maar in het geval van Taghi ziet de raad dat anders, wat tot verbazing en onbegrip leidt bij het dekenberaad.
Ook op de vraag of ze dan in ieder geval samen kunnen optrekken bij de landelijke oproep aan advocaten, ziet de Raad voor Rechtsbijstand geen rol voor zichzelf.
Dat weinig advocaten staan te springen om Taghi bij te staan, is niet gek. Los van de veiligheidssituatie zijn, inclusief Shukrula, al drie van Taghi's advocaten aangehouden op verdenking van deelname aan zijn criminele organisatie.
Advocaten zijn nog terughoudender omdat een tip van de AIVD heeft geleid tot de aanhouding van Shukrula. Ze vrezen dat ook zij in het vizier van de inlichtingendienst komen als ze Taghi bijstaan. Die angst lijkt gegrond.
In de eerder genoemde mail schrijft het dekenberaad "dat verschillende advocaten (bij voorbaat) zijn afgeluisterd door OM, politie en/of AIVD".
In gesprekken met NU.nl laten advocaten weten dat er nog een belangrijke factor is waarom niemand ja heeft gezegd tegen de baan als raadsman van Taghi. Ze zijn bang dat ze niet genoeg tijd krijgen om zich voor te bereiden op de strafzaak.
Als antwoord op vragen van het dekenberaad hierover heeft het hof laten weten dat het eerdere verdedigingsteam van Taghi dertien maanden voorbereidingstijd kreeg. Dat team bestond uit advocaten Michael Ruperti, Arthur van der Biezen en Sjoerd van Berge Henegouwen, die Inez Weski opvolgden.
Dat is een opmerking waar het dekenberaad niets van begrijpt, omdat binnen een paar maanden al een verhoor van de kroongetuige was ingepland. Ook andere zittingsdatums werden niet aangepast.
Een woordvoerder van het hof blijft erbij dat er dertien maanden aan voorbereidingstijd was. Daarin waren voor de advocaten van Taghi ook nog twee regiezittingen voor het indienen van onderzoekswensen. "Er blijft een hardnekkige framing dat het hof, zoals de verdachte ook zei, een 'voortdenderende trein' is."
Ook de nieuwe advocaten van Taghi zullen de tijd krijgen die nodig is, benadrukt de woordvoerder. "Wij doen daarbij geen toezeggingen van een aantal maanden, maar kijken specifiek naar welke advocaat de verdediging van Taghi op zich neemt." Daarbij gaat het er volgens de woordvoerder om of diegene ervaren is en of diegene al bekend is met het dossier.
De houding van het gerechtshof is "halsstarrig", zegt Patrick van der Meij, bijzonder hoogleraar Strafrechtspraktijk en strafrechtadvocaat bij Cleerdin & Hamer. "Het hof heeft al vastgesteld dat je in dit proces niet zonder advocaat kunt. Maar het zegt tegelijkertijd dat een advocaat wel op zijn voorwaarden moet werken. Dat heeft iets schrijnends."
Het is wat hem betreft merkwaardig om van een advocaat te verwachten dat die zonder kennis van het volledige
dossier aan de slag gaat, en verhoren en tussentijdse zittingen fragmentarisch behandelt.
Donderdag kreeg de rechter-commisssaris van het hof de (ondankbare) taak opnieuw met alle partijen in gesprek te gaan. Over uiterlijk vier maanden moet er duidelijkheid zijn.
Source: Nu.nl algemeen