Door Pepijn de Lange
Graphics Els Engel
Steeds meer Amerikanen voelen de gevolgen van de sluiting van hun federale overheid, sinds woensdag de langdurigste in de geschiedenis. Ambtenaren dreigen nog langer op hun salaris te moeten wachten. De economische schade loopt nu al in de miljarden dollars.
Al meer dan een maand ondergaan de Verenigde Staten een politiek experiment zonder precedent. Omdat de Republikeinen en Democraten in de Amerikaanse Senaat het niet tijdig eens zijn geworden over nieuwe begrotingswetten, mag de federale overheid sinds het begin van het huidige boekjaar (op 1 oktober) amper meer geld uitgeven. Met 38 dagen duurt deze zogenoemde shutdown nu al langer dan ooit tevoren. Ambtenaren en bedrijven lopen al die tijd miljarden dollars mis.
Op het ministerie van Veteranenzaken bijvoorbeeld, met ruim 460 duizend ambtenaren een van de grootste departementen, werkt 90 procent gewoon betaald door. De belangrijkste voorzieningen voor veteranen – zoals medische zorg, pensioenen en uitkeringen voor invaliden – worden gefinancierd uit budgetten die het Congres eerder heeft goedgekeurd.
Op kantoren van andere overheidsinstanties zijn vrijwel alle ambtenaren naar huis gestuurd. Op het Agentschap voor Milieubescherming (EPA), het ministerie van Onderwijs en bij ruimtevaartorganisatie Nasa heeft meer dan 80 procent van de werknemers gedwongen verlof.
Politiek gezien ligt de positie van ambtenaren die zonder salaris moeten doorwerken het gevoeligst. Volgens het officiële plan van het ministerie van Binnenlandse Veiligheid zouden agenten van immigratiedienst ICE en grenswachten in deze categorie vallen, maar dat vond de regering van president Donald Trump geen goed idee. De verantwoordelijke minister Kristi Noem liet daarom vorige maand weten dat 70 duizend wetshandhavers toch zouden worden uitbetaald. Waar dat geld vandaan moest komen en of de salarissen daadwerkelijk zijn uitgekeerd, is niet bekend.
Op eenzelfde manier doet Trump er alles aan om te voorkomen dat militairen uit het Amerikaanse leger hun salaris mislopen. Zowel half oktober als begin november kregen zij betaald uit een fonds dat bedoeld is voor onderzoek en ontwikkeling. Ook nam de overheid voor dit doel een schenking van 130 miljoen dollar aan van een Amerikaanse miljardair en Trump-supporter.
Hoeveel salaris federale ambtenaren al met al tot dusver zijn misgelopen, is onduidelijk. Naar schatting gaat het om zeker 8 miljard dollar, becijferde het Bipartisan Policy Center, een in Washington gevestigde denktank, op basis van het gemiddelde salaris van federale ambtenaren. Als de shutdown nog deze hele maand voortduurt, loopt dat bedrag op tot 21 miljard. Of ambtenaren na het einde van de huidige shutdown alsnog betaald krijgen – zoals gebruikelijk was bij vorige shutdowns – is niet zeker.
Hoe langer de shutdown duurt, hoe meer ook de rest van de samenleving de negatieve gevolgen ervan ondervindt. Zo kunnen bedrijven die goederen of diensten aan de federale overheid verlenen, voorlopig fluiten naar hun geld. Vorig jaar hadden volgens de Amerikaanse Kamer van Koophandel zeker 65,5 duizend kleine ondernemers de overheid als klant, met name in Californië en rondom Washington DC. In de eerste vijf weken van deze shutdown liepen zij gezamenlijk naar schatting al 14,8 miljard dollar mis.
Ook de Amerikaanse luchtvaart wordt nauwlettend in de gaten gehouden, omdat problemen daar in potentie de meeste Amerikanen treffen. Tot nog toe hebben de miljoenen dagelijkse passagiers weinig last gehad van de overheidsluiting, maar vanaf vrijdag wordt op de drukste luchthavens 10 procent van de vluchten geschrapt. De uitval onder luchtverkeersleiders, die afgelopen dinsdag voor de tweede keer geen salaris ontvingen, is te hoog.
Voor Amerikanen met minder geld zijn de problemen fundamenteler: bij SNAP, het grootste overheidsprogramma voor voedselhulp, is de nood hoog. Rechters hebben de regering opgedragen om het hulpprogramma voort te zetten, maar het is maar de vraag of Trump zich daaraan houdt. Op dit moment maken ongeveer 42 miljoen mensen gebruik van dit programma. Voor bijna 5 miljoen van hen dreigt de uitkering deze maand weg te vallen, meldt The New York Times.
Hoe hard sommige bevolkingsgroepen ook worden geraakt, voor de totale economie van de VS zijn de gevolgen van een shutdown doorgaans gering. Het effect is vergelijkbaar met dat van een orkaan of sneeuwstorm. Zolang de shutdown duurt, valt een deel van de economische activiteit stil. Zodra de heropende overheid alsnog ambtenaren en bedrijven uitbetaalt, gaan de raderen weer gewoon draaien.
Als de shutdown nog tot eind deze maand aanhoudt, valt de groei van de Amerikaanse economie dit kwartaal 2 procentpunt terug, verwacht het begrotingsbureau van het Amerikaanse Congres. Het volgende kwartaal zou de economie dan weer opveren, waardoor uiteindelijk slechts zo’n 14 miljard dollar verloren blijft.
Voor de nabije toekomst blijft hoe dan ook veel onduidelijk: niemand kan met zekerheid zeggen welke gevolgen de langste shutdown uit de geschiedenis van de VS op langere termijn zal hebben. Niemand kan zelfs zeggen wanneer een eind komt aan deze shutdown.
Op bijna de helft van alle locaties waar luchtverkeersleiders werken in de Verenigde Staten zijn vrijdag personeelstekorten, meldt de Amerikaanse luchtvaartautoriteit (FAA). Vliegverkeer van en naar luchthavens in onder meer New York, Washington, Boston, Orlando en Austin liep daardoor vertraging op.
De sluiting van de Amerikaanse overheid is sinds vandaag de langste in de geschiedenis van het land. Al 36 dagen is er sprake van een shutdown vanwege een begrotingsconflict tussen Republikeinen en Democraten. Het einde is nog niet in zicht.
De rijen bij de voedselbanken groeien nu de Amerikaanse overheid al een maand op slot zit. Vanaf dit weekeinde stoppen ook de federale financieringen van die steunpunten. ‘Ik ben fucking boos en ik verveel me’, zegt een overheidsmedewerker in Hyattsville, Maryland.
Source: Volkskrant