De slag om Pokrovsk woedt nog, maar het stadje is in Russische handen aan het vallen. Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky is het inmiddels acht tegen één, in het voordeel van de Russen. Voor de Oekraïense militairen dreigt omsingeling.
Door Tom Vennink
Na een jaar met ruim honderdduizend doden binnen de eigen gelederen, een veelvoud aan gewonden en 141 miljard euro aan defensie-investeringen staan de strijdkrachten van de Russische president Vladimir Poetin op het punt om hun grootste triomf van 2025 binnen te slepen: een Oekraïens stadje met evenveel inwoners als Rijswijk. Althans, de restanten ervan.
De slag om Pokrovsk, momenteel de bloedigste langs het hele front, woedt nog in alle hevigheid, maar het stadje is in Russische handen aan het vallen. Groepjes Russische militairen hebben de hoofdstraten bereikt en planten op steeds meer plekken hun vlaggen. Andere groepjes zijn opgerukt aan de flanken rondom het stadje. Pokrovsk, concluderen militair analisten, is onhoudbaar geworden voor Oekraïne.
Telegram
‘De situatie in Pokrovsk verslechtert zodanig dat het bijna te laat is voor redding’, luidde vorige week de analyse van het Oekraïense collectief DeepState, dat het front in kaart brengt. Dat kantelpunt kwam de afgelopen dagen nog dichterbij. De commandant van het Oekraïense dronebataljon Horzels van de Dovboesj sprak maandag van een ‘zeer kritieke’ toestand. ‘De bezetters bewegen zich chaotisch door de stad en zijn met velen.’
De behandeling van een Oekraïense infanterist die werd neergeschoten aan het front bij Pokrovsk, 20 oktober 2025.
EPA/Maria Senovilla
Het Russische leger concentreert zijn vuurkracht voor de uiterste poging om Pokrovsk te veroveren. Maar liefst de helft van alle Russische aanvallen met vliegtuigbommen is gericht op het stadje, stelde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky maandag. Volgens hem zijn er maar liefst 170 duizend Russische militairen betrokken bij de aanval. Het is acht tegen een, aldus de president.
Op het spel staat een stadje in de Donbas dat voor de invasie zestigduizend inwoners rond een station voor goederentreinen had, een pizzeria met Godfather-muziek en een voetgangersallee tussen kioskjes voor koffie, tulpen en telefoonhoesjes. Na de invasie veranderde Pokrovsk in een belangrijk knooppunt voor Oekraïense militairen die de Donbas ingingen en burgers die eruit snelden, met massagesalons voor soldaten en opvangkerken voor vluchtelingen.
Nu ligt Pokrovsk volledig in puin. De bevolking – aan het begin van de invasie overwegend Russischsprekend – is door Moskou gedood of verjaagd. Enkele honderden mensen bleven in hun woning, melden de lokale autoriteiten. Sommigen van hen lagen vorige maand dood op straat na Russische droneaanvallen, zo is te zien op luchtbeelden.
Telegram
De Oekraïners wisten de Russen lang buiten te houden. Het kostte het Russische leger ruim een jaar en talloze militairen om de laatste 16 kilometer naar Pokrovsk af te leggen. Phillips O’Brien, hoogleraar strategische studies aan de Schotse universiteit St Andrews, berekende dat een slak de afstand sneller aflegt.
Maar nu is de situatie zeer bedreigend voor de Oekraïense militairen in Pokrovsk. Ze worden genadeloos onder vuur genomen door Russische dronepiloten, artilleristen en infanteriesoldaten. Beelden van camera’s op helmen en drones – journalisten kunnen de stad niet meer in – tonen hoe kamikazedrones invliegen op Oekraïense militairen die zich proberen te verschuilen in kapotgeschoten gebouwen.
Telegram
Schuilplekken bestaan er niet meer, vertellen Oekraïense militairen. Een dronepiloot tegen de Oekraïense tv-zender Hromadske: ‘Je komt bij je stelling en onmiddellijk vliegen er drones boven je, om je heen liggen lijken die niet worden weggehaald, het stikt van de mijnen en de artillerie schiet op je aanvoerlijn. Het is een beetje demoraliserend.’
De grootste zorg voor de Oekraïners is de Russische opmars aan de flanken van Pokrovsk. Daardoor ligt de enige weg naar het stadje binnen bereik van de Russen. Luchtbeelden tonen tal van inslagen op het verkeer, ondanks Oekraïense pogingen om de weg tegen drones te beschermen met een tunnel van visnetten.
En dus dreigt er omsingeling voor de Oekraïense militairen in Pokrovsk en in het nabijgelegen, kleinere stadje Myrnohrad. Oekraïners roepen op sociale media tegen de legerleiding dat het tijd is voor terugtrekking. ‘Als er niet snel een bevel tot terugtrekking wordt getekend voor de militairen in Pokrovsk en Myrnohrad, dan kunnen we een groot aantal zeer gemotiveerde infanteristen en mariniers verliezen’, schreef de prominente activist Vitali Deneyga zondag op Facebook.
Bezet door Russische leger
Beperkte controle Russische leger
Aanvallen Russische leger
2 mei
ISW
2 mei
ISW
Maar het is onduidelijk of dat bevel inmiddels is gegeven. Zelensky reisde deze week persoonlijk af naar militairen in de buurt van Pokrovsk. ‘Dit is ons land, dit is ons oosten, en we zullen het uiterste doen om het Oekraïens te houden’, zei de president.
De legerleiding grijpt naar zware middelen om de controle terug te krijgen over de enige aanvoerlijn. Oleksandr Syrsky, de hoogste generaal van het land, stuurde afgelopen weekend speciale eenheden naar de stad. De militaire inlichtingendienst HUR voerde enkele dagen eerder een gewaagde operatie uit door twee Amerikaanse Black Hawk-helikopters de stad in te vliegen en midden op het slagveld militairen af te zetten.
Telegram
De grotere gevolgen van de val van Pokrovsk zullen afhangen van de Oekraïense verdedigingslinies achter het stadje. Hoe langer de Oekraïense militairen zich staande houden, des te meer tijd hun collega’s hebben voor de aanleg van de linies die moeten voorkomen dat de Russen straks dieper de Donbas indringen.
Tegelijkertijd kan Oekraïne het zich niet permitteren om zijn eenheden in het Pokrovsk op te offeren. ‘Ook volgend jaar zal het oorlog zijn’, aldus activist Vitali Deneyga. ‘En er zal dan iemand nodig zijn om te vechten.’
Tekst Tom Vennink
Osint Erik Verwiel
Vormgeving en kaart Titus Knegtel
Beeldredactie Peter Boer en Judith Baas
Eindredactie Wout van Gils
De Amerikaanse president Donald Trump heeft zich opvallend berustend uitgelaten over de kansen om de Oekraïne-oorlog te beëindigen. Volgens Trump moeten beide partijen de oorlog maar ‘uitvechten’. Ook krijgt Oekraïne voorlopig geen Tomahawk-kruisraketten.
Zonder het uitgebreide spoorwegnet had Oekraïne zijn strijd tegen Rusland nooit kunnen volhouden. Precies drie jaar duurt dat gevecht nu. De Nederlandse fotojournalist Jelle Krings legt sinds de invasie het unieke leven van Oekraïners op en rond het spoor vast.
In Oekraïne vindt een jacht op mensen plaats. De meeste inwoners van frontstad Cherson zijn gevlucht, de 66 duizend die bleven zijn doelwit van Russische dronejagers. Op elk moment dat zij zich in de open lucht wagen worden ze zichtbaar voor de vijand. ‘Alles wat beweegt, zal worden vernietigd.’
Source: Volkskrant