Op satellietbeelden en foto’s is te zien dat het Amerikaanse leger de laatste weken heel actief is op Puerto Rico. Op een oude marinebasis zijn drones en F35's ingevlogen, in de haven zijn oorlogsschepen gesignaleerd. ‘Dit kan een prelude zijn voor een grote operatie in Venezuela.’
Door Jasper Daams
De nieuwe inspanningen van de VS komen op het moment dat er al een reeks van incidenten is tussen de VS en Venezuela. Onder aansporing van Donald Trump bestookt het Amerikaanse leger regelmatig speedboten voor de kust van Venezuala om zo drugssmokkelaars uit te schakelen.
Zijn de militaire activiteiten op het eiland Puerto Rico nodig om deze oorlog tegen drugssmokkel een extra impuls te geven, of hebben de Amerikanen nog verdergaande plannen?
De nieuwe plek waar de VS zich wil versterken is de voormalige marinebasis Roosevelt Roads, aan de oostkust van het eiland Puerto Rico. In juni van dit jaar ligt het er nog verlaten bij.
Op het terrein zwerven niet alleen afgedankte kantoormeubels, maar staat ook een in onbruik geraakt passagiersvliegtuig van American Airlines, zo legt een fotograaf van persbureau Reuters vast. Het toestel staat geparkeerd op een verlaten vliegtuigplatform. Niets wijst erop dat de VS plannen hebben met de basis.
Reuters
De Amerikaanse president Donald Trump is in januari aan de macht gekomen met een belangrijke verkiezingsbelofte: het tegenhouden van de grote hoeveelheden drugs die de VS jaarlijks binnenkomen. De Amerikaanse president houdt Venezuela en president Nicolás Maduro deels verantwoordelijk voor de binnenlandse problematiek. Het Zuid-Amerikaanse land zou drugssmokkel naar de VS mogelijk maken.
In de golf van Mexico – door Trump omgedoopt tot Golf van Amerika – liggen op dat moment allerlei vliegdekschepen klaar. Maar op het eiland Puerto Rico dat 1.000 kilometer van Venezuela ligt en wel tot de VS behoort maar niet onder Amerikaans bestuur valt, is het nog stil.
Hoe anders is het beeld drie maanden later. Onder meer Amerikaanse F-35’s, Osprey-toestellen en transportvliegtuigen landen allemaal op Roosevelt Roads. Een week eerder had het Pentagon opdracht gegeven aan tien F-35’s om koers te zetten naar het Caribisch gebied. Op de grond vinden rond die tijd ook oefeningen plaats van Amerikaanse mariniers.
AFP
Trump wijst opnieuw naar de strijd tegen drugscriminaliteit als reden voor de militaire activiteiten. Maar dat vindt hoogleraar oorlogsstudies Frans Osinga van de Universiteit Leiden moeilijk te geloven. ‘Je stuurt geen transportvliegtuig om drugscriminaliteit te bestrijden. Dit is politiek wapengekletter, het is theater wat Trump doet. Tegelijkertijd is het ook een signaal naar Maduro en andere actoren in Zuid-Amerika.’
Op het nabijgelegen eiland St. Croix, het grootste van de Amerikaanse Maagdeneilanden, wordt ook gebouwd, blijkt uit het vergelijken van satellietbeelden in augustus en september. Te zien zijn werkzaamheden aan transportplatforms van de commerciële luchthaven Henry E. Rohlsen.
Reuters
Amerikaanse functionarissen zeggen tegen Reuters dat daardoor meer Amerikaanse legervliegtuigen er kunnen parkeren en tanken. Ook zou een bewoner van het eiland een nieuw radarsysteem op het eiland hebben gefilmd, dat eveneens te zien is op de satellietbeelden.
De Amerikanen maken op Puerto Rico niet alleen gebruik van militaire bases, blijkt uit de foto’s van 15 oktober die Reuters naar buiten brengt. Zo meert een bevoorradingsschip van de Amerikaanse marine aan in de haven van het Puerto Ricaanse Ponce, en werkt legerpersoneel aan een MQ-9 Reaper drone op het commerciële vliegveld Rafael Hernandez, in het noordwesten van het eiland.
Reuters
Deze onbemande vliegtuigjes kunnen volgens defensiespecialist Peter Wijninga van The Hague Centre for Strategic Studies (HCSS) wel worden ingezet tegen drugscriminaliteit, in tegenstelling tot de grotere vrachttoestellen. Ook hij noemt de militaire opbouw van de VS een show of force van de Amerikaanse president.
‘En dat kan een prelude zijn voor een grote operatie tegen of in Venezuela’, zegt Wijninga. ‘Maar het zou ook bij Trump passen om voor een beperkte doelstelling een grote militaire presentie na te streven, waar hij goede sier mee kan maken.’ Volgens Wijninga is de troepenverzameling in het Caribisch gebied in dat opzicht te vergelijken met de inzet van de Nationale Garde in verschillende Democratische steden in de VS.
Mochten de VS daadwerkelijk van plan zijn om een aanval over land uit te voeren in Venezuela, dan bereiden ze een dergelijke operatie niet bepaald heimelijk voor. Troepen van de Amerikaanse marine laten zich vorige maand fotograferen terwijl ze een amfibische landing oefenen, een militaire manoeuvre waarbij militairen of voertuigen vanaf zee op het land worden gezet. Volgens Osinga is de oefening enkel bedoeld om aan Venezuela te laten zien waartoe de VS in staat zijn.
Reuters
De hoogleraar voegt toe dat het Amerikaanse machtsvertoon past binnen de nieuwe veiligheidsstrategie van het Witte Huis. ‘De VS hebben de focus verlegd naar het westelijk halfrond, lees: Noord- en Zuid-Amerika, Canada en Groenland. Die laatste twee gebieden zei Trump ook al aan de VS te willen toevoegen.’ Volgens Osinga denkt Trumps Maga-beweging in ‘empires’. Zo zou Rusland aanspraak willen maken op Europa, en kijkt China naar het gebied rondom de Zuid-Chinese Zee.
Volgens de analyse van Reuters heeft de regering-Trump sinds augustus minstens dertien oorlogsschepen, vijf militaire hulpvaartuigen (zoals bevoorradingsschepen) en een nucleair aangedreven onderzeeër ingezet in de Caribische Zee. Bovenstaande geleideraketkruiser ligt op 30 oktober voor anker in de haven van Ponce, evenals een militair hulpvaartuig.
Sommige schepen die zich in de Caribische wateren bevinden, beschikken over offensieve wapensystemen, zegt Wijninga. ‘Aan boord van deze zogeheten destroyers zijn doorgaans Tomahawk-raketten, waarmee ze diep in het achterland van Venezuela kunnen aanvallen. Het is de vraag wat ze daarmee willen doen. Willen ze een drugsverzamelpunt of laboratorium treffen, of hebben ze andere bedoelingen? Dat is interessant om in de gaten te houden.’
Reuters
De afgelopen maanden hebben de VS zestien aanvallen laten uitvoeren op boten waarvan de Amerikaanse regering zegt dat ze drugs vervoerden – al leverde ze daarvoor tot op heden geen bewijs. Na de recentste aanval van dinsdag (lokale tijd), zijn er volgens The New York Times sinds begin september 67 dodelijke slachtoffers gevallen.
Later deze maand arriveert ook het grootste schip uit de Amerikaanse vloot in het Caribisch gebied. Daartoe heeft de USS Gerald Ford, het grootste vliegdekschip ter wereld, onlangs opdracht gekregen van het Pentagon. Het schip wordt midden november verwacht en brengt nog eens 75 gevechtsvliegtuigen en vijfduizend manschappen mee. Drie extra oorlogsschepen begeleiden deze kolos. Volgens Osinga is dit het krachtigste signaal dat de VS afgeven, eveneens ‘een die volstrekt niet past in de context van antidrugsoperaties’.
Op het eens verlaten marineterrein van Roosevelt Roads staan sinds enkele dagen ook twintig tenten opgebouwd, zo blijkt uit de beelden van Reuters. Waarvoor de Amerikanen deze willen gebruiken, is nog onduidelijk. Mogelijk dienen ze als tijdelijk onderkomen voor het leger, of als opslagplaats. Wat de VS van plan zijn, zal volgens Wijninga blijken uit de voorraden die ze naar het gebied brengen en de logistieke bewegingen die dat mogelijk moeten maken. ‘Een dagelijkse pendeldienst met schepen of vliegtuigen bijvoorbeeld.’
Reuters
Wijninga is benieuwd of de Amerikanen binnenkort ook weer permanente gebouwen gaan optuigen op het terrein, dat zich volgens hem goed leent voor dit soort doeleinden. ‘Op zo’n veld zit verder niks, dus ze kunnen een hek eromheen zetten en het hermetisch afsluiten. Hier tref je veel minder pottenkijkers dan op een burgerveld.’
Toch betwijfelt de defensiespecialist of er binnenkort al gevechtsvliegtuigen zullen opstijgen vanaf het vliegveld. ‘Ik denk dat er nog wel het een en ander moet gebeuren voordat F-35’s kunnen landen en opstijgen, maar helikopters en vrachtvliegtuigen kunnen dat wel.’
Reuters
Of de VS daadwerkelijk ten strijde trekt tegen Venezuela, is de vraag. In het CBS-programma 60 Minutes twijfelt Trump zondag 2 november hardop of het tot een Amerikaanse inval komt. 'I don't think so', zegt hij. Maar op de vraag of de dagen van de president Maduro geteld zijn, is hij minder vaag: 'I would say yeah. I think so, yeah.'
Ondertussen zouden zijn belangrijkste adviseurs hem aanmoedigen om een vertrek van president Maduro af te dwingen. De enorme troepenverzameling stelt hem in ieder geval in staat om verder te gaan dan alleen het opblazen van bootjes.
De VS hebben opnieuw een boot bij de kust van Venezuela aangevallen. Bij de aanval zijn zes opvarenden omgekomen. Het is de vijfde keer in korte tijd dat de VS een soortgelijke aanval uitvoeren onder het mom van de strijd tegen drugshandel.
De Amerikaanse regering heeft mogelijke doelen in Venezuela geïdentificeerd, mocht president Donald Trump het bevel geven voor luchtaanvallen op het land. Dat melden regeringsfunctionarissen aan The Wall Street Journal. Vanuit het Witte Huis klinkt steeds meer oorlogszuchtige taal richting Venezuela.
Terwijl de Amerikaanse president Donald Trump in Israël pronkt als vredestichter, zoekt hij oorlog dichter bij huis, in Venezuela. Drugsbestrijding, aldus Trump. Maar volgens steeds meer geluiden is dat niet wat hij daadwerkelijk beoogt.
Source: Volkskrant