is socioloog en columnist van de Volkskrant.
Aan mijn muur hangt een portret in olieverf van een jonge vrouw, een meisje eigenlijk, in een mosgroen vest. Mijn blik ging vanzelf naar haar gezicht toen ik de column had gelezen waarin Emma Curvers erop wees dat onze Tweede Kamer op de valreep een motie van CU, FvD en SGP had aanvaard met de strekking dat Nederland zich ‘actief gaat verzetten tegen pogingen abortus als mensenrecht op te nemen in Europese verdragen’.
Het schilderij, vermoedelijk uit de jaren dertig, is van de hand van Margaritha Feuerstein (1893-1986), een kunstenares wier werk in diverse museumcollecties te vinden is. Hoewel het in slechte staat verkeert en ik de geportretteerde niet ken, ben ik eraan gehecht. Omdat het mooi is, maar ook om het verhaal dat Feuersteins dochter erbij vertelde toen ze het mij schonk: haar moeder had een nichtje geportretteerd dat kort daarop stierf aan de gevolgen van een illegale abortus.
Weinig is zo ellendig als een illegale abortus. Waar abortus verboden is, gooien vrouwen zich van de trap, of nemen ze hun toevlucht tot breinaalden, enge pillen of drankjes, engeltjesmaaksters met vuile instrumenten en geroyeerde dokters. Van de 25 miljoen vrouwen die volgens de WHO jaarlijks wereldwijd een onveilige abortus ondergaan, gaan er zo’n 39 duizend dood en worden miljoenen met complicaties opgenomen in een ziekenhuis. Bloedingen, infecties en onvruchtbaarheid liggen op de loer.
Een legale abortuspraktijk is een medische noodzaak. Niet alleen in relatief verlichte, seculiere landen als het onze, maar juist ook in de landen waarvoor de motie relevant is: reactionair-katholieke voormalige Sovjet-satellieten als Hongarije, Polen en Slowakije.
Met de motie was de staatkundig-gereformeerde misogynie nog niet bevredigd. Dankzij de geldpotten van de biblebelt, kon de SGP zich voor de verkiezingen een obscene anti-abortuscampagne veroorloven, compleet met website, filmpjes op sociale media en een week lang billboards langs de snelwegen. Elke mogelijkheid werd aangegrepen om vrouwen die een abortus overwegen of ooit ondergingen zich zo ellendig mogelijk te laten voelen. Abortus, aldus de SGP, is moord op jongens en meisjes ‘met een kloppend hartje, met DNA, met een toekomst’.
Massamoord zelfs, want er worden in Nederland jaarlijks ‘40 duizend kinderen simpelweg verwijderd alsof het om tandsteen of overtollig weefsel gaat’. Dat getal moet de indruk wekken dat het aantal abortussen sedert de afschaffing van de bedenktijd (2023) ‘explodeert’. In werkelijkheid, zo liet hoogleraar Trudy Dehue al zien, is hier sprake van concept creep: er valt steeds meer onder het begrip abortus. De cijfers stijgen doordat er tegenwoordig ultravroege tests op de markt zijn, die een bevruchting al detecteren voordat er een menstruatie is uitgebleven en de eicel is ingenesteld. Een zwangerschap is dan nog niet zeker.
Voilà, de harteloosheid en leugenachtigheid van een partij die zich beroept op naastenliefde.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Toen Simone de Beauvoir in 1949 Le Deuxième Sexe publiceerde was abortus nog illegaal. Zij maakt duidelijk dat dit vrouwen niet alleen grote fysieke risico’s opleverde maar ook psychische. Het begaan van een clandestiene daad bezorgde vrouwen gevoelens van schaamte en slechtheid, en niet te vergeten: angst voor ontdekking en chantage. De strafbaarstelling dwong hen tot geheimhouding – tot zwijgen over een ingreep die bevrijdde maar vaak tegelijk verdriet veroorzaakte. Gedwongen zwijgen verzwaart dat.
Ook stelde De Beauvoir de hypocrisie aan de kaak. Het waren mannen door wie abortus in het Wetboek van Strafrecht terecht was gekomen – hetzelfde soort mannen dat individueel zelden aarzelde om zijn buitenechtelijk bezwangerde dienstmeisjes of minnaressen tot die ingreep te pressen.
Abortus helemaal voorkomen is onmogelijk. Aangezien mannen niet het risico lopen ongewenst zwanger te worden, zouden zij geen zeggenschap moeten hebben over vrouwenlichamen. Het minste recht van spreken, heeft een partij die vrouwen niet toelaat op zijn kieslijst, die seksuele voorlichting op school wil afschaffen en waarvan – patriarchaat live – de leider liet weten dat hij zijn dochters zelfs een zwangerschap na verkrachting zou laten uitdragen. Motivatie: ‘Wij geloven dat ieder mens geschapen is naar het beeld van God’.
Waar God de hoogste is, is vrouwenonderdrukking nabij. Waarmee ik maar wil zeggen: Dilan, feminist! Ga na je indrukwekkende eindsprint alsjeblieft niet in zee met partijen uit het zootje backlashers dat deze motie steunde: BBB, CU, Denk, FvD, JA21, NSC, PVV en SGP. Het beschikkingsrecht van vrouwen over hun lichaam is belangrijker dan de hypotheekrenteaftrek.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns