Hallo en welkom in ons liveblog. Hier houden we je op de hoogte van de uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen. In dit blog lees je alles terug over de dag na de verkiezingen.
De klok nadert middernacht en er komen weinig verkiezingsnieuwtjes meer binnen. Daarom sluiten we het liveblog voor vandaag. Morgen zijn we terug met een nieuw blog. Dank voor het lezen en fijne avond!
Wat kunnen we de komende dagen verwachten?
De stofwolken dalen langzaam neer, in ieder geval voor even. Morgen maakt Venray als laatste gemeente de verkiezingsuitslag bekend. Daarna is het wachten tot maandag, als vermoedelijk de uitslagen van de stemmers in het buitenland bekend worden.
Dan weten we ook definitief wie deze verkiezingen de grootste partij is geworden. D66 en PVV staan op dit moment allebei op 26 zetels. De partij van Rob Jetten heeft ruim 15.000 stemmen meer dan de PVV van Wilders, maar dat is een miniem verschil. Dinsdag komen de partijen bijeen om een verkenner aan te wijzen voor de formatie.
Jongerenclubs GL-PvdA willen partij niet in rechts kabinet
De jongerenorganisaties van GroenLinks en PvdA willen niet dat de fusiepartij in een rechts kabinet stapt. Dat stellen Dwars en de Jonge Socialisten in een gezamenlijk statement. "Helaas zal er de komende periode geen links kabinet gevormd worden", verwachten de clubs.
Regeringsdeelname van GroenLinks-PvdA vinden de jongeren daarom geen goed idee, behalve als er "sociale verandering" komt. Als voorbeeld daarvan noemen de jongeren onder meer erkenning van de Palestijnse staat, klimaatbeleid waarbij "de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen" en investeren in volkshuisvesting "in plaats van dure steden bouwen". D66 presenteerde in verkiezingstijd een plan om tien nieuwe steden te bouwen.
NSC bestormde twee jaar geleden met twintig zetels de Tweede Kamer, maar kwam deze verkiezingen keihard ten val. De partij kwam de deelname aan de rommelige coalitie met de PVV en het vertrek van Pieter Omtzigt niet meer te boven. Lees hier meer.
Even een opfrismoment
Dit is de zetelverdeling van de grotere partijen op basis van de voorlopige uitslag. De laatste stemmen worden nog geteld en kunnen het verschil maken voor D66 en de PVV.
VVD-leider Dilan Yesilgöz is ontzettend blij met het resultaat. "Wat bijzonder om de ochtend na een mooie uitslag met onze fractie (en even wat pers…) bij elkaar te zijn. Gisteren gedanst, vanmorgen taart", schrijft ze op X. "En nu weer aan de slag, voor al die kiezers die ons hun vertrouwen hebben gegeven."
Zowel D66 als PVV staat momenteel op 26 zetels en het verschil in stemmen is miniem. Dat is "zeer uitzonderlijk", zeggen experts. Zoiets gebeurde voor het laatst in 1952. Toen ging het tussen de PvdA en de Katholieke Volkspartij. Lees hier meer over deze zeldzame situatie.
Heb jij op 50PLUS gestemd? Dan komen we graag in contact met je! Laat het hier weten.
Lezersvraag: Hoe gebruikelijk is het dat de grootste partij initiatief neemt?
De verkenner wordt eigenlijk altijd gekozen door de grootste partij, zegt Henk te Velde, hoogleraar Nederlandse Geschiedenis, tegen NU.nl. "Dat is eigenlijk altijd zo gegaan en is vanaf 2012 versterkt." Sindsdien heeft de koning geen rol meer bij de formatie.
Toch is het niet vastgelegd in de wet, zegt Te Velde. "Het is een soort ongeschreven regel, en je moet goede redenen hebben om die te breken."
Eerder klonken geluiden dat meerdere politici alvast wilden beginnen met verkennende gesprekken terwijl de definitieve uitslag nog niet rond is. PVV-leider Geert Wilders heeft dat tegengehouden en daar is Rob Jetten (D66) mee akkoord gegaan. De verkenner zal dinsdag worden aangewezen door de partij die dan het grootste is.
Friese partij krijgt derde van stemmen uit andere provincies
De Fryske Nasjonale Partij (FNP) ontving bijna 3.000 stemmen van buiten Friesland. Veel daarvan kwamen van kiezers uit de woonplaatsen van kandidaten op de lijst. In totaal kreeg de partij van lijsttrekker Aant Jelle Soepboer 9.332 stemmen. Daarmee behaalde de FNP geen zetels.
Na twee jaar afwezigheid maakt 50PLUS onder leiding van Jan Struijs zijn rentree in de Tweede Kamer. De partij, die vooral opkomt voor ouderen, werd in 2011 opgericht, maar is nooit stabiel geweest. Ruzies bleven elkaar opvolgen, maar nu lijkt er al even rust te zijn. Lees hier meer over de rentree van 50PLUS.
Stembureauleden tellen in het World Forum in Den Haag de briefstemmen van kiezers uit het buitenland.
Explosie bij stadskantoor Venlo waar stemmen werden geteld
Bij het stadskantoor in Venlo is even na middernacht een explosie geweest, meldt de politie. Eerder werd bekend dat er een raam was vernield terwijl stemmen werden geteld. Een explosie aan de Professor Gelissensingel blijkt nu de oorzaak.
De route naar de officiële uitslag hebben wij voor je uitgestippeld
Wat moet er nog gebeuren voordat alle zetels zijn verdeeld? We hebben vandaag al een goed beeld van de uitslag, maar de Kiesraad maakt de definitieve uitslag volgende week vrijdag pas bekend. Lees meer over de route naar de definitieve uitslag in ons artikel.
Record aan blanco stemmen uitgebracht, maar dat heeft geen invloed op de zetelverdeling
Volgens de laatste prognoses zijn er 40.009 blanco stemmen uitgebracht. Lezers vragen zich af of dat de zetelverdeling beïnvloedt. Dat is niet zo, zegt onze politiek verslaggever Priscilla Slomp. "Eigenlijk is een blanco stem hetzelfde als geen stem, maar die wordt wel meegeteld in de opkomst. Daardoor wordt een blanco stem vaak gezien als proteststem."
Is het tijd voor een kiesdrempel?
Met de voorlopige verkiezingsuitslag lijkt het erop dat vijftien partijen mogen plaatsnemen in de Tweede Kamer. Is het daarmee tijd voor een kiesdrempel? En mocht die er komen, op hoeveel zetels zou de grens moeten liggen? Deel je mening en praat mee op NUjij.
Waarom stoppen we onze stem in een kliko?
Misschien is het je gisteren tijdens het stemmen wel opgevallen: in Nederland stoppen we onze stem in de kliko. Waarom doen we dat?
Dat komt door de stemcomputer die eind jaren negentig werd uitgevonden. Net voor de verkiezingen in 2006 bleek dat de stemcomputer niet betrouwbaar was, maar gemeenten hadden hun oude stembussen al verkocht. De stembus moet volgens de Kieswet aan bepaalde regels voldoen. "Hij moet aan de bovenkant een gleuf hebben waar het stembiljet in kan en die moet afsluitbaar zijn", zegt wetgevingsjurist Leontine Loeber bij Argos.
Als alternatief kwam Nederland uit bij de kliko. Die voldoet namelijk aan alle eisen. Sommige kiezers moesten er wel even aan wennen, want bij binnenkomst gooiden ze hun envelop in de kliko in plaats van het stembiljet.
Lahlah wil geen fractievoorzitter GroenLinks-PvdA worden
Esmah Lahlah, de nummer twee op de lijst van GroenLinks-PvdA, wil na het vertrek van partijleider Frans Timmermans niet de fractievoorzitter worden. "Voor nu is dat niet de rol die het beste bij me past", zegt ze voor de camera van Pauw & De Wit.
Vorige week lekte uit dat Lahlah had gesolliciteerd om burgemeester te worden van Tilburg, terwijl haar plek op de kandidatenlijst al bekend was. Timmermans was hierover niet geïnformeerd. Achteraf zei Lahlah dat ze haar sollicitatie had moeten aangeven bij de partij.
Burgemeester Michiel Uitdehaag van Venray staat de pers te woord. In Venray loopt de stemuitslag vertraging op doordat vannacht brand uitbrak in het gemeentehuis. De gemeente verwacht morgen de uitslag te hebben.
Dat het telproces vertraging heeft opgelopen, vindt Uitdehaag "voor iedereen heel vervelend". Zeker gezien "de nek-aan-nekrace tussen Jetten en Wilders". Door die spannende strijd tussen D66 en PVV is de uitslag van Venray belangrijk. Maar zorgvuldigheid en betrouwbaarheid gaan volgens de burgemeester vóór snelheid.
Lezersvraag: Wat zijn die restzetels en hoe worden die verdeeld?
Restzetels zijn de zetels die overblijven als alle 'volle' zetels zijn verdeeld, legt onze politiek verslaggever Priscilla Slomp uit. "Stel dat een partij 80.000 stemmen nodig heeft voor één zetel en 120.000 stemmen krijgt, dan blijven er 40.000 stemmen over. De partij krijgt maar één volle zetel. En een partij die 180.000 stemmen heeft, krijgt dus twee volle zetels en houdt er 20.000 over."
Uiteindelijk zijn er dus nog restzetels te verdelen. Die worden verdeeld aan de hand van een ingewikkelde formule, gebaseerd op het systeem van de grootste gemiddelden. "In principe komen alle partijen die de kiesdeler hebben gehaald in aanmerking voor een restzetel. Maar in de praktijk profiteren de grotere partijen er meer van. In 2023 werden tien restzetels verdeeld."
Nu wachten op Venray, waar brand ontstond door kortsluiting
Met de uitslag van Almere zijn alle stemmen van de grote steden geteld. We wachten nu alleen op de uitslag van Venray, waar afgelopen nacht brand woedde in het gemeentehuis.
Die brand ontstond door kortsluiting in de meterkast, vertelt burgemeester Michiel Uitdehaag zojuist op een persconferentie. Hierbij zijn geen stemmen verloren gegaan, verzekert hij. De brandweer onderzoekt nog waardoor de kortsluiting ontstond, maar de burgemeester heeft geen signaal dat er opzet in het spel is.
Verder wachten we nog op de 107.000 kiesgerechtigde briefstemmers in het buitenland. Die stemmen worden in Den Haag geteld.
NSC toch ergens de grootste: stemmen op Sint-Eustatius geteld
Het eiland Sint-Eustatius heeft in totaal 1.935 kiesgerechtigden, waarvan 187 naar de stembus zijn gegaan. NSC is daar veruit de grootste geworden met 34,8 procent van de stemmen. Dat betekent dat 65 mensen het bolletje rood hebben gekleurd bij NSC. Daarna komt D66 met 24,1 procent van de stemmen.
Landelijk gezien staat D66 nu 15.155 stemmen voor op de PVV.
Definitieve uitslag Almere binnen: PVV de grootste
Almere heeft alle stemmen geteld. PVV is daar met 19,2 procent de grootste geworden. Op plek twee staat D66 met 16,7 procent van de stemmen.
Lijsttrekkers komen dinsdag pas bijeen voor begin formatie
De kogel is door de kerk. Kamervoorzitter Martin Bosma nodigt de lijsttrekkers pas dinsdagmiddag uit voor een eerste bijeenkomst. Dan kiezen ze de verkenner en gaat de formatie van start.
De bijeenkomst staat normaal gesproken gepland op de vrijdag na de verkiezingen. Maar vanwege de unieke nek-aan-nekrace tussen D66 en PVV is die deze keer uitgesteld. De grootste partij mag het voortouw nemen bij het aanstellen van de verkenner.
D66 akkoord met verzoek PVV voor uitstel verkenningsfase
D66 steunt het verzoek van de PVV om het begin van de verkenningsfase uit te stellen, laat een woordvoerder van de partij weten. PVV-leider Geert Wilders wil dat de lijsttrekkers pas een verkenner aanwijzen als er definitief duidelijkheid is over de uitslag van de verkiezingen voor de Tweede Kamer.
De lijsttrekkers komen volgens planning morgen om 11.00 uur bij elkaar bij de voorzitter van de Tweede Kamer, Martin Bosma. Die heeft het verzoek in overweging genomen, zegt Wilders. Later vandaag komt er duidelijkheid over wanneer de verkenningsfase begint.
Op deze uitslagen wachten we nog, met tussen haakjes wanneer die uitslag verwacht wordt:
D66 weer grootste na voorlopige uitslagen Amsterdam en Hilversum
De voorlopige uitslagen van Amsterdam en Hilversum zijn binnen. In beide gemeenten scoort D66 aanmerkelijk beter dan de PVV, waardoor de partij van Rob Jetten nu weer de grootste is. In Hilversum is D66 de grootste geworden, in Amsterdam moet de partij GroenLinks-PvdA voor zich dulden.
Landelijk gezien staat D66 nu 14.730 stemmen voor op de PVV.
Amsterdam deelt vandaag al voorlopige uitslag
De gemeente Amsterdam deelt toch vandaag al de voorlopige uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen. Dat is dan op basis van bijna 100 procent van de getelde stemmen, laat een woordvoerder van de gemeente weten. Eerder zei Amsterdam pas morgenavond met een definitieve uitslag te komen.
Yesilgöz ziet 'mooie oplossingen' voor centrumrechtse coalitie
VVD-leider Dilan Yesilgöz ziet "mooie oplossingen en allerlei variaties" voor de door haar zo gewenste centrumrechtse coalitie. Ze lijkt daarmee te hinten op een kabinet met haar partij, D66, CDA en JA21. Volgens de huidige prognoses komt die combinatie neer op 75 zetels, niet genoeg voor een meerderheid. Welke partij daar dan eventueel bij zou moeten, zegt de VVD-leider niet.
Yesilgöz sloot tijdens de campagne een samenwerking met GroenLinks-PvdA uit. Daar blijft ze bij. "Onze inzet is niets veranderd. Ik ben daar de hele campagne glashelder over geweest."
Lezersvraag: Wat als PVV en D66 gelijk eindigen?
D66 en PVV lijken allebei af te stevenen op 26 zetels. Voor de zetelverdeling in de Tweede Kamer maakt dat niet uit, maar voor de formatie wél, legt onze politiek verslaggever Priscilla Slomp uit.
"Het is wel gebruikelijk dat de grootste partij het voortouw mag nemen in de formatie. Dat betekent dat diegene een verkenner mag aanstellen die direct aan de slag gaat. Dat gebeurt meestal al twee dagen na de verkiezingen, op vrijdagochtend."
Als beide partijen evenveel zetels behalen, wordt de grootste partij vastgesteld op basis van het totale aantal stemmen. "We weten nu nog niet of Wilders of Jetten aan zet is. Maar we weten wel dat het voor Wilders onmogelijk is een coalitie te vormen. Alleen FVD, BBB, SGP, JA21 en 50PLUS sluiten de PVV niet uit. Deze partijen tellen samen met de PVV op tot 51 zetels."
Wilders: 'Geen verkenning tot duidelijk is wie de grootste is'
Geert Wilders heeft tegen de pers herhaald wat hij eerder op X schreef: wat hem betreft kan het verkennen van de formatie niet beginnen totdat duidelijk is welke partij de meeste stemmen heeft gekregen. "Ik heb de voorzitters van de Kamers gevraagd het kiezen van een verkenner uit te stellen, omdat de verschillen zo klein zijn. We hebben in Nederland nog nooit gehad dat het zo dicht bij elkaar lag. Het maakt nogal wat uit wie er begint met de verkenning van formatie, wij of D66", zegt de PVV-leider.
"Mijn bedoeling is niet om te vertragen, maar het is niet de bedoeling dat een verkenner wordt aangewezen voordat bekend is wie de grootste wordt. Dat moet eerst duidelijk worden. Anders krijg je een situatie waarin wij of D66 beginnen met verkennen en daar misschien drie dagen later mee moeten ophouden omdat toch de ander de grootste is geworden. Ik weet niet wanneer alle cijfers er zijn, maar die moeten wel op tafel liggen."
Maandag duidelijkheid over opvolger Timmermans
Maandag wordt duidelijk wie Frans Timmermans opvolgt als leider van GroenLinks-PvdA. Dat zegt Kati Piri, de nummer drie op de lijst, tegen de NOS. Kandidaten kunnen zich nu melden bij het partijbestuur.
De gemeente Den Haag bevestigt dat de uitslag van de briefstemmen uit het buitenland nog dagen op zich laat wachten. Het tellen is begonnen, maar is pas maandag klaar. Dan komen briefstemmen binnen die zijn doorgestuurd door ambassades en consulaten.
Nederlanders die vanuit het buitenland stemden konden ook zelf hun briefstemmen opsturen. Die moesten gisteren om 15.00 uur binnen zijn bij de gemeente Den Haag. Maar de ambassades en consulaten krijgen dus meer tijd.
De ene procent die het verschil maakt
Inmiddels is 98,9 procent van de stemmen geteld. Alleen Venray, Saba en Sint-Eustatius hebben nog geen uitslagen (of tussenstand) doorgegeven. Ook moeten de briefstemmen vanuit het buitenland nog geteld worden. Daarnaast zijn Amsterdam, Almere en Hilversum nog niet klaar met tellen, al hebben ze eerder wel een tussenstand doorgegeven.
De 1,1 procent van de stemmen die nog niet geteld is, gaat het verschil maken in de strijd om wie de grootste wordt. De PVV heeft een nipte voorsprong op D66. De partij van Geert Wilders kan naar verwachting ook rekenen op de meeste stemmen in Venray, terwijl D66 waarschijnlijk populairder is bij de Nederlanders in het buitenland.
Bij de BBB hebben ze geen taart, maar hamburgers. Veel te vieren valt er niet, want de partij zakt van zeven naar vier zetels.
We wachten ook nog steeds op de definitieve uitslag van Amsterdam. Daar moet nog zo'n 20 procent van de stemmen worden geteld. Daar zijn ze druk mee bezig in de NDSM Loods.
Venray houdt persconferentie om 14.30 uur
Venray houdt om 14.30 uur een persconferentie over de situatie in de gemeente. Afgelopen nacht was er brand in het gemeentehuis, waardoor de telling van de stemmen vertraging opliep. Eerder maakte de gemeente bekend dat bij de brand geen stemmen verloren zijn gegaan. Het is niet bekend met welk nieuws Venray vanmiddag komt.
Definitieve uitslag Hilversum komt vanmiddag
De gemeente Hilversum verwacht rond 17.00 uur de definitieve uitslag te hebben. Door een storing duurt dat langer dan gedacht. Bij het tellen van de stemmen werkten op twee stembureaus de tablets niet. Alle stemmen zijn wel geteld, maar van deze twee bureaus zijn de stemmen nog niet digitaal verwerkt. Het grootste deel van de stemmen is al wel gedigitaliseerd. D66 is tot nu toe de grootste in de gemeente met 24,5 procent.
SGP-leider Stoffer dankbaar voor uitslag: 'Heel bemoedigend'
Chris Stoffer is dankbaar voor de uitslag. "Met een stemmenwinst van ruim twintigduizend behaalt de SGP haar beste uitslag ooit", meldt de partij. "Het is heel bemoedigend dat een helder christelijk geluid zoveel weerklank vindt", zegt Stoffer in een verklaring. "Het zal ook de komende tijd onverminderd belangrijk zijn om juist dit geluid te laten klinken."
Op een paar na is het duidelijk wat de gemeenten hebben gestemd. Hier kun je zien dat D66 vooral de overhand heeft in de Randstad, waar de PVV in meer landelijk gebied wint.
BBB: 'Moeten eigenlijk verder in kabinet, maar vier zetels erg weinig'
BBB-leider Caroline van der Plas vindt dat haar partij eigenlijk verder moet in het kabinet. Maar de vier zetels die de partij lijkt te krijgen zijn daar waarschijnlijk te weinig voor. "We hebben nog zoveel te doen, maar je moet je afvragen wat je in het kabinet te zoeken hebt", zegt Van der Plas tegen de NOS.
Van der Plas zegt het ook jammer te vinden voor de kandidaten die nu niet in de Tweede Kamer komen en de Kamerleden die hun plek verliezen. "Dat is persoonlijk zuur."
Kati Piri laat weinig los over de toekomst van GroenLinks-PvdA na het vertrek van Frans Timmermans.
Piri dankt Timmermans: 'Voor wat hij heeft betekend, en nog gaat betekenen'
Na het vertrek van Frans Timmermans leidt Kati Piri de fractievergadering van GroenLinks-PvdA. "Het was een korte, maar heftige nacht", zegt Piri. "We hadden allemaal een betere en mooiere uitslag voor onszelf gehoopt. Maar ik weet dat iedereen zich keihard heeft ingezet. Hierbij wil ik iedereen bedanken voor alles wat zij gedaan hebben."
Piri gaat ook in op het vertrek van Timmermans. "We hebben gisteren helaas afscheid moeten nemen van onze politiek leider Frans. Wij zijn hem ontzettend dankbaar voor alles wat hij voor deze beweging heeft betekend, en ongetwijfeld nog gaat betekenen." Ze licht niet toe wat dat laatste betekent.
Ook zegt ze niks over wie Timmermans zou kunnen opvolgen als partijleider. "De verkozen leden zijn nu bij elkaar om de uitslag te bespreken. Ik vraag de media de fractieruimte te verlaten."
Uiteraard ook taart op tafel bij D66, aangesneden door Rob Jetten.
Wel een volle tafel bij de fractievergadering van JA21. De partij heeft met negen zetels dan ook een mooi verkiezingsresultaat te vieren.
Volt gaat teleurstellende uitslag evalueren, 50PLUS wil 'invloed uitoefenen'
Volt-leider Laurens Dassen heeft de teleurstellende verkiezingsuitslag geaccepteerd. Zijn partij verloor de tweede zetel en houdt er waarschijnlijk één over. "We gaan dit rustig evalueren", zegt hij. Dassen vindt het zetelverlies vooral jammer omdat hij nu nog scherper moet kijken naar welke onderwerpen zijn partij oppakt. "Dat was als tweekoppige fractie al moeilijk, maar wordt als eenmansfractie nog moeilijker."
50PLUS komt juist waarschijnlijk met twee zetels de Tweede Kamer in. Eerste Kamerlid Martin van Rooijen ziet kansen voor de partij om direct invloed uit te oefenen op het volgende kabinet. "Veel mogelijke kabinetscombinaties komen een of twee zetels tekort." Ook lijsttrekker Jan Struijs ziet aanknopingspunten: "Met alles wat rond het midden beweegt: die partijen benaderen ons ook al." Struijs wil niet praten met partijen die op "de extreme flanken zitten".
Geen taart op tafel bij de SP. De partij van Jimmy Dijk zakt naar drie zetels.
SP-leider Dijk: 'Ons verhaal is bij veel Nederlanders niet geland'
Steeds meer lijsttrekkers verschijnen nu voor de camera. Ook SP-leider Jimmy Dijk. "Ons verhaal en onze visie zijn niet direct geland bij het overgrote deel van Nederland", zegt Dijk bij de eerste vergadering met zijn fractie na de uitslagenavond. "Dat het beter en anders moet, dat is helder."
Dijk is "dankbaar" voor de drie zetels die hij volgens de voorlopige uitslagen lijkt te hebben gehaald. Hij gelooft nog steeds dat het verhaal van de SP kan aanslaan. De eind 2023 aangetreden partijleider voelt "brede steun" bij zijn leden. "Ik geef mezelf ook een beetje tijd, het waren mijn eerste verkiezingen."
D66 wint op Bonaire, PVV nog op voorsprong
De uitslag van Bonaire is binnen. D66 is de grootste geworden op het eiland, en wint zo weer wat terrein op de PVV.
Het landelijke verschil tussen PVV en D66 bedraagt nu 1.984 stemmen in het voordeel van de partij van Geert Wilders. De uitslagen van Venray en de briefstemmers vanuit het buitenland kunnen nog het verschil maken.
Het is nog niet duidelijk of D66 de grootste wordt, maar de partij is duidelijk wel de grote winnaar van deze verkiezingen. Onder massale media-aandacht spreekt een stralende Rob Jetten zijn partijgenoten toe tijdens de eerste fractiebijeenkomst.
Jetten wil wachten op definitieve uitslag
Rob Jetten lag afgelopen nacht naar eigen zeggen pas na 5.00 uur in bed, maar is uiteraard in een uitstekend humeur. "Dit is de allerbeste uitslag ooit voor D66, daar ben ik ontzettend trots op", zegt hij bij de ochtendvergadering van D66.
Het is nog niet duidelijk welke partij de grootste wordt, D66 of PVV. Jetten zegt de definitieve uitslag af te wachten en daar nu nog niet te veel over na te denken. "De grootste partij heeft wat mij betreft het initiatief voor de formatie. Dat zal D66 of de PVV worden. Het zal spannend worden tot het laatste moment, dat moeten we gewoon afwachten."
"Als de heer Wilders de grootste wordt, is het aan hem om eerst te kijken of hij dit keer wel een stabiel kabinet kan vormen", vervolgt Jetten. "Maar gezien de uitslag lijkt dat een zware klus te worden. Het zal zeker geen makkelijke formatie worden, het kan van een paar zetels afhangen. Maar alle fracties hebben vast de behoefte dit even te laten bezinken. Welke coalitie er ook komt, die moet recht doen aan alle Nederlanders."
Ook Henri Bontenbal kan vanochtend een "fatsoenlijke" taart aansnijden. Het CDA maakt een flinke sprong en staat in de voorlopige verdeling op achttien zetels. Bontenbal wordt met applaus onthaald door zijn nieuwe fractie. Hij noemt het "geweldig" dat er nu zo'n grote fractie aan tafel zit.
"We gaan verbreden en verdiepen, want we kunnen met deze mensen veel meer doen", zegt Bontenbal tegen zijn fractie. "Ik heb er echt enorm veel zin in. Ik stuiter van de energie, dus daar gaan jullie ook allemaal vermoedelijk heel veel last van krijgen. Wen er maar aan, maar het wordt denk ik een ontzettend leuke periode waarin wij laten zien wat we waard zijn."
Bontenbal benadrukt dat hij zelf fractievoorzitter wil blijven. Hij wil nog geen uitspraken doen over welke coalitie zijn voorkeur heeft. "Ik ga taart eten met de fractie, deze fractie gaat zich vandaag laten helpen hier een beetje wegwijs te worden. En dan gaan we heel snel heel hard aan het werk."
Omdat ook de briefstemmen vanuit het buitenland pas maandag allemaal binnen zijn en geteld worden, gaat het nog een paar dagen te duren voordat de volledige uitslag bekend is en we weten wie de grootste partij is geworden.
Het is nog niet bekend wanneer de uitslag van de gemeente Venray bekend is na de brand vannacht in het gemeentehuis. Een woordvoerder van Venray kon tegen NU.nl nog niets zeggen over het hervatten van de telling. Op het gemeentehuis is een stroomstoring en later vanochtend overlegt de gemeente over manieren om "de bedrijfsvoering weer op te pakken". Het tellen van de stemmen is daar een belangrijk onderdeel van, geeft de woordvoerder aan.
De volledige uitslag is zoals gezegd nog niet officieel, maar er kan al wel feest gevierd worden. Zo is er vanochtend taart bij 50PLUS, dat na een afwezigheid van twee jaar terugkeert in de Tweede Kamer. Fractievoorzitter Jan Struijs snijdt de taart aan. Ook Corrie van Brenk heeft reden tot lachen, zij krijgt als nummer twee van de lijst ook een zetel.
Onduidelijk wat nek-aan-nekrace betekent voor formatie
De spannende nek-aan-nekrace zorgt ook voor onduidelijkheid over het verloop van de formatie, legt onze politiek verslaggever Priscilla Slomp uit.
Normaal gesproken komen de leiders op vrijdagochtend samen en stelt de grootste partij een verkenner aan. Dat was twee jaar geleden de PVV. Wilders heeft al gezegd dat hij niet wil dat D66 een verkenner aanstelt als niet duidelijk is dat de partij echt als winnaar uit de bus komt.
De uitslag van de briefstemmen komt mogelijk pas maandag, dus dat zou betekenen dat we dan pas weten wie de grootste is.
PVV is in de tussenstand dus de grootste, maar het kan nog spannend worden. De verwachting is dat de partij van Geert Wilders ook zal winnen in het Limburgse Venray, maar dat D66 meer stemmen krijgt van Nederlanders die vanuit het buitenland per brief hebben gestemd. De race is zeker nog niet gelopen!
Op deze stemuitslagen wachten we nog:
Uitslag Epe binnen, PVV loopt verder uit
Ook in Epe is de uitslag binnen. De PVV is de grootste geworden in de Gelderse gemeente en loopt daardoor verder uit op D66.
Landelijk staat de PVV nu 2.341 stemmen voor op D66.
Burgemeester trots dat Schiermonnikoog weer de snelste was
Schiermonnikoog was opnieuw als eerste klaar met het tellen van de stemmen. Burgemeester Ineke van Gent is er trots op. "Het was echt een wedstrijd. We hebben een goed getraind team, er worden serieuze afspraken gemaakt wie wat doet. Het hoort een beetje bij de folklore van Schiermonnikoog en we zijn altijd blij als we het winnen", zegt ze tegen Radio Noord.
"Het is heel mooi om te zien, om één minuut over 9 gaan al die stembiljetten op een bult op de grond. Dat ziet er heel chaotisch en druk uit, maar er is heel goed over nagedacht. We hadden het tempo er goed in zitten, terwijl we een enorme opkomst hadden van 131 procent. Vlieland zat ons een beetje op de hielen, dat is altijd onze belangrijkste concurrent. Zij hadden dit keer ongeveer evenveel stemgerechtigden als wij, ruim duizend mensen."
PVV nu in tussenstand de grootste
Door de uitslag in Helmond is PVV nu D66 voorbij als grootste partij. Het is nog een tussenstand, nog tienduizenden stemmen moeten geteld worden. De PVV staat met 98,6 procent van de stemmen geteld 1.382 stemmen voor op D66.
Helmond is storing te boven en geeft uitslag door
De gemeente Helmond heeft alsnog een uitslag doorgegeven. Die was vertraagd vanwege een storing, maar de Brabantse gemeente heeft nu alle stemmen geteld. De PVV is in Helmond de grootste geworden, op gepaste afstand gevolgd door D66 en VVD.
Lezersvraag: Zitten briefstemmen uit buitenland in de prognose?
Op NUjij krijgen we de vraag of de briefstemmen vanuit het buitenland al in de prognoses zijn verwerkt. Dat is nog niet het geval. De uitslag onder Nederlanders die per brief vanuit het buitenland hebben gestemd, is nog niet bekend. Dat gaat om tienduizenden stemmen en kan dus nog een flink verschil maken in de strijd om wie de grootste partij wordt.
Kiesgerechtigde Nederlanders die zich op de verkiezingsdag om wat voor reden dan ook in het buitenland bevonden, moesten hun stem per post sturen naar het briefstembureau in Den Haag. Die briefstemmen moesten uiterlijk woensdag om 15.00 uur binnen zijn.
Helmond heeft last van storing en kan nog geen uitslagen melden
De gemeente Helmond heeft door een storing problemen bij het verwerken van de verkiezingsuitslagen. Een woordvoerder laat weten dat de Brabantse gemeente "naarstig op zoek naar een oplossing" is. De oorzaak van de storing is nog niet bekend.
Met de uitgebrachte stemmen zelf is in elk geval niets aan de hand, zegt de woordvoerder. Maar het gaat mis bij de verwerking van de stemmen.
Ook in Epe en Venray is de uitslag vertraagd. In Epe ligt dat aan een iPad-storing, in Venray is vannacht brand uitgebroken in het gemeentehuis.
Ook in Sint-Michielsgestel zijn de stemmen inmiddels geteld. D66 is in de Brabantse gemeente de grootste geworden en neemt daardoor weer iets meer voorsprong op de PVV.
Het verschil in het totale aantal stemmen tussen beide partijen is op dit moment 3.514 stemmen in het voordeel van D66.
DENK krijgt bijna exact zelfde hoeveelheid stemmen als in 2023
Een willekeurig feitje tussendoor: DENK kan terugkijken op een net zo succesvolle verkiezingsuitslag als in 2023. De partij kreeg twee jaar geleden 244.199 stemmen. Dat zijn er nu 244.670. Een verschil van slechts 471 stemmen.
PVV nadert D66 na uitslag Oude IJsselstreek, verschil iets meer dan duizend stemmen
Het is nog iets spannender geworden nu ook de uitslag van Oude IJsselstreek binnen is. De PVV is de grootste geworden in de Gelderse gemeente en verkleint daarmee de achterstand op D66.
Het verschil tussen D66 en PVV is nog maar 1.195 stemmen in het voordeel van de partij van Rob Jetten. Maar de uitslagen van Venray, Helmond, Epe en Sint-Michielsgestel moeten nog volgen. In al die gemeenten was de PVV twee jaar geleden de grootste.
We kunnen het niet genoeg benadrukken: het is nog niet duidelijk welke partij de grootste is, omdat het verschil heel klein is en er nog stemmen worden geteld.
De campagne zit erop, en dus worden de verkiezingsborden van politieke partijen weggehaald. In Den Haag zijn ze er al mee begonnen aan de Lange Vijverberg, vlak bij het Binnenhof.
Recordaantal blanco stemmen, ook meer ongeldige stemmen
Er zijn bijna 40.000 blanco stemmen uitgebracht bij deze verkiezingen. Dat zijn er twee keer zo veel als bij de vorige verkiezingen. Sinds een nieuwe telmethode in 2010 werden er niet zo veel blanco stemmen uitgebracht.
Bij een blanco stem levert iemand wel een stembiljet in, maar wordt bewust geen bolletje ingevuld. Zo gaat er geen stem naar een partij, maar telt de persoon wel mee in de opkomst. Een blanco stem wordt vaak gezien als een protestactie.
Daarnaast waren bijna 26.000 stemmen ongeldig. Dat kan komen doordat mensen meerdere bolletjes hebben ingekleurd of op het stembiljet hebben geschreven. Het totale aantal blanco en ongeldige stemmen bij deze verkiezingen zou goed zijn voor ongeveer één zetel.
Lees hier meer.
We wachten nog op de uitslagen van deze gemeenten:
D66 de grootste partij op Saba, kleine opkomst
Op het eiland Saba is D66 de grootste geworden. 123 mensen stemden op de partij van Rob Jetten. In totaal brachten 260 mensen hun stem uit. Daarmee is de opkomst op het Caribische eiland slechts 28 procent. GroenLinks-PvdA is er met 68 stemmen de tweede partij, gevolgd door de PVV (25 stemmen).
Wilders wil initiatief in formatie als PVV toch grootste wordt
Hoewel de uitslag nog niet volledig is, kijkt Geert Wilders al naar de formatie. De PVV-leider wil het voortouw nemen als zijn partij alsnog de grootste wordt, schrijft hij op X. "Zolang daar geen 100 procent helderheid over is, kan er geen verkenner van D66 aan de slag", vindt Wilders.
Opkomst bij verkiezingen toch iets groter dan in 2023
Er lijken naar verhouding iets meer mensen te hebben gestemd dan twee jaar geleden. Van alle mensen die mochten stemmen, heeft 78,4 procent dat ook daadwerkelijk gedaan. Dat is een iets groter percentage dan de 77,8 procent uit 2023.
Van alle provincies had Utrecht dit jaar de grootste opkomst (82,2 procent) en Flevoland de kleinste (73,8 procent).
De stand van zaken:
De zetelverdeling volgens de laatste prognose.
NSC lijkt uit Kamer te verdwijnen, Volt pakt waarschijnlijk wél zetel
NSC lijkt nog steeds uit de Kamer te verdwijnen. De partij kreeg zo'n 38.000 stemmen en daar moeten er nog enkele tienduizenden bovenop komen voor een eerste zetel. Volt lijkt de toekomst in de Kamer te hebben veiliggesteld met zo'n 110.000 stemmen. Die zouden de partij zeker één zetel moeten opleveren.
Verschil tussen D66 en PVV zo'n tweeduizend stemmen
Om maar aan te geven hoe ongelofelijk spannend het is: het verschil tussen D66 en PVV is na het tellen van 97,7 procent van de stemmen zo'n tweeduizend stemmen. Beide partijen zijn gesteund door zeker 1,7 miljoen mensen. Maar in diverse steden en dorpen waar PVV goed scoort, zoals Almere, Epe en Helmond, moeten nog stemmen worden geteld.
Op veel plekken miniem verschil tussen D66 en PVV
In de Zuid-Hollandse gemeente Albrandswaard hebben de twee grootste partijen precies evenveel stemmen gekregen. Zowel PVV als D66 ontving 3.011 stemmen. In meer gemeenten waren de verschillen tussen de grootste partij en de tweede partij minimaal.
Het verschil tussen de twee koplopers was kleiner dan vijftig stemmen in de gemeenten Schiermonnikoog, Medemblik, Ameland, Zutphen, Bladel, Alblasserdam, Het Hogeland, Oudewater, Hof van Twente, Bergen (Noord-Holland), Hillegom, Vlieland, Rozendaal, Goes, Veenendaal, Bronckhorst en Borsele.
Verkiezingsnacht eindigt met D66 en PVV op gelijke hoogte
Met bijna alle stemmen geteld gaan D66 en PVV gelijk op in een nieuwe voorlopige prognose van het ANP. Na het tellen van 97,7 procent van de stemmen staan de twee partijen beide op 26 zetels. Het verschil in stemmen was aan het einde van de nacht van woensdag op donderdag nog maar 2.300, in het voordeel van D66.
Nog enkele gemeenten hadden op dat moment hun uitslag nog niet doorgegeven aan de ANP. Zo is er nog geen uitslag binnen uit Venray, als gevolg van een brand in het gemeentehuis. In deze Limburgse gemeente scoort de PVV altijd goed. Ook Helmond, Epe, Sint-Michielsgestel en Oude IJsselstreek zijn nog niet binnen. In onder meer Helmond en Epe haalde de PVV bij de vorige verkiezingen veel stemmen binnen.
Verder moet vrijdag nog 20 procent van de getelde stemmen uit Amsterdam binnenkomen. Dit kan D66 nog duizenden stemmen opleveren. Verder moeten in de komende dagen nog de uitslagen van de BES-eilanden (Bonaire, Sint-Eustatius en Saba) en van briefstemmers uit het buitenland binnenkomen. Van oudsher scoort de PVV hier niet zo goed en D66 wel. Het gaat hierbij om tienduizenden stemmen.
Zetel VVD en CDA naar FVD en CU
VVD en CDA lijken toch ieder één zetel minder te krijgen dan eerder op de avond naar buiten kwam. FVD en de ChristenUnie zouden er ieder juist één zetel bij krijgen. Dat blijkt uit een nieuwe prognose van de ANP Verkiezingsdienst op basis van 90 procent van de getelde stemmen.
De VVD stond na de eerste exitpolls en in de eerste prognose op 23 zetels, één minder dan de liberalen nu in de Tweede Kamer hebben. Dat zouden er nu 22 worden volgens de nieuwe prognose.
Het CDA staat op een flinke winst, maar die is net iets minder groot dan in de eerste prognose. De partij zou van 5 naar 19 zetels gaan, maar dat worden er in de nieuwe prognose 18.
Tweede voorlopige prognose: D66 en PVV gelijk op 26 zetels
D66 en de PVV staan in de tweede voorlopige prognose van de ANP Verkiezingsdienst gelijk op 26 zetels. De voorlopige prognose is gebaseerd op 90,5 procent van de getelde stemmen, uit 314 van de 346 gemeenten. Het verschil is nog licht in het voordeel van D66, maar bedraagt nu niet meer dan 6.000 stemmen.
Er worden nog uitslagen verwacht uit bijvoorbeeld Almere, waar meer dan 150.000 mensen mogen stemmen. Bij de vorige verkiezingen in 2023 werd de PVV daar ruim de grootste. De partij van Wilders haalde toen ruim 22.000 stemmen meer dan D66.
Ook uit Venray worden nog uitslagen verwacht. Die zijn vertraagd door brand in het gemeentehuis. Ook daar was de PVV de grootste in 2023. Het verschil met D66 was toen bijna 6.000 stemmen.
D66 wordt volgens de voorlopige prognose de grootste partij van Nederland. Op welke partij stemden de mensen die voor D66 kozen bij de vorige verkiezingen volgens Ipsos I&O?
Volgens de prognose verdwijnt NSC dus uit de Tweede Kamer. Volt houdt slechts één zetel over, de ChristenUnie en 50PLUS krijgen twee zetels.
D66 ook in voorlopige prognose de grootste partij
Volgens de voorlopige prognose had de exitpoll van eerder vanavond het bij het juiste eind. D66 zou met 27 zetels de grootste zijn, de PVV volgt met 25 zetels. De prognose is gemaakt op basis van 197 van de 346 uitslagen en 49,9 procent van de getelde stemmen. De top vijf:
Exitpoll geeft goede indruk, maar is niet definitief
De exitpolls geven een eerste inkijkje in de verkiezingsuitslag. Maar ze zeggen nog niet álles. Het echte tellen van de stemmen is woensdag om 21.00 uur begonnen. Inmiddels worden er steeds meer definitieve uitslagen bekend.
Feest, maar ook teleurstelling bij partijleiders
Voor de ogenschijnlijke winnaars was het gisteravond een groot feest. Vooral D66, CDA, JA21 en Forum voor Democratie zijn blij met de voorlopige uitslagen. Ook voor de VVD ziet het er met 23 zetels positiever uit dan de peilingen toonden. Voor GroenLinks-PvdA was de avond met vijf zetels verlies een teleurstelling. Frans Timmermans stapte daarom op.
Lees hier alles terug over de verkiezingsavond.