Gemeenten die meededen aan de proef met een kleiner stembiljet kijken daar positief op terug. Het aantal ongeldige stemmen is in de vijf deelnemende gemeenten bijna gehalveerd vergeleken met de vorige test, die tijdens de Europese verkiezingen in 2024 werd uitgevoerd.
In Alphen aan den Rijn, Boekel, Borne, Midden-Delfland en Tynaarlo werd voor de tweede keer een kleiner stembiljet getest. Vier van de gemeenten laten donderdag aan NU.nl weten positief terug te kijken. Tynaarlo kon nog geen beeld geven, omdat daar nog stemmen worden geteld.
Kiezers in Borne reageerden veelal positief op de kleinere stembiljetten, zegt Elles Grootjans, projectleider verkiezingen van de Overijsselse gemeente. "Het is goed ontvangen door de kiezer, vanwege het formaat, de duidelijkheid en de overzichtelijkheid van de logo's van de partijen."
Ook de tellers van de stemmen zijn positief. "Het versimpelt het tellen", zegt een woordvoerder van de gemeente Alphen aan den Rijn. "De stapels zijn overzichtelijk: niet te zwaar, niet te groot en makkelijk te zien. Bij het oude stemformulier moet je met je ogen het hele formulier over."
Bij het kleine stembiljet moeten de stemmers twee bolletjes rood kleuren: één voor de partij en één voor de kandidaat. Bij dat tweede bolletje staat alleen het nummer van de plek waarop die kandidaat staat. Daardoor hoeven niet alle kandidaten op het biljet te staan; juist al die namen zorgen ervoor dat het klassieke biljet zo groot is. Op de afbeelding hieronder zie je hoe het kleine stembiljet eruitziet.
Uit de test moet onder meer blijken of de kleinere stembiljetten begrijpelijk zijn voor kiezers en niet tot teveel ongeldige stemmen leiden. Vorig jaar was in de vijf gemeentes 0,74 procent van de stemmen ongeldig. Dit jaar was dat 0,41 procent.
Dat ligt nog wel boven het totale aantal ongeldige stemmen tijdens deze verkiezingen (0,25 procent). Maar kiezers weten blijkbaar al wel beter dan de vorige keer hoe het kleinere stembiljet werkt.
De gemeentes hadden kiezers op verschillende manieren over het kleinere stembiljet geïnformeerd. Zo werd extra informatie met de stempassen meegestuurd en waren er informatiecampagnes in lokale kranten en op sociale media.
In Boekel konden bewoners twee weken voor de verkiezingen al oefenen in het gemeentehuis. Daarvoor was een speciaal proefstemlokaal ingericht.
En voor de zekerheid spraken stembureauleden elke kiezer aan met uitleg over het kleine stembiljet. Dat zorgde niet voor extra lange rijen. "Op het moment dat er een grotere groep stond, konden de vrijwilligers ook uitleg geven aan groepjes", vertelt Grootjans.
Het ministerie van Binnenlandse Zaken gaat de test nog evalueren. Onderzoekers vroegen honderden kiezers na het stemmen mee te doen aan een enquête over de kleinere stembiljetten.
Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 zal de test worden uitgebreid naar meer gemeenten. De uitbreiding was voor deze Tweede Kamerverkiezingen niet mogelijk vanwege de korte voorbereidingstijd na de val van kabinet-Schoof.
Source: Nu.nl algemeen