is redacteur klassieke muziek van de Volkskrant.
Of Beatrice Venezi (35), die onlangs werd benoemd tot muzikaal directeur van Teatro La Fenice in Venetië, volgend jaar daadwerkelijk op de bok zal staan tijdens opera-uitvoeringen, is de vraag.
Op basis van haar achternaam zou het een goede match moeten zijn. Beatrice Venezi is de nieuwe muzikaal directeur van het Teatro La Fenice. Het Venetiaanse operahuis, driemaal afgebrand en herrezen, koos voor de 35-jarige vrouw die is opgeleid als dirigent, pianist, componist en musicoloog.
Althans: de artistiek directeur heeft haar benoemd. Musici werden niet betrokken in het proces dat tot haar aanstelling leidde. De bedoeling is dat Venezi in oktober 2026 begint. De muzikaal directeur is niet alleen chef-dirigent, maar heeft ook bestuurlijke taken.
Of Venezi daadwerkelijk op de bok zal staan tijdens opera-uitvoeringen, is de vraag. Orkestleden, koorzangers, kantoorpersoneel en technici verzetten zich tegen haar aanstelling en weigeren met haar te werken. Eerder deze maand werd er gestaakt toen er een opvoering van Alban Bergs Wozzeck op het programma stond. Ook abonnementhouders schreven dat ze ‘geschokt’ waren.
Wekelijks neemt Bor Beekman, Robert van Gijssel, Joris Henquet, Merlijn Kerkhof, Anna van Leeuwen of Herien Wensink stelling in de wereld van film, muziek, theater of beeldende kunst.
Waarom willen de Venetianen haar niet? Zou er soms sprake zijn van seksisme? In een wereld waarin vrouwelijke dirigenten pas net de kans krijgen, onderscheidt de in Lucca geboren dirigent zich in uiterlijk opzicht. Waar de meeste van haar vrouwelijke collega’s kiezen voor sobere, zwarte outfits, pakt Venezi uit met sieraden, jurken vol glitter en geblondeerde lokken.
Een andere voor de hand liggende reden dat het orkest argwanend is over haar benoeming, is de politieke kleur van Venezi en haar familie. Venezi staat dicht bij de radicaal-rechtse premier Giorgia Meloni. Ze is adviseur van de minister van Cultuur. Haar vader was een leider van de neofascistische partij Forza Nuova.
De burgemeester van Venetië verklaarde al dat er ‘druk was vanuit Rome’ bij de benoeming. Aan vriendjespolitiek is de Italiaanse cultuurwereld gewend. Dat is dan ook niet het punt, volgens het personeel, dat volhoudt dat er ook geen seksisme in het spel is. Nee, Venezi is gewoon te onervaren.
La Fenice is een van de beroemdste operahuizen van Italië. Venezi leidde er nooit een operaproductie; ze was alleen een keer te gast bij een project in coronatijd. Dat ze assistent-dirigent was bij het Armeens Staatsorkest en als gastdirigent optrad in het Teatro Colón van Buenos Aires (ooit het meest luxueuze operagebouw ter wereld en een must-see), maakt te weinig indruk.
Inderdaad is Venezi’s cv nog niet zodanig dat je zou zeggen: logisch dat jij die baan krijgt. Maar voor Nederlanders zal de schijn van vriendjespolitiek schokkender zijn dan dat er een jonge dirigent wordt aangesteld. Daar zijn wij inmiddels wel aan gewend. Lahav Shani (Rotterdams Philharmonisch Orkest), Lorenzo Viotti (Nederlands Philharmonisch), Duncan Ward (Philzuid), Benjamin Goodson (Groot Omroepkoor) en Klaus Mäkelä (Concertgebouworkest) waren respectievelijk 27, 29, 31, 28 en 26 toen ze werden gestrikt, steeds met redelijk tot goed resultaat.
Opleidings-, nee, gidsland Nederland heeft aangetoond dat je dirigenten best op jonge leeftijd de kans kunt geven. Is Teatro La Fenice artistiek van een andere orde dan de Nederlandse instellingen die jongelui aantrokken? Lijkt me toch niet.
Vrijdagavond staat er in La Fenice een concert gepland onder leiding van good old Kent Nagano (73). Lully, Schubert, Richard Strauss. Kan niet misgaan.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns