De shutdown van de Amerikaanse overheid duurt inmiddels al meer dan vier weken. Dat veroorzaakt niet alleen chaos in Washington. Bedrijven in de Verenigde Staten én Europa merken de gevolgen van stilgevallen betalingen, vergunningen en projecten.
Tijdens de vorige shutdown in 2018 sloot de Amerikaanse overheid 35 dagen de deuren. Dat was de langste shutdown ooit. De huidige shutdown is inmiddels al zeker vier weken aan de gang en is daarmee de op een na langste ooit. Grote Amerikaanse bedrijven zoals Lockheed Martin en Boeing voelen de druk door stilgelegde projecten en vertraagde betalingen.
"Tijdens een shutdown blijven veel processen liggen. Alleen essentiële overheidstaken worden uitgevoerd", zegt ING-econoom Bert Colijn. "Dat is vergelijkbaar met wat er in Nederland gebeurde tijdens de coronapandemie. Bedrijven wereldwijd kunnen daar flink last van hebben. Nu valt het misschien nog mee. Maar hoe langer de shutdown duurt, hoe meer processen blijven liggen."
Ook bedrijven als hotelketen Hilton en luchtvaartmaatschappij United Airlines ondervinden hinder. "De reissector verliest zo'n 1 miljard dollar (bijna 860 miljoen euro, red.) per week doordat mensen hun plannen aanpassen", zegt Amerikadeskundige Kirsten Verdel. Dat doen ze bijvoorbeeld omdat parken en attracties dicht zijn. Ook is op vliegvelden minder personeel beschikbaar, wat leidt tot veel vertragingen.
Volgens Verdel is de lijst met economische gevolgen al snel lang. "De federale overheid leent normaal gesproken 860 miljoen dollar per week aan het mkb. Dat ligt nu stil en kan directe impact hebben. Ook het afsluiten van hypotheekcontracten duurt langer, doordat federale instanties die ze normaal verwerken nu gesloten zijn."
Toch is het moeilijk de schade binnen de VS precies te meten. Het Amerikaanse Bureau of Labor Statistics verzamelt geen nieuwe economische cijfers tijdens de shutdown. "Dat maakt het voor bedrijven en beleidsmakers extra onzeker", legt Verdel uit.
Meestal zijn de economische gevolgen van een shutdown beperkt, zegt econoom Jona van Loenen. "Maar hoe langer het duurt, des te groter de schade. We zitten nu al richting de vier weken, wat vrij lang is. De shutdown kost de economie wekelijks 0,1 tot 0,2 procentpunt groei. Dat klinkt misschien weinig, maar het loopt snel op als de shutdown wekenlang duurt."
Ook in Europa zijn de effecten merkbaar. "Nu economen geen actuele economische cijfers uit de VS ontvangen, is het lastig een goed beeld te krijgen. Europese banken ondervinden daarvan hinder", zegt ING-econoom Colijn. Als belangrijke Amerikaanse cijfers ontbreken, kunnen banken bijvoorbeeld moeilijker inschatten hoe de markten zich ontwikkelen.
Van Loenen benadrukt dat de Amerikaanse shutdown Europese bedrijven niet meteen hard raakt, maar dat de rekening uiteindelijk wereldwijd wordt betaald. "Overheidsgerelateerde zaken in de VS blijven liggen, waardoor een wachtlijst ontstaat."
Dat bleek deze week bijvoorbeeld bij Unilever. Het Britse bedrijf stelde de afsplitsing van zijn ijsdivisie uit, omdat de Amerikaanse toezichthouder door de shutdown geen goedkeuring kon geven. Ook luchtvaartbedrijven zoals Lufthansa ondervinden problemen. Zo loopt de certificering van nieuwe vliegtuigen vertraging op.
"Europese bedrijven kunnen hierdoor minder hard groeien. De fundamentele onzekerheid in de VS heeft ook indirect gevolgen voor onze economie", zegt Van Loenen.
Toch biedt de shutdown in de VS ook kansen voor Europese bedrijven. "Europa wordt relatief stabiel bestuurd", legt Van Loenen uit. Shutdowns in de VS zijn de afgelopen jaren vaker voorgekomen, maar ook bijvoorbeeld hoge invoerheffingen en handelsoorlogen kunnen ervoor zorgen dat andere landen minder graag handel drijven met de VS.
"Als landen als China of Canada de VS zien als een onbetrouwbare handelspartner, kiezen bedrijven misschien vaker voor betrouwbare alternatieven buiten de VS", stelt Van Loenen. "Een paar weken shutdown zullen nog geen grote omwentelingen veroorzaken, maar het draagt wel bij aan het beeld dat de VS onbetrouwbaar kan zijn."
Source: Nu.nl economisch