REGIO - Het was een van de speerpunten bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen: bestaanszekerheid. 'De zon gaat weer schijnen', zei Geert Wilders, die de verkiezingen met zijn PVV won, bij de presentatie van het coalitieakkoord destijds. Iedereen moest erop vooruit gaan, maar volgens de zeven gemeenten met de meeste armoedeproblematiek in onze regio is het kabinet alleen maar bezig geweest met 'pleisters plakken'.
'De aandacht die tijdens de vorige verkiezingen van 2023 leek te zijn voor bestaanszekerheid, zien we onvoldoende terug in het beleid van dit demissionaire kabinet', zegt Goudse wethouder Kees Oppelaar (PvdA). Hij is teleurgesteld in het huidige kabinet.
Er waren grote ambities: iedereen in Nederland moest erop vooruit gaan met het eerste kabinet-Schoof en mensen met een kleine beurs moesten zekerder worden van hun bestaan. 'Maar er worden nu slechts een paar pleisters geplakt met hier en daar wat incidenteel geld', zegt Oppelaar.
Net als andere jaren en verkiezingen hebben de regionale omroepen in samenwerking met de NOS een regionaal Kieskompas gemaakt. Met daarin zowel landelijke- als regionale stellingen. Ben je nog niet zeker van je stem? Vul dan het regionale Kieskompas in.
Het is een beeld dat in de hele regio leeft. Er is weinig voortgang geboekt als het gaat om de aanpak van armoede. Wie kijkt naar de cijfers van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP), ziet dat het aantal mensen dat in armoede leeft in veel gemeenten nagenoeg gelijk is gebleven of is gestegen.
Uit een rondgang van Omroep West bij zeven gemeenten waar de problematiek het grootst is (Gouda, Den Haag, Delft, Wassenaar, Rijswijk, Leidschendam-Voorburg en Wassenaar) blijkt hetzelfde: de bestaanszekerheid blijft onder druk staan.
Maar wat wel opvalt is dat de cijfers bij de gemeenten verschillen. Rijswijk is de enige gemeente die géén cijfers heeft, omdat daar het armoedebeleid wordt vernieuwd. Volgend jaar zijn daar nieuwe cijfers.
In Wassenaar en Leidschendam-Voorburg lijkt er sprake te zijn van een kleine daling van het aantal mensen dat aanspraak maakt op hulp (enkele tientallen mensen). In Delft blijft het aantal mensen stabiel. In andere gemeenten als Gouda, Leiden en Den Haag is er juist sprake is van een toename.
Maar eenduidige cijfers geven de gemeenten niet. De problemen zijn volgens de gemeenten mogelijk ook groter en minder zichtbaar dan de cijfers van het CBS en het SCP doen voorstellen. Sinds vorig jaar is er door het landelijk statistiekbureau een andere definitie voor armoede bedacht.
In die definitie zijn de schulden van mensen niet meegenomen. Volgens de gemeenten vallen daardoor veel mensen onterecht buiten het vakje 'armoede', terwijl ze in werkelijkheid wel degelijk onder de armoedegrens leven.
Volgens wethouder Oppelaar houdt die definitie 'ook geen rekening met de 1,2 miljoen mensen in Nederland die maar net boven de armoedegrens zitten'. 'Niet officieel arm, maar wel één kapotte koelkast of wasmachine daarvandaan', zegt de Goudse wethouder.
Dat is ook te zien in andere gemeenten. Zorgverzekeraars, woningcorporaties en energiemaatschappijen zijn allemaal verplicht om betalingsachterstanden door te geven bij de gemeente. In de gemeente Den Haag zijn er het afgelopen jaar méér meldingen gekomen.
'Als gemeente krijgen wij op dit moment rond de 5000 zogenoemde vroegsignalen binnen van inwoners met betalingsachterstanden. In vergelijking met vorig jaar is dat een stijging, toen waren dat 4000 tot 4500 meldingen per maand', tekent een woordvoerder van de gemeente Den Haag op.
Ondertussen is het huidige kabinet vooral bezig geweest met 'pleisters plakken', zeggen alle gemeenten die zijn gevraagd om hun visie op het armoedebeleid. 'Het huidige (demissionaire) kabinet heeft vooral ingezet op koopkrachtbehoud, maar structurele hervormingen blijven uit', zegt de gemeente Wassenaar.
'Het Nationaal Programma Armoede en Schulden is aangekondigd, maar blijft grotendeels op papier. We ervaren daardoor een gevoel van stilstand', gaat de woordvoerder van Wassenaar verder.
Maar wat is er dan nog meer nodig om de stilstand tegen te gaan? Volgens de gemeenten schort er nog veel aan de aanpak van armoede in Nederland, die aanpak zorgt er nu voor dat er veel ongelijkheid is tussen beleid dat gemeenten hebben.
Kortom, het maakt – bij wijze van spreken – dus veel uit waar je wieg staat als het gaat om armoedebeleid. 'In Den Haag zijn er andere voorzieningen beschikbaar als onderdeel van de Ooievaarspas dan in een kleinere buurgemeente als Rijswijk', legt de Haagse woordvoerder uit.
'Hierdoor hebben inwoners met vergelijkbare omstandigheden toch verschillende rechten en mogelijkheden. Een landelijke wettelijke basis en meer gelijke kaders zouden bijdragen aan een eerlijker en consistenter armoedebeleid.'
Andere gemeenten, zoals Den Haag, Leiden en Wassenaar, pleiten juist voor het verhogen van het minimumloon en de bijstand. Of zelfs voor het vereenvoudigen van het toeslagenstelsel zoals dat er nu is.
'Zodat mensen snel en effectief kunnen worden geholpen. Tot slot zien we graag meer aandacht voor preventie, bijvoorbeeld door schulden te voorkomen en het versterken van financiële zelfredzaamheid', zegt de gemeente Leiden.
'We missen de structurele middelen vanuit het Rijk om armoede beter en in een vroeg stadium te bestrijden', zegt de Goudse wethouder Oppelaar. Hij zou ook graag meer een lange termijnvisie zien als het gaat om armoedebeleid in Nederland.
Juist dat structurele geld daarvoor is belangrijk volgens Oppelaar. 'Alleen dan kunnen we de destructieve effecten van armoede, zoals kansenongelijkheid, effectief tegengaan.'
Source: Omroep West Den Haag