is columnist voor de Volkskrant.
In de magie van de AI-bubbel is alles mogelijk, zo blijkt in Groningen. De ereschuld van de gaswinning wordt niet alleen ingelost met noodwoningen en nieuwbouw, ook komt er een AI-fabriek, mede betaald met miljoenen voor aardbevingsschade.
Wat moeten gedupeerden van aardbevingen in gestutte of pas herbouwde huizen in de dorpen boven Groningen met een AI-fabriek?
Zoiets moet je niet ‘een-op-een’ zien, klinkt het in de oude tabaksfabriek aan de rand van het centrum van Groningen waar de AI-fabriek moet komen. Het fabrieksterrein, 40 duizend vierkante meter, wordt een ‘broedplaats van innovatie’ waar een ‘supercomputer met enorme rekenkracht’ komt te staan.
Verlaten productiehallen vertonen bandensporen van vrachtwagens. Tot 2022 werden hier sigaren en sigaretten gemaakt. In de kantine hangt nog een levensgrote afbeelding van tabaksbladeren. Straks zitten hier ICT’ers achter hun bureau. Dankzij de AI-fabriek is Groningen straks geen gewone provinciestad meer, het wordt ‘een plek in Europa’, zegt minister Vincent Karremans (VVD, Economische Zaken).
Het valt op tijdens de feestelijke opening, ‘een fantastisch moment’, zegt Karremans. Hier staat een nieuw Groningen, zelfbewust, met een rechte rug. Noordelijke bestuurders opereren handiger dan vroeger in Den Haag. Tegelijk kwam het kapotte kabinet-Schoof met een kleine, verrassende koerswijziging: Groningen doet ertoe, en niet alleen als nationaal slachtoffer van de gaswinning.
De Nedersaksenlijn, de nieuwe spoorlijn van Groningen naar Enschede, daar wil het Rijk mee verder. Samen met de Drentse provinciehoofdstad Assen figureert Groningen prominent in de onlangs gepubliceerde nieuwe Nota Ruimte. En nu is daar dus de AI-fabriek.
In het publiek luistert Niels Taatgen, hoogleraar AI aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij houdt zich al dertig jaar bezig met AI, want zo lang bestaat dat al, alleen heette het toen nog kunstmatige intelligentie en gold het als een ‘sciencefictionverhaal’. Moet je nu kijken: ‘Alles is AI.’
Bij de AI-fabriek heeft iedereen een eigen verhaal. Ik noteer: een alternatief bieden voor ‘clouddiensten’ in de VS en China, bedrijven ‘ontzorgen’ met een beter geautomatiseerde boekhouding, diagnostiek in de zorg (lastig met vertrouwelijke medische data in een supercomputer), juridisch taalgebruik toegankelijk maken, studenten van de universiteit en hogeschool een stageplek bieden die ‘niet ver fietsen’ is, onderwijs aan kansarme kinderen verbeteren, duurzame landbouw, flessen sorteren.
Boem, daar is staatssecretaris van Defensie Gijs Tuinman (BBB) met een ingesproken videoboodschap: Groningen wordt een frontstad. De komst van de AI-fabriek noemt hij ‘heel goed nieuws’, daarmee draagt Groningen bij ‘aan de oorlogsvoering van nu’.
Tuinman ziet voor zich dat analisten op de voormalige tabaksvloeren zich straks bezighouden met ‘beeldbewerking van drones’ en ‘algoritmes die onze menselijke besluitvorming versnellen’. Het is een ‘investering in onze vrijheid’.
Weinig zakenlui zitten in de zaal, wel veel ambtenaren. Ruim 70 miljoen euro subsidie komt uit Europa en evenveel van het Rijk. De provincies Groningen en Drenthe dragen bij met 60 miljoen euro uit Nij Begun: het fonds om Groningen weer op te bouwen na de verwoestende gevolgen van decennia gaswinning.
‘Het is niet zo dat de AI-fabriek per se iets doet voor slachtoffers van de aardbevingen’, zegt Nienke Baars, een van de ‘kwartiermakers’ van Nij Begun. ‘Maar het biedt wel perspectief. Want als we straks huizen hebben versterkt, hebben we dan genoeg gedaan? Nee.’
‘Eén stap verder’, begint commissaris van de Koning René Paas. Hij herinnert zich de tijd dat ministers Groningse bevingsschade bijna schouderophalend afdeden; hoe anders gaat het nu. Aardbevingsschade, dat betekent meer dan: scheuren in je huis. ‘Maar ook: wat voor toekomst hebben de kinderen hier? Deze provincie stond bovenaan in de slechte lijstjes.’
‘Ik kan je niet vertellen wat deze fabriek gaat betekenen voor gedupeerden van de aardbevingen, wat ze eraan hebben. Dat weet niemand nog. Maar de kans dat hun kinderen in Groningen een goede boterham kunnen verdienen, neemt toe. Het geeft hoop.’
a.vanes@volkskrant.nl
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns