Het had een scène uit een spannende film kunnen zijn: vier dieven die op klaarlichte dag binnen zeven minuten juwelen van onschatbare waarde buitmaken uit 's werelds meest bezochte museum. Wat weten we over de juwelenroof in het Franse Louvre?
"Ik noem criminelen niet graag professionals, maar deze roof is goed voorbereid", zegt voormalig hoofd beveiliging van het Rijksmuseum Ton Cremers tegen NU.nl. "Ze hebben er duidelijk goed over nagedacht."
Vier personen drongen zondag om 9.30 uur het Louvre in Parijs binnen. De dieven deden dat met behulp van een voertuig met een bouwlift, die ze naar de eerste verdieping van het museum bracht. Daar stapten ze op het balkon en maakten met elektrisch gereedschap een opening in het glas.
Het viertal koos er volgens Cremers bewust voor de roof overdag uit te voeren. "Het Louvre heeft luiken voor de ramen, die in de nacht gesloten worden. Overdag ontbreekt deze extra beveiliging." Het raam dat de dieven opensneden, gaf direct toegang tot de Apollogalerie, waar de gestolen juwelen zich bevonden. Ze hoefden daardoor niet door het museum te lopen. Dat heeft een indrukwekkend vloeroppervlakte van 244.000 vierkante meter.
Nadat het alarm van het museum werd geactiveerd, hebben de aanwezige beveiligers de bezoekers volgens protocol zo snel mogelijk naar buiten geleid. Veel meer dan een signalerende functie hebben museumbeveiligers niet, stelt Cremers. "Het enige wat ze kunnen doen is alarm slaan, zodat de politie snel ter plaatse komt." Ingrijpen is voor de doorgaans ongewapende beveiligers lastig.
De juwelen waar de dieven het op gemunt hadden, waaronder een ketting die Napoleon aan zijn vrouw gaf met een waarde van 3,7 miljoen euro, lagen in twee vitrines. Die vormden voor hen geen belemmering: in nauwelijks zeven minuten hadden ze de buit in handen. "Dat het de criminelen is gelukt om het museum via een raam binnen te komen, is vergeeflijk", zegt Cremers. "Maar dat zeer kostbare juwelen in vitrines liggen die makkelijk kapot te krijgen zijn, is onvoorstelbaar."
Het is vrijwel onmogelijk aan de buitenzijde van het Louvre - dat in 1793 als museum opende - veel beveiligingsmaatregelen te treffen. "Je wil het buitenaanzicht niet schaden. Daarnaast ben je ook beperkt in wat je aan de buitenkant van een monumentaal pand mag aanbrengen." Cremers ziet daarom vooral een oplossing in het vitrineglas dat voor kostbare objecten gebruikt wordt.
"Glas met een tussenlaag van polycarbonaat is bij uitstek geschikt voor de vitrines. Daarnaast moet het glas van een vitrine altijd in een frame geplaatst worden", zegt de beveiligingsexpert, die ervoor pleit het inbrekers zo moeilijk mogelijk te maken, zodat de politie een kans heeft op tijd te arriveren. "We kunnen op z'n minst concluderen dat er in het Louvre verbeterpunten mogelijk zijn, als dieven zo snel bij de kostbare objecten kunnen komen."
Cremers ziet dat musea het vaak een dilemma vinden als het gaat om toegang tot erfgoed versus zware beveiligingsmaatregelen die de ervaring van bezoekers verstoren. Zo besloot het National Museum in Oslo de inrichting aan te passen nadat de schilderijen De Schreeuw en Madonna in 2004 werden gestolen.
De belangrijkste schilderijen, die voorheen van dichtbij bewonderd konden worden, werden achter een glazen wand geplaatst. Hetzelfde geldt voor de Mona Lisa, die in 1911 uit het Louvre werd gestolen. Het bekende werk van Leonardo da Vinci is sindsdien alleen op gepaste afstand én achter kogelwerend glas te bekijken.
De juwelenroof in het Louvre is te vergelijken met die in het Museon in Den Haag in 2002. Toen stalen dieven met weinig moeite voor ruim 6 miljoen euro aan juwelen, waaronder Portugese kroonjuwelen die in bruikleen waren van het Palacio Nacional de Ajuda. De juwelen zijn nooit teruggevonden.
Er is een logische verklaring voor het feit dat dieven hun vizier richten op juwelen en bijvoorbeeld niet op schilderijen. Schilderijen neem je niet makkelijk mee uit een museum én kun je vanwege hun bekendheid niet makkelijk doorverkopen. Juwelen daarentegen kunnen gedemonteerd worden. Zo kunnen diamanten en andere edelstenen los verkocht worden. Edelmetalen kunnen omgesmolten worden.
Eind januari drongen dieven het Drents Museum binnen met behulp van een explosief. Vier kostbare gouden voorwerpen werden gestolen, waaronder de Helm van Cotofenesti uit de vijfde eeuw voor Christus. De kostbare voorwerpen zijn tot op heden niet teruggevonden. Ook hier waren de vitrines, die bescherming moesten bieden aan de onvervangbare kunstobjecten, binnen enkele minuten kapot.
De inbrekers namen zondag uiteindelijk negen juwelen uit het Louvre mee en gingen er op twee scooters vandoor. Een van die kunststukken werd later teruggevonden, waarschijnlijk omdat de dieven het in hun haast lieten vallen. De rest van de juwelen en de dieven zijn nog spoorloos.
Het museum is sinds de roof gesloten. De diefstal wordt momenteel door zestig rechercheurs onderzocht. Het is nog niet bekend wanneer het museum de deuren weer voor publiek opent. De Franse president Emmanuel Macron noemt de roof op X "een aanval op het erfgoed". Hij heeft er vertrouwen in dat de gestolen sieraden weer terug in het museum komen. "We zullen de werken terugkrijgen en de daders zullen voor de rechter worden gebracht."
Maandag kondigde minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nuñez veiligheidsmaatregelen rond musea en culturele instellingen in Frankrijk aan. Hij liet weten dat de veiligheidsmaatregelen in het Louvre verder worden aangescherpt, tegelijkertijd met de grote renovatie die de komende jaren al voor het museum op de planning staat.
Source: Nu.nl algemeen