De marathon vanuit het perspectief van een deelnemer. Fotograaf Joris van Gennip (38) liep afgelopen zondag de marathon van Amsterdam mét camera in zijn hand.
Door Tonie Mudde
Fotografie Joris van Gennip
Met z’n dertigduizenden renden ze door de straten van Amsterdam en langs de Amstel. Afgelopen zondag deed een recordaantal lopers mee aan de 50ste marathon van Amsterdam. De Keniaan Geoffrey Toroitich kwam als eerste man over de streep, in een parcoursrecord van 2.03.31. De Ethiopische Aynalem Desta won in 2.17.37 bij de vrouwen. In hun kielzog volgde de rest, het merendeel amateurs.
0 km42.195 km
De start vanaf de Stadionweg
Een marathon lopen was ooit voorbehouden aan een select gezelschap van zeer goed getrainde sporters. Zo deden aan de eerste editie van de marathon van Amsterdam driehonderd lopers mee. Inmiddels is de beroemde 42 kilometer iets wat ook veel mindere loopgoden op hun bucketlist hebben staan.
5 km42.195 km
Hobbemakade, voorbij het Vondelpark en Rijksmuseum
Een van de amateurlopers afgelopen zondag was Volkskrant-fotograaf Joris van Gennip, die van langeafstandslopen houdt ‘omdat het mijn kop lekker kalm maakt’. Normaal eet hij ‘extreem gezond’, maar tijdens de marathon steekt hij zijn renvest vol energierepen en -tabletten. Alles om te voorkomen dat hij tijdens de race de beruchte hongerklop krijgt.
Stukje rennen, even staan om te fotograferen en weer een stukje rennen. Zo verliep de race voor Van Gennip. Door zijn 24mm-lens is te zien hoe de marathon eruitziet vanuit het perspectief van een deelnemer. Het publiek staat rijen dik langs grote delen van het parcours, luid joelend voor bekenden, maar ook voor wildvreemden. Lopers hebben hun naam op hun startnummer staan, waardoor ze ook vaak door onbekenden vooruit worden geschreeuwd. ‘Lekker bezig, Joris!’
14 km42.195 km
Langs de Amstel
Dat een breed publiek de marathon heeft ontdekt, blijkt ook uit de gemiddelde finishtijd. In de jaren tachtig was dat nog flink onder de vier uur. Inmiddels doen lopers er gemiddeld ruim vierenhalf uur over. Mannen zijn daarbij sneller dan vrouwen, maar uit een Deense studie, die wereldwijd 131 marathons analyseerde, blijkt dat vrouwen tijdens hun race relatief minder verval vertonen. Ze lopen dus op een constanter tempo.
De vele bordjes die toeschouwers omhooghouden zijn een welkome afleiding voor de lopers, zodat je minder let op hoe moe je lichaam aan het worden is. Onder meer gezien tijdens de route: ‘A month ago this seemed like a brilliant plan.’ ‘Vertrouw nooit een scheet na 30 kilometer.’ En: ‘When you pass, we check your ass.’
Vanaf 30 kilometer schakelen steeds meer lopers over op stukjes wandelen of even stoppen om te stretchen. Te snel gestart kan een oorzaak zijn. Het overkomt velen, bijvoorbeeld omdat ze zich opgezweept voelen door het publiek of lopers om hen heen op de eerste drukke kilometers. Het risico op instorten later in de race is dan aanzienlijk.
21.5 km42.195 km
Op de Binnenweg terug richting het centrum
Langeafstandslopen is sowieso blessuregevoelig. Uit onderzoek van Erasmus MC onder lopers van de marathon van Rotterdam blijkt dat 18 procent tijdens de race pijnklachten had, meestal in de kuit, knie of dij. Het goede nieuws: een week na de marathon rapporteren relatief weinig deelnemers dat de blessure hen hinderde bij werk of dagelijkse activiteiten.
36.5 km42.195 km
Rekken en strekken langs de Mauritskade
De naam ‘marathon’ stamt af van de slag om de Griekse stad Marathon in 490 voor Christus, waar een soldaat volgens een – historisch uiterst onbetrouwbare – legende naar Athene rende om daar met zijn laatste adem de boodschap over te brengen dat de Perzen waren verslagen. De ietwat curieuze officiële afstand van 42 kilometer en 195 meter ontstond bij de Olympische Spelen van 1908 in London: starten bij Windsor Castle, eindigen in White City Stadium met een rondje over de atletiekbaan, finishen voor de eretribune met de koninklijke familie.
De laatste loodjes wegen het zwaarst, bij een marathon vaak extreem zwaar. Maar dat maakt de vreugde bij de finish extra groot. Lopers vallen elkaar in de armen, na vele maanden trainen is het toch maar mooi gelukt, die mythische afstand volbrengen.
42.195 km42.195 km
Finish in het Olympisch Stadion
Onze rennende fotograaf finishte in 4 uur en 4 minuten. De combinatie rennen en fotograferen viel hem zwaar. ‘Dit ga ik echt nooit meer doen’, appte hij na afloop. Al zal hij niet de eerste loper zijn die bij de finish denkt ‘eens maar nooit weer’, om een jaar later weer aan de start te staan van een volgende race.
Een voordeel van langeafstandslopen ten opzichte van meer explosieve sporten is dat het tot op relatief hoge leeftijd goed is vol te houden. Voor het veertigste levensjaar vertonen langeafstandslopers qua loopprestaties zelfs nog weinig tekenen van veroudering: Nederlands kampioen bij de mannen afgelopen zondag in Amsterdam werd de 39-jarige Khalid Choukoud (2.08.00). De Brit Fauja Singh is voor zover bekend de oudste marathonloper. Hij liep de marathon van Toronto in 2011 op 100-jarige leeftijd, in een tijd van 8 uur en 11 minuten.
Zondag viert de Amsterdamse marathon zijn vijftigjarig bestaan. De eerste editie startten er 300 deelnemers – nu doen er wel 45 duizend mensen mee. Met de jaren is het evenement groter, diverser én feestelijker geworden.
Stewardess Mikky Keetels eindigt als derde bij het NK marathon in Amsterdam. Maar zij is niet de enige die werk combineert met hardlopen. Sterker nog, de meeste nationale toplopers hebben een baan.
Een zacht bladerdek onder je voeten, vogels die je onderweg bemoedigend toezingen en vooral: geen obsessie met snelle tijden. Trailrunners zweren dat hun sport beter is voor lijf en hoofd dan de klassieke marathon op asfalt. Klopt dat?
Source: Volkskrant