is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
Wie Donald Trumps Midden-Oostenbeleid op zijn merites wil beoordelen, hoeft geen bronnenonderzoek te doen in de continentaal-Europese pers. Hetzelfde geldt voor wie geïnteresseerd is in hoe Palestijnen eigenlijk denken over Hamas, dat doelbewust een oorlog zonder weerga over de twee miljoen Palestijnen die er wonen heeft afgeroepen – en nu weer Palestijnen publiekelijk executeert.
Zelden is over een oorlog zo eenzijdig gerapporteerd als over deze – iets wat Israël ook aan zichzelf te danken heeft door geen buitenlandse journalisten tot het gebied toe te laten, bijna alle Palestijnse journalisten tot stropoppen van Hamas te bestempelen, en er ongehoord veel te doden tijdens gevechtshandelingen.
Natuurlijk ging het de laatste twee jaar vooral over Israël, dat in zijn poging Hamas te verdelgen meer dan 60 duizend Palestijnen doodde. Zelfs als een zesde daarvan Hamas-strijders waren is dat een veel hogere acceptatiegraad van burgerslachtoffers dan in andere recente bloedige stadsoorlogen, zoals tegen IS in Raqqa en Mosul. Dat hebben Netanyahu en zijn extremistische coalitiegenoten op hun kerfstok, maar ook Biden en Trump, die Netanyahu niet tijdig intoomden. De Europeanen hadden veel eerder en harder hun handelswapen moeten inzetten.
Maar zonder de orgie van geweld van Hamas was deze oorlog nooit gebeurd. ‘I don’t know who lost their morals here, but I know who paid the price.’ Het is een verzuchting van ‘Mahmoud-Gaza’ op X deze week. Als je Palestijnen in of uit Gaza op sociale media volgt, zie je dat ze nogal eens Hamas net zoveel haten als Israël. Klem tussen gekken, dat gevoel. Daarvoor was helaas weinig aandacht, zelfs toen de wanhopige Palestijnen de straat op gingen tegen Hamas.
Ironische voetnoot: nogal wat Palestijnse stemmen uit Gaza verafschuwen het radicalisme van sommige linkse ideologen in het Westen, die Hamas verheerlijken als vrijheidsstrijders, en de bedenkers van de gruwelijke massaslachting op 7 oktober eren als helden. Palestijnen leven immers met de gevolgen van Hamas’ roekeloze strategie: Gaza werd niet bevrijd, zoals beloofd, maar platgebombardeerd.
‘Als je de publieke executies en het terreurregime over Palestijnen kunt negeren, alleen maar omdat de daders ‘Vrijheid!’ roepen, dan is je solidariteit misschien niet geworteld in moraliteit maar in ideologie,’ stelt de Palestijn Ahmed Al-Khalidi op X.
Palestijnen leven onder drie gesels: Israël, Hamas en Fatah. De structurele imperfectie van het Palestijnse bestuur is geen detail, maar een groot struikelblok op weg naar een oplossing. Zeker nu zich weer een kans aandient, met een staakt-het vuren, een door de regio gedragen plan dat voorziet in de ontwapening van Hamas, een interimbestuur en een stabilisatiemacht. Daarbij hoort geen Palestijns bestuur dat Palestijnen executeert en ook Palestijnse vrouwen en kinderen liquideert.
‘Een wezenlijk gevaar is dat Blair en Trump de fouten van het dertig jaar oude Israëlisch-Palestijnse ‘vredesproces’ gaan herhalen’, schreef onze correspondent. Dit geldt ook voor de Palestijnen: de deals die zij in die jaren verwierpen, waren veel beter dan wat nu nog bereikbaar lijkt.
The New York Times publiceerde onlangs bewijsmateriaal over de Hamas-intentie zoveel mogelijk bloed te vergieten op 7 oktober. Zoals toen direct al werd gevreesd, was het Israëlische antwoord snoeihard. Nu is er alle aanleiding de uitvoering van ‘fase twee’ van het vredesplan met scepsis te bezien. Het vooruitzicht van het vervolg van een al tientallen jaren woedend, soms opvlammend, uitzichtloos conflict is reëel. Maar een kans is het, vooral omdat op een cruciaal moment Trump ‘koos voor Qatar, niet Netanyahu’.
Er circuleren al namen van gerespecteerde Palestijnen die een rol kunnen spelen in het interimbestuur en volgens The Economist heeft de oorlog ‘de calculatie van Hamas veranderd’ vergeleken met tijden toen Gaza ‘steden, universteiten en hotels had; nu is het een woestenij’. Amerika, Turkije, Egypte, Qatar – zij moeten nu de druk op de ketel houden op beide partijen. Lichtpuntje: voor het eerst wil bijna iedereen van Hamas af – westerse radicalen uitgezonderd.
Met Kareem Jouda, een Palestijn in Gaza, zeg ik: ‘Felicitaties met de bevrijding uit de greep van de Israëlische tang en het einde van Hamas’ fascistische bestuur over Gaza. Het zal worden herbouwd door zijn jeugd; de aanstichters van de vernietiging, zullen verdwijnen.’ Maar het moet allemaal nog wel gebeuren.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns