is hoofdredacteur en commentator van de Volkskrant
Wat is de belangrijkste verklaring voor de snelle, voorlopig onstuitbare, wereldwijde opkomst van het populisme? Daarover wordt al jaren gediscussieerd en er zijn al veel verschillende antwoorden op gegeven.
De Amerikaanse politicoloog Francis Fukuyama besloot onlangs om de negen belangrijkste verklaringen kritisch tegen het licht te houden. Uiteindelijk blijft er maar één overtuigende verklaring over, concludeert hij in zijn blog Frankly Fukuyama: It’s the internet, stupid.
‘Het kan alleen de opkomst van internet zijn, die kan verklaren waarom we in een existentieel gevecht om onze democratie zijn beland.’ Sociale media en hun algoritmen spelen hierin een hoofdrol.
In deze rubriek schrijft de hoofdredacteur wekelijks over de journalistieke werkwijze van de Volkskrant en de dilemma’s die de redactie daarbij tegenkomt, meestal naar aanleiding van een klacht of vraag van een lezer.
Goede informatie, goede journalistiek delft op sociale media vaak het onderspit. Informatie die verontwaardiging of andere hevige emoties wekt, is per definitie in het voordeel. Het waarheidsgehalte doet er steeds minder toe.
‘De munteenheid op internet is aandacht’, schrijft Fukuyama. ‘En je krijgt geen aandacht door nuchter, bedachtzaam, informatief of verstandig te zijn.’
Het betoog was me uit het hart gegrepen. Hoe meer mensen hun nieuwsconsumptie laten bepalen door de algoritmen van sociale media, hoe meer onzin er in omloop is, hoe meer polarisatie wordt aangewakkerd en hoe kwetsbaarder de democratie wordt.
In de Verenigde Staten is de kritische grens al gepasseerd. In Nederland zijn er gelukkig nog genoeg burgers die hun nieuwsconsumptie in eigen hand nemen, die de bewuste keuze maken om hun informatie bij kwaliteitsmedia te halen.
De beste verhalen van de week, getipt door Pieter Klok
Elke zondag praat hoofdredacteur Pieter Klok u in de nieuwsbrief Beste van de week bij over de afgelopen (nieuws)week. Welke verhalen, columns, podcasts en speciale producties mag u echt niet missen? Schrijf u hier in voor de nieuwsbrief.
Niet iedereen heeft nu die keuze, omdat hoogwaardige informatie vaak achter een betaalmuur staat. De Volkskrant biedt elke dag veel artikelen gratis aan en ook onze podcasts zijn gratis te beluisteren, maar het leeuwendeel van wat we maken is alleen voor abonnees vrij toegankelijk. Wie niet voor journalistiek wil betalen, zoals de meeste jongeren, kan het niet lezen.
Tot deze week althans, want sinds afgelopen dinsdag is voor elke jongere die studeert aan mbo, hbo of universiteit alles in de Volkskrant digitaal gratis beschikbaar. Daar zijn we als redactie enorm blij mee. We hopen zo nog meer een tegengif te kunnen zijn tegen de nonsens- en haatversterkende algoritmen van sociale media. We hopen dat jongeren de regie over hun nieuwsconsumptie meer in eigen hand nemen.
Een aantal lezers vond het jammer dat we niet alle jongeren – ook scholieren, ook jongeren die vroeg gaan werken – een gratis abonnement hebben geboden. In dit stadium is dat technisch niet mogelijk, maar als het een succes blijkt te zijn, dan zal uitbreiding worden overwogen. De voortekenen zijn tot nu toe zeer gunstig. Het aantal nieuwe abonnees heeft onze stoutste verwachtingen overtroffen.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Luister ook naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts zijn te vinden op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns