Zap Met muziek kun je boosheid kanaliseren – zoals in Bollox – of emoties opwekken – zoals in het RTL-debat. De belagers van PvdA-leider Frans Timmermans uitten hun woede op wijze van ‘Hai Pippi Langkous’.
Timmermans wordt tijdens een interview belaagd in een café in Amsterdam.
„Boosheid geeft energie, en die energie moet eruit. Een handige manier die ik daar dagelijks voor toepas is schreeuwen in mijn kussen. Maar, ik ken nog een effectievere manier: schreeuwen op muziek. Punkmuziek!” Aan het woord is een besnorde Merel Pauw, vanuit een prullenbak op een kermis. In het heerlijke old school VPRO-programma Bollox (NPO 3) zetten kinderen hun woede om in muziek. Punkmuziek, wel te verstaan.
Pauw ging verder: „Het brein bestaat uit twee delen. In een heftige emotie neemt je reptielenbrein het over en word je denkende brein tijdelijk uitgeschakeld. Je kan dan écht niet meer helder nadenken.” Deze keer stond de woede van Janne (11) centraal. Zij is boos op haar puberhormonen, waardoor ze om de kleinste dingen al boos wordt op haar ouders, waardoor ze weer boos wordt op zichzelf. Frustrerend. Eerste hulp bij boosheid werd geboden door de beste punkband van Nederland, het Rotterdamse Tramhaus. Het nummer dat Janne met de band schreef, ‘Horrormonen’, is een gegarandeerde hit.
Er was nog veel meer muziek op televisie deze zondag. Bij het eerste grote tv-debat van deze verkiezingscampagne, het RTL-debat, hoorden we een steeds luider wordende technobeat, besprenkeld met wat acid 303’s om het geheel nog spannender te maken. In de dimverlichte Beurs van Berlage zei presentator Anita Sara Nederlof tegen de camera over de afgelopen maanden: „U was getuige van ruzies en verwijten. En dat is te merken, nog maar vier procent heeft vertrouwen in de politiek.” Er werd een filmpje gestart, een compilatie van ruziënde fractievoorzitters en mensen op straat die de politiek kwalificeren als „tenenkrommend”, „rommelig” en „een puinhoop.” Nadat de beat tot een hoogtepunt was gekomen, schakelden we terug naar de studio. „Ja, genoeg om over in debat te gaan!”
Niet ver van de Beurs van Berlage was PvdA-leider Frans Timmermans een paar uur eerder nog belaagd en uitgescholden door mannen met sjaals om het gezicht. Hij was een „rechtse, linkse kanker hoerenkind.” Achter een banner met daarop ‘Defend Netherlands’, werd hij door wel héél bezorgde burgers uitgemaakt voor „vieze vuile kankerjood.” Als je reptielenbrein eenmaal aan staat en er geen kussen in de buurt is om al die woede in weg te schreeuwen, dan ga je zingen. Het deuntje dat de grote groep mannen gebruikte om Timmermans mee dood te wensen, was ‘Hai Pipi Langkous’.
Bij WNL was er op zondagochtend ook een debat (NPO2), tussen de ‘runner-ups’ van de grootste partijen. Daar werden heel veel filmpjes getoond, met telkens hetzelfde liedje: een aanzwellend, horrorachtig muziekje. De stellingen werden door de partijen zelf ingediend, er waren groene en rode knopjes en er was een grote klok die keihard afging om telkens het einde van een debatje aan te geven. Politiek als entertainment kan extremisme verbloemen: JA21-senator Annabel Nanninga vond dat de kwart miljoen Rode Lijndemonstranten het werk van Hamas hadden gedaan, en ook dat het altijd je ambitie moet zijn om premier te worden.
PVV-leider Geert Wilders heeft zijn campagne opgeschort en had het RTL-debat afgezegd. Hij voelt zich nog steeds niet veilig genoeg, al was de locatie van het debat volgens veiligheidsdienst NCTV en de politie goed genoeg beveiligd. RTL had nog aangeboden om het online te doen, maar dat zag de leider van de grootste partij van Nederland ook niet zitten. Met strategisch slachtofferschap is hij groot geworden, en daar zal hij groot mee blijven.
VVD-leider Dilan Yesilgöz wenste Geert Wilders veel sterkte, CDA-leider Henri Bontenbal baalde, en D66-leider Rob Jetten, die Wilders verving, zei dat het vrije debat de kern van onze democratie vormt. Maar een televisiedebat is geen vrij debat. Politici reageren niet op elkaar, ze reageren op het format. Het debat is een contentmachine die inhoud produceert om online te laten circuleren. Nog tijdens de uitzendingen van WNL en RTL verschenen er al veel fragmenten op sociale media, verspreid via persoonlijke accounts, partijkanalen en de omroepen zelf. Fijn voor hen, online mag je een eigen liedje uitkiezen, minder fijn voor de democratie.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Wat moet je deze week kijken? Tips voor boeiende programma's series en films
Source: NRC