is televisierecensent voor de Volkskrant.
We bevinden ons momenteel op een heerlijk punt van de verkiezingscampagne. Dat merkte presentator Roel Maalderink zondagavond op, tijdens de satirische verkiezingsquiz Kiespijn (NTR). ‘Nog drie weken te gaan, met het eerste grote verkiezingsdebat nog voor de deur’, zei hij. ‘Dit is de sweetspot: de korte tijdspanne waarin we nog mogen hopen dat er iets goeds uit het hele verkiezingscircus gaat komen. Geniet er maar van, zolang het kan.’
Dat eerste grote verkiezingsdebat is inmiddels achter de rug, maar gelukkig mogen we nog even in die sweetspot blijven. De hoop dat het na twee jaar populistische poppenkast op z’n minst een beetje anders gaat worden, bleef namelijk overeind: alles aan het RTL Verkiezingsdebat van zondagavond ademde fatsoen.
Dat PVV-leider Geert Wilders het debat aan zich voorbij liet gaan, hielp natuurlijk mee. Zonder pestkop in de zaal bleef het behoorlijk gemoedelijk tussen de lijsttrekkers. Henri Bontenbal (CDA), Frans Timmermans (GroenLinks-PvdA), Dilan Yeşilgöz (VVD) en Wilders’ vervanger Rob Jetten (D66) benadrukten zelfs allemaal dat hun partijen het over veel zaken wél eens zijn.
Maar ere wie ere toekomt: ook de opzet van het debat was oerdegelijk. In het debat van 2023 gebruikte RTL nog jolige tekenfilmpjes om stellingen in te leiden en was er zelfs een Slimste mens-achtig onderdeel, waarin BN’ers – zoals meesterbakker Robèrt van Beckhoven – persoonlijke vragen aan de lijsttrekkers stelden. Niets daarvan, dit jaar. RTL koos voor zakelijke eenvoud.
Natuurlijk waren er de onvermijdelijke voxpopjes, maar presentator Anita Sara Nederlof introduceerde elk thema ook aan de hand van een beeldscherm vol harde feiten. Bij het eerste onderwerp, migratie, zei ze: ‘We kennen allemaal de beelden van fel verzet tegen azc’s, maar het is ook goed om even naar de cijfers te kijken.’ Vervolgens liet ze zien hoe er meer studenten en arbeidsmigranten dan asielzoekers Nederland binnenkomen.
Presentator Fons Lambie leidde het debat daarna met zachte hand in goede banen. Hij liet veel gebeuren: sprekers mochten elkaar best een keer in de rede vallen. Maar als het echt uit de hand liep, wees Lambie streng met zijn hemelsblauwe Stabilo-pen naar de overtreder. Dat had, verbazingwekkend genoeg, effect.
Het enige echte showelement van de verder sobere avond was de zogeheten ‘uitdaagknop’. Als een lijsttrekker daarop drukte, mocht die vier minuten in debat met een tegenstander naar keuze, over een onderwerp naar keuze. Een ‘freefight’, noemde Jetten het. Zelfs deze gevechten bleven vrij tam. De meeste klappen landden keurig boven de gordel.
Ook politiek verslaggever Frits Wester, die bij RTL Nieuws de nabeschouwing verzorgde, vond dat de lijsttrekkers zich goed hadden gedragen. Alleen Timmerman was volgens hem wat te nijdig geweest; Wester noemde hem een ‘boze opa’.
We moeten ook weer niet doorschieten in onze behoefte aan fatsoen. Sommige debatten hebben nou eenmaal een boze opa nodig. Maar na een klein jaar kabinet-Schoof I snap ik wel de wens dat deze campagne gewoon saai wordt. En wie weet, misschien gebeurt dat wel. Nu kunnen we nog hopen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant