Intellectueel eigendom Het ministerie van Economische Zaken legt de bedrijfsvoering van chipfabrikant Nexperia grotendeels stil, om te voorkomen dat chipkennis naar China weglekt.
De Amsterdamse Ondernemingskamer heeft topman Zhang Xuezheng uit zijn functie gezet als bestuurder van Nexperia.
Het Nederlandse ministerie van Economische Zaken grijpt hard in bij chipfabrikant Nexperia, eigendom van de Chinese holding, Wingtech. Nexperia mag een jaar lang geen bedrijfsonderdelen verplaatsen, nieuwe leidinggevenden aannemen of andere beslissingen nemen zonder uitdrukkelijke toestemming van de Nederlandse overheid. Meerdere bronnen van NRC bevestigen berichten hierover in Chinese media. Daar rouleren documenten die Wingtech deze week publiceert over de ingrepen bij dochterbedrijf Nexperia.
Het gaat om een uitzonderlijke noodmaatregel die moet voorkomen dat intellectueel eigendom over chips naar het buitenland verdwijnt. Volgens ingewijden waren er signalen dat Nexperia van plan was om chipkennis naar China te laten lekken. Dat zou een bedreiging voor de nationale en economische veiligheid zijn.
Het ministerie wil desgevraagd niet over individuele bedrijven spreken en onthoudt zich van commentaar. De Amsterdamse Ondernemingskamer heeft inmiddels topman Zhang Xuezheng bij wijze van noodmaatregel uit zijn functie gezet als bestuurder van Nexperia. De aanleiding daarvoor was een verzoek dat drie Nexperia-bestuurders op 1 oktober deden. Een spoedzitting van de Ondernemingskamer op 6 oktober leidde ertoe dat Zhang Xuezheng voorlopig wordt vervangen door een niet-Chinese bestuurder.
De demissionaire minister van Economische Zaken, op dit moment Vincent Karremans (VVD), heeft verschillende mogelijkheden om de kennisveiligheid te bewaken. Een daarvan is de Wet beschikbaarheid goederen. Het is uitzonderlijk dat die wet wordt toegepast; het is een reserve-instrument voor buitengewone omstandigheden, zoals oorlog of acute nationale nood. De noodsituatie in dit geval: de beschikbaarheid van chips voor de Europese auto-industrie.
Nexperia maakt geen ingewikkelde of geavanceerde chips, maar fabriceert op grote schaal standaardproducten die in alle elektronica zitten. Tot 2017 was Nexperia onderdeel van NXP (ooit een dochterbedrijf van Philips) en kwam daarna in Chinese handen. Het hoofdkantoor staat nog altijd in Nijmegen, en Nexperia heeft fabrieken in Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. Sinds 2019 is Wingtech de eigenaar, een investeringsgroep van Zhang Xuezheng. Wingtech valt sinds december 2024 onder exportrestricties van de Amerikaanse overheid.
Nexperia kreeg de brief van EZ op 30 september, één dag voordat de VS op 1 oktober de strengere exportrestricties instelden voor Chinese bedrijven, waardoor nu ook de dochterondernemingen van Wingtech op de ‘verboden lijst’ van de VS staan. Daardoor mag Nexperia geen Amerikaanse goederen meer kopen zonder vergunning.
In een officiële reactie laat Nexperia weten dat het zich van commentaar onthoudt en „alle wetten, regulering en exportrestricties opvolgt”.
In China maakte een statement van Wingtech over de zaak op zondag veel los. Wingtech schrijft in een online verklaring, die later door het bedrijf werd verwijderd maar breed door Chinese media werd gedeeld, dat het zowel de acties van het Nederlandse ministerie van Economische Zaken uit naam van de economische veiligheid als die van sommige leden van Nexperia’s management afkeurt.
Het bedrijf spreekt van „excessieve inmenging” en „discriminatie jegens bedrijven met Chinese investeerders”. Het stelt dat er sprake is van „een aantal buitenlandse managementleden”, wier wensen sterk overeenkomen met die van de Nederlandse overheid, en die misbruik zouden maken van de geopolitieke spanningen binnen de halfgeleiderindustrie om veranderingen binnen het bedrijf door te voeren.
Wingtech is een grote speler in China’s halfgeleiderindustrie, en Nexperia is de belangrijkste winstbron van het bedrijf. Het bedrijf bevindt zich midden in de intense geopolitieke competitie tussen China en de Verenigde Staten op het gebied van chips.
Ook de laatste weken voeren beide landen de spanning op in die geopolitieke strijd. Op 9 oktober kondigde de Chinese overheid een serie nieuwe exportcontroles aan, die vereisen dat bedrijven toestemming moeten aanvragen voor de export van zeldzame metalen als die materialen gebruikt worden voor de productie van halfgeleiders en gerelateerde producten. Het is nog onduidelijk hoe groot de impact van de nieuwe maatregelen zal zijn op Europese chipmakers.
Op Chinese sociale media wordt intussen druk gespeculeerd over mogelijke tegenacties tegen Nederlandse bedrijven. Wingtech heeft de Chinese staat om ondersteuning gevraagd. Ook vragen Chinese beleggers zich af wat deze ‘zwarte zwaan’ maandag op de Chinese beurs teweeg zal brengen.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC