Nadat ze Woody Allen had ontmoet, werd Diane Keaton filmactrice. Ze speelde ook ernstiger rollen, maar werd vooral bekend met lichtvoetige komedies. Ze is 79 jaar oud geworden.
schrijft voor de Volkskrant over film, non-fictie, thrillers, muziek en graphic novels.
Eigenlijk kwam ze vanuit Los Angeles naar New York om zangeres te worden. Dat was in 1968 en haar muzikale ambities leverden de toen 22-jarige Diane Keaton – dochter van een makelaar en een hoofd huishouding bij deftige Hollywood-adressen – een plekje op in de Broadway-hippiemusical Hair.
Met enige schroom, dat wel. De bedoeling was dat de hele cast aan het slot van het eerste bedrijf op het podium uit de kleren zou gaan, maar Keaton zag dat niet zo zitten. Gelukkig was het optioneel, al liep ze zo wel een bonus van 50 dollar per avond mis.
Negen maanden zong en danste ze in Hair en ze kreeg uiteindelijk de hoofdrol. Vervolgens liep ze in Manhattan Woody Allen tegen het lijf, een koerscorrectie van ingrijpende omvang. Diane Keaton werd filmactrice. Ze zou in acht van Allens producties spelen (waaronder Sleeper, Play It Again, Sam, Love and Death en Manhattan). Van haar soloalbum is het nooit meer gekomen.
Een off-beat leading lady, zo werd Diane Keaton in de jaren zeventig door de vakbladen omschreven, te vertalen als: een excentrieke hoofdrolspeler. Hoogst ontwapenend was ze ook. Weliswaar was Keaton in The Godfather-trilogie vanaf 1972 al door Coppola gecast als de behoedzame eega van maffiabaas Michael Corleone, haar ster begon pas echt te stralen met Annie Hall (1977), het vroege meesterwerk van Woody Allen.
Charmant onhandig is ze in het begin van het verhaal, een bleu studentje dat naar New York is gekomen om, inderdaad, zangeres te worden. Op de tennisbaan ontmoet ze de neurotische stand-upcomedian Alvy Singer (Woody Allen). Ze vindt hem wel geestig, maar verregaande verlegenheid zit haar in de weg. Wat volgt is een hoogst verwarrende conversatie, voordat er sprake is van een date.
Annie Hall: ‘Ach ja… la-di-da… la-di-da… la-la.. whatever’ – Diane Keaton op haar best. Springerig en fladderig, chaotisch en associatief. Hoedje op, androgyn gekleed in een retro mannenpak, stropdasje, ze werd er een stijlicoon mee. Tot op de dag van vandaag kun je geen romantische komedie kijken zónder aan Annie Hall te denken.
Het leverde Diane Keaton haar eerste en enige Oscar op. In feite speelde ze zichzelf hier, want Allen baseerde het script deels op de korte verhouding die ze voorheen hadden. Van de regisseur mochten we Annie Hall niet autobiografisch noemen, maar volgens Diane Keaton droop het ervan af.
Zo kreeg ze de status van volbloed comédienne, maar naar het voorbeeld van haar eigen idool Katharine Hepburn wilde ze ook ernstiger rollen spelen, al was het maar om niet getypecast te worden.
Dat werd allereerst Looking for Mr. Goodbar (Richard Brooks, 1977) waarin ze docent Theresa met een dubbelleven is. Overdag geeft ze les aan dove leerlingen, ’s avonds loopt ze de donkerste kroegen van New York af, op zoek naar een onenightstand.
In Warren Beatty’s Reds (1981) heeft ze de rol van de feministische activiste Louise Bryant. En in het familiedrama Marvin’s Room (Jerry Zaks, 1996) is ze een leukemiepatiënt op leeftijd, tegenover Meryl Streep en een nog piepjonge Leonardo Di Caprio.
Dat was het zwaardere werk, maar ze zou toch weer terugkeren naar lichtvoetige komedies. Denk aan de The First Wives Club (Hugh Wilson, 1996) over gescheiden vrouwen van een zekere leeftijd die zinspelen op wraak omdat ze door hun echtgenoten zijn ingeruild voor jongere partners, een succesvolle ensemblefilm met Bette Midler en Goldie Hawn.
En zulke rollen bleven maar komen. In Something’s Gotta Give (Nancy Meyers, 2003) valt ze voor de aanvankelijk zo onuitstaanbare platenbaas Jack Nicholson. En in So It Goes (Rob Reiner, 2013) kan ze haar nukkige buurman en weduwnaar Michael Douglas dan weer niet weerstaan.
Feelgoodfilms, ze deden een strenge recensent van The Guardian destijds verzuchten: ‘Sinds Something’s Gotta Give beleeft Diane Keaton een drukke periode als een vrouw die een tweede kans krijgt in haar leven en de liefde. Telkens hetzelfde personage, hooguit draagt ze eens een andere bril.’
Nah. Het zal er toch ook mee te maken hebben dat Hollywoodscenaristen er blijkbaar maar niet in slagen om andersoortige rollen dan comedy voor wat oudere actrices te schrijven.
Aan haar onafhankelijkheid deed het verder weinig af. Haar affaires met acteurs als Woody Allen, Al Pacino en Warren Beatty werden in de Amerikaanse roddelpers breed uitgemeten, maar uiteindelijk bleef ze overtuigd single. Wel adopteerde ze eenmaal de 50 voorbij twee kinderen: een dochter in 1996 en een zoon in 2001. ‘Het moederschap heeft mij volledig veranderd. Hard werken, het is een lesje in nederigheid.’
Ondertussen schreef ze haar memoires, maakte fotoboeken, vervaardigde videoclips (voor Belinda Carlisle) en afleveringen van tv-series (waaronder een aflevering van Twin Peaks), ontpopte zich als producer en documentairemaker, en oogstte lof voor de regie bij haar speelfilmdebuut Unstrung Heroes (1995). Maar nu ze zo plots op 79-jarige leeftijd is overleden zal Diane Keaton toch vooral herinnerd worden als het archetypische en nooit meer overtroffen la-di-da-meisje uit de vrolijke jaren zeventig.
- ‘Natuurlijk herkende ik mijzelf in de rollen die Woody Allen voor mij schreef, en bij Annie Hall wel in het bijzonder. Blij dat hij dat deed, want zonder goed script ben ik op z’n best maar een middelmatige actrice.’
- ‘Ergens is het wel waar dat je als middelbare vrouw van planeet Hollywood verdwijnt, maar het heeft ook zo zijn voordelen. Het geeft rust. Te lang deed ik mijn best om maar gezien te worden.’
- ‘Roem? Ik denk dat veel écht heel beroemde mensen hun menselijke vaardigheden nogal eens verwaarlozen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant