Afghanistan Op een persconferentie van de Taliban in New Delhi waren vrouwen aanvankelijk niet welkom. Na ophef hierover werd een tweede persconferentie belegd, voor iedereen. Die werd uitgevoerd tegen de achtergrond van gewelddadige clashes tussen Afghanistan en Pakistan.
Een eerste rij vol vrouwelijke journalisten, bij een persconferentie van de Taliban in New Delhi. Eerder deze week waren vrouwen niet welkom.
In het conferentiezaaltje van de Afghaanse ambassade in New Delhi moet nog het een en ander worden verschoven, als daar zondagochtend tientallen vrouwelijke journalisten binnendruppelen. De katheder wordt tegen de muur geschoven. Ervoor in de plaats komen een bank en een koffietafeltje. En daarachter: een levensgrote witte vlag, met in zwarte letters de islamitische geloofsbelijdenis.
In New Delhi is sinds donderdagavond de Afghaanse Amir Khan Muttaqi op bezoek, de minister van Buitenlandse Zaken. Het is de zwaarste delegatie die, sinds de Taliban-machtsovername vier jaar geleden, in de Indiase hoofdstad is verwelkomd.
Het is een bijzonder beeld voor een persconferentie van de Taliban: een tiental vrouwelijke Indiase journalisten in kleurige kurta’s en met een sjaal over de schouders zitten op de eerste rij. De meesten hebben hun haar los en houden telefoons en microfoons in de aanslag. Dit is hun kans, nadat bij een eerdere persconferentie op vrijdag geen vrouwelijke journalisten werden binnengelaten. Ook vertegenwoordigers van internationale media, inclusief mannen, werden voor de ambassade weggestuurd.
Er zou een toegangslijst gelden die strikt werd gehanteerd. Onduidelijk bleef of dat een eis was geweest van de Taliban-delegatie. Er ontstond in ieder geval een forse media-rel: De Indiase raad van hoofdredacteuren riep de Indiase regering op om „publiekelijk te bevestigen dat tijdens diplomatieke evenementen, voor de toegang van de pers gendergelijkheid wordt gerespecteerd”. De politica Mahua Moitra trok in een boos bericht op sociale media van leer tegen mannelijke journalisten die wél gingen: “Waarom bleven zij zo karakterloos in de kamer?”
Het was de eerste vraag die Muttaqi moest beantwoorden. Waarom mochten er vorige keer geen vrouwen komen? Muttaqi ontkende dat ze niet welkom waren. ,,De vorige persconferentie werd in een kort tijdbestek georganiseerd”, zei hij. Er volgde een barrage aan vragen, veelal van de vrouwelijke journalisten, over de positie van vrouwen in Afghanistan, hun gebrek aan toegang tot onderwijs en medische hulp. De buitenlandminister herhaalde de officiële lijn: ,,We zijn niet tegen onderwijs, ook niet voor vrouwen of meisjes. We hebben dat nooit haram, verboden, verklaard. Het onderwijs is tot nader orde uitgesteld.”
Journalisten moesten nog harder aandringen om de buitenlandminister te laten reageren op een andere urgente kwestie: het nachtelijk geweld tussen Pakistan en Afghanistan. Daarbij zijn volgens de Taliban in het grensgebied 58 Pakistaanse soldaten gedood. Pakistan claimt op zijn beurt tientallen Afghanen te hebben gedood. De grens tussen de twee landen was zondag gesloten.
In de afgelopen maanden liepen de spanningen tussen de twee landen op, onder meer omdat Pakistan de Taliban ervan beschuldigt onderdak te bieden aan extremisten van de Pakistaanse Taliban (TTP), die in Pakistan aanslagen plegen. Islamabad probeert al dit gehele jaar die organisatie te bestrijden en zou daarbij ook operaties op schuilplaatsen in Afghanistan uitvoeren.
Muttaqi ontkende tegenover de journalisten in New Delhi dat in Afghanistan de TTP-strijders worden gesteund of geld ontvangen. Hij herhaalde de verklaring van het Afghaanse ministerie van Defensie, dat de Afghaanse troepen “vergeldingsoperaties” uitvoerden na de schending van het eigen luchtruim, en dat daarmee “ons doel bereikt” is. Zijn regering zou gehoor hebben gegeven aan verzoeken van buurlanden om de escalatie daarna te staken.
De geweldsuitbarsting toont waarom Muttaqi’s bezoek aan India al bij voorbaat saillant was. Niet sinds de machtsovername in 2021 was een functionaris van zijn statuur in India op bezoek – en nu is hij er in totaal acht dagen. Het uitgebreide programma toont hoezeer India de banden met Afghanistan wil aanhalen.
De Indiase minister van Buitenlandse Zaken Subrahmanyam Jaishankar maakte al vrijdag bekend dat de Indiase ambassade in de Afghaanse hoofdstad Kabul wordt heropend – die werd vier jaar geleden gesloten. Er wordt gesproken over het hervatten van handel en ontwikkelingswerk. Er komen meer vluchten tussen India en Afghanistan.
Als het India lukt op die manier nauwer samen te werken met Afghanistan ligt geografisch ook samenwerking met andere landen in Centraal-Azië en Iran binnen handbereik. Dat is voor New Delhi bovendien een strategie om de eigen rivaal Pakistan beter te beconcurreren in de regio.
Het tekent een verandering in de buitenlandse focus van de Taliban. Bij hun machtsovername vier jaar geleden leek het nog voor de hand te liggen dat ze samen op zouden trekken met Pakistan. Direct in 2021 ontmoetten Pakistaanse functionarissen en Taliban-leden elkaar. India had zich in de twee voorgaande decennia juist sterk gemaakt voor ontwikkelingen in Afghanistan, dat toen niet onder Talibaan-bewind stond. Een betere relatie met de Taliban zou voor New Delhi een belangrijke manier zijn om de eigen veiligheid in de regio te verbeteren. Het verkleint de kans dat moslimterreur zich tegen Delhi keert.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC