Speelfilm Een Engelse leraar en auteur van The Penguin Lessons wordt door leerlingen beschuldigd van ernstig seksueel misbruik. De slachtoffers eisen dat de op het boek gebaseerde speelfilm, die eind oktober in Nederland in première gaat, uit de bioscoop verdwijnt.
Acteur Steve Coogan als Tom Michell in ‘The Penguin Lessons’. Filmstill Paradiso
Je maakt een vakantiereisje naar de Uruguayaanse badplaats Punta del Este in de hoop er een spannende vrouw te versieren en je eindigt ’s nachts met een getraumatiseerde pinguïn in de badkuip van je hotelkamer. Het is het openingsverhaal van de speelfilm The Penguin Lessons die vanaf 23 oktober in Nederlandse bioscopen moet draaien.
Het verhaal is „geïnspireerd op waargebeurde gebeurtenissen”, zo wordt in het begin vermeld. De film van Peter Cattaneo (ook regisseur van The Full Monty) is gebaseerd op het gelijknamige boek van de Britse schrijver Tom Michell. Hij schreef over zijn ervaringen als leraar Engels halverwege de jaren zeventig op de kostschool St. George’s College in de Argentijnse stad Quilmes, een voorstad van Buenos Aires.
In het in 2015 gepubliceerde boek beschrijft Michell hoe hij een op het strand in Uruguay aangespoelde en met olie besmeurde Magelhaenpinguïn redt. De leerkracht weet de vogel met veel shampoo, zeep, boter en olijfolie te reinigen. Daarna wijkt het dier niet meer van zijn zijde. De 23-jarige leraar besluit de pinguïn de grens over te smokkelen naar Argentinië en biedt hem onderdak in zijn lerarenappartement.
Op de kostschool steelt de pinguïn al snel de harten van de verwende rijkeluiszoontjes. Hij wordt de mascotte van het rugbyteam en biechtvader van docenten en pupillen. De geschiedenis over de relatie tussen de leraar – gespeeld door de Engelse acteur Steve Coogan – en een heuse, zeventig centimeter grote, zwart-wit gestreepte pinguïn uit Patagonië speelt zich af in een nogal oppervlakkig in beeld gebracht decor van een land waar in 1976 militairen een staatsgreep plegen. Guerrillero’s van de linkse groepering Mononeros en rechtse Peronisten staan elkaar naar het leven. De enig overtuigende acteur in de film is de pinguïn. De vogel, samengesteld uit beelden van twee getrainde pinguïns en opnames van een pinguïnrobot, speelt onverstoorbaar naturel en charmant.
Auteur Tom Michell van ‘The Penguin Lessons’ bij de Britse première van de film in april 2025.
Een reportage op de Britse televisiezender Channel 4 News van afgelopen donderdag werpt echter een geheel nieuw licht op de feel good movie die op het witte doek eindigt met een soort staatsbegrafenis voor de pinguïn in het park van de kostschool. In de proloog van zijn boek schrijft Tom Michell dat hij als jonge twintiger besloot „tierra incognita” te gaan ontdekken. Hij kiest naar eigen zeggen voor emigratie naar Zuid-Amerika „omdat niemand die ik kende enige kennis van dit gebied had”.
De recente onthullingen plaatsen vraagtekens bij de redenen van het vertrek van de man uit Engeland. Michell werkte voor zijn reis naar Argentinië als leraar op de Old Malthouse School in Dorset in het zuiden van Engeland. Hij heette toen nog Mike Thompson. Sommige van zijn oud-leerlingen zagen hem dit voorjaar na een halve eeuw weer voor het eerst. Thompson stond als pinguïnredder tussen filmsterren te schitteren op de rode loper bij het premièrefeestje van de speelfilm dat in Londen werd gehouden.
Voor zijn pupillen was de hernieuwde kennismaking geen pretje. Drie inmiddels bejaarde leerlingen die op televisie het woord voerden, vertelden Channel 4 soms huilend hoe ze op twaalfjarige leeftijd slachtoffer werden van ernstig seksueel misbruik. Leraar Thompson zou de jongens masturbatielessen hebben gegeven en pornografie hebben getoond. Hij zou pupillen ook bedwelmd hebben door drugs in de thee te stoppen om ze zo ongestoord te kunnen betasten.
De leerlingen benaderden de Engelse zender om aandacht te vragen voor de „dirty secrets” van hun leraar. Na maanden onderzoek leidde dat deze maand tot een uitzending. Schrijver Thompson, inmiddels als pensionado wonend in Cornwall, heeft tegenover de Britse tv-zender de beschuldigingen aan zijn adres „nadrukkelijk” ontkend. „Deze verwerpelijke beweringen zijn ongegrond.” Pogingen van NRC om bij St. George’s College in Argentinië navraag te doen over het functioneren destijds van de Engelse leraar leveren geen reactie op.
In Nederland wordt The Penguin Lessons eind oktober in 65 bioscopen in circulatie gebracht. Merel Olland, hoofd marketing van het Nederlandse distributiebedrijf Paradiso Filmed Entertainment in Amsterdam, liet dit weekeinde desgevraagd weten „kennis te hebben genomen van de berichtgeving over de beschuldigingen en verbaasd te zijn.” Paradiso zal volgens haar nog bestuderen of de aantijgingen consequenties zullen hebben voor de vertoning van de film in Nederlandse bioscopen.
De kwestie lijkt op de verfilming van de bestseller The Salt Path die een jaar geleden in première ging. Dit eveneens als „waargebeurd” gepresenteerd verhaal van twee vijftigers die hun huis in Wales kwijtraken, nadat ze door een goede vriend zijn bedrogen, bleek in werkelijkheid een stuk gecompliceerder. De twee vijftigers zouden zelf mensen hebben opgelicht, ontdekte de krant The Observer.
Penguin Random House, uitgever van het boek, heeft Channel 4 laten weten „diep geschokt en verrast te zijn door de beschuldigingen. Het boek werd gepubliceerd in 2015 en dit is de eerste keer dat we hiervan op de hoogte zijn gebracht.”
De mannen die zeggen het slachtoffer te zijn van Thompson willen dat de politie de beschuldigingen van pedofilie alsnog diepgaand onderzoekt. Ze eisen dat de speelfilm uit circulatie gaat en dat alle opbrengsten naar organisaties gaan die zich inzetten voor de aanpak van seksueel misbruik.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC