Rookbommen, een oase van kleur en een andere kijk op de geschiedenis. Dit zijn de interessantste exposities die nu in musea te zien zijn.
De tentoonstelling ‘Protest’ is opgesteld in twee leegstaande verdiepingen van de Universiteit van Maastricht en bevat vooral videokunst. Protestscènes zijn chaotische taferelen. Massa’s mensen deinen, er vliegen dingen door de lucht, rookbommen gaan af, auto’s vliegen in brand.
Met de rellen van extreemrechts in Den Haag op het netvlies, en de massale rodelijndemonstratie in Amsterdam, lijkt dit het perfecte moment voor een tentoonstelling over protest. Maar eigenlijk is het dat al jaren. Curator Bart van den Boom van mediakunstorganisatie Viewmaster Projects kwam op het idee tijdens de demonstraties tegen de coronamaatregelen en voor Black Lives Matter. Lees de recensie.
★★★★☆
Viewmaster Projects, Grote Gracht 76, Maastricht, t/m 16/11.
Heel, heel soms is een kunstwerk zo krachtig dat ons hele mentale beeld van een periode ermee samenvalt. De Spaanse Burgeroorlog? Picasso’s Guernica. De Franse Revolutie? Marianne met de wapperende Franse vlag, zoals geschilderd door Eugène Delacroix. En het ‘goed voor mekaar’-verhaal van de Nederlandse Gouden Eeuw? Precies: Rembrandts Nachtwacht. Kunst die gaandeweg een dubbelrol kreeg als beeldmerk.
In dat rijtje hoort ook de Migration Series van Jacob Lawrence (1917-2000) thuis. Kunsthal Kade in Amersfoort toont de eerste Europese overzichtstentoonstelling van deze Afro-Amerikaanse kunstenaar. Lees de recensie.
★★★★★
Kunsthal Kade, Amersfoort, t/m 4/1/26.
‘Ik heb portretten gemaakt van een heel gezin’, schreef Vincent van Gogh eind 1888 vanuit Arles aan zijn broer Theo in Parijs. ‘Je begrijpt wel hoe ik me in mijn element voel.’ In het afgelopen jaar had van Gogh vriendschap gesloten met de plaatselijke postbode, Joseph Roulin.
Via de postbode leerde hij ook diens vrouw kennen, Augustine, en zijn drie kinderen. Dit gezin vormde een spil in zijn oeuvre als portretschilder. Wat Van Gogh met al die portretten beoogde is het onderwerp van de tentoonstelling Van Gogh en de familie Roulin in het Amsterdamse Van Gogh Museum. Lees de recensie.
★★★★☆
Van Gogh Museum Amsterdam, t/m 11/1.
Het is de afgelopen jaren soms alsof er een fee door museumland vliegt, die met haar magische stokje de collectie aantikt en, tadaaa, daar verschijnt weer een glanzende parel van een vrouwelijke kunstenaar. Een dikke laag stof die haar schoonheid decennialang bedekte, waait op. Tinggggg!
Of dat altijd de openbaring oplevert die wordt aangekondigd, is voer voor een discussie (een andere keer). Maar dat er nu weer zo’n twinkeling is, in de persoon van kunstenaar Coba Ritsema, wordt zichtbaar in het Frans Hals Museum in Haarlem. Lees de recensie.
★★★★☆
Coba Ritsema - Oog voor kleur, Frans Hals Museum, Haarlem, t/m 1/03/26.
In principe reizen ze nooit. Wie de sculpturen van Constantin Brancusi (1876-1957) wil zien, moet normaliter naar Parijs. Daar, in een gebouwtje op het plein bij Centre Pompidou, is het atelier waarin de Frans-Roemeense kunstenaar ruim veertig jaar leefde, volledig gereconstrueerd: een totaalkunstwerk dat hij in een uitgekiende compositie naliet aan de Franse staat.
Maar nu is Centre Pompidou gesloten wegens renovatie, inclusief Brancusi’s atelier. En dus mochten uit dit heiligdom, ‘indrukwekkender dan elke kathedraal’, aldus de surrealist Man Ray, 31 sculpturen bij hoge uitzondering afreizen naar HArt Museum in Amsterdam. Lees de recensie.
★★★★☆
Hart Museum, Amsterdam, t/m 18/01.
Voor de inmiddels 98-jarige Amerikaanse schilder Lois Dodd is haar presentatie in Kunstmuseum Den Haag het eerste overzicht in Europa. Maar ook in de Verenigde Staten is ze geen beroemdheid.
De kunstgeschiedenis heeft haar, net als zoveel andere vrouwen, tot ver in de marges weggeduwd. Ook door haar wat klassiek geschoolde, figuratieve stijl die gemangeld werd in de opkomst van de dominante generatie abstracte en minimalistische kunstenaars van de jaren zestig. Daartussen past Dodd niet. Het merendeel van haar onderwerpen ligt dicht bij waar ze woont. Niet onheilspellend. Wel goed geobserveerd. Lees de recensie.
Lois Dodd - Framing the Ephemeral
★★★★☆
Kunstmuseum Den Haag, t/m 4/1.
In de absurdistische video-installatie Body of Water eten acht personages, alle acht door haarzelf gespeeld, de eettafel op, die van karton blijkt. Dat gebeurt heel efficiënt, althans totdat iemand zich verslikt in een stukje karton.
Zo’n kantelmoment, daar gaat het bij kunstenaar Jemima de Jonge om. Ze heeft nu haar eerste museale tentoonstelling in Kasteel Ruurlo, de tweede locatie van Museum More. Twee jaar geleden vertelde ze er al over in de Volkskrant, toen net afgestudeerd: ‘Mijn werk draait vaak om wat het belang en de meerwaarde is van zulke ongrijpbare en ongemakkelijke situaties’. Lees de recensie.
Jemima de Jonge - Ternauwernood
★★★★☆
Kasteel Ruurlo, onderdeel van Museum More, t/m 16/11.
Gesina ter Borch is de verrassing van de tentoonstelling Thuis bij Ter Borch in Zwolle. Ze is de minst brave, de meest recht voor z’n raap, de meest romantische en de grappigste van de familie – en het is aan haar te danken dat de familiekunst uit de 17de eeuw bewaard is gebleven.
Ze tekende een stiekem kussend stelletje op een tuinfeest en een eigenzinnige herder die ons tegemoet komt lopen alsof die op je wachtte. Ze verbeeldde haar broertje Moses, ook uit herinnering, na zijn vroege dood. Lees de recensie.
Thuis bij Ter Borch
★★★★☆
Op meerdere locaties in Zwolle, t/m 01/02.
De solotentoonstelling A Land as Big as Her Skin van de Libanese kunstenaar Mounira Al Solh is nog niet eens begonnen, en de kunstenaar heeft de museumbezoeker al bij de lurven.
Boven de imposante trappen in de entreehal van het Bonnefantenmuseum hangen kledingstukken aan een waslijn. Het zijn pyjama’s, vooral van kinderen. Er zitten perfecte ronde gaatjes in, omrand met borduursel. Zijn het vrolijke versieringen? Of zijn deze kledingstukken met kogels doorzeefd? Lees de recensie.
★★★★☆
Bonnefantenmuseum Maastricht, t/m 11/1.
De term cute is zo ingeburgerd dat hij in 2022 in de Van Dale werd opgenomen. De Kunsthal gaat met de tentoonstelling Cute een stapje verder. De Rotterdamse tentoonstellingsplek noemt cuteness ‘een van de meest invloedrijke krachten in de hedendaagse cultuur’.
Met het internet als katalysator bereikt de aaibare esthetiek ons in de vorm van emoticons, mode- en lifestyletrends, computerspelletjes en socialemediafilters. Zelfs de uil van Duolingo die ons aanmoedigt om Italiaans te leren is cute. Maar cute is zelden alléén maar cute, leert de tentoonstelling. Lees de recensie.
★★★★☆
Kunsthal, Rotterdam, t/m 23/11.
Iedereen die weleens langs het Amsterdamse Paleis op de Dam is gelopen, kent zijn silhouet. Daarnaast hebben duizenden foto’s zijn gestalte over de wereld verspreid, de oude man die met zijn oersterke armen en engelengeduld het hemelgewelf op zijn schouders draagt.
Atlas is gemaakt door Artus Quellinus (1609-1668), wie kent vandaag nog zijn naam? Wikipedia heeft vijf korte alinea’s voor hem over. Vergelijk dat voor de grap eens met Rembrandt. Toch hebben we het hier over bijna exacte leeftijdgenoten, allebei beroemdheden in hun tijd. Lees de recensie.
★★★★☆
Koninklijk Paleis Amsterdam, t/m 27/10.
Erik Mattijssen is een sprokkelaar. Zijn keus valt op voorwerpen van een bepaalde soort, een beetje ouderwets: behangsels en gordijnen met een patroontje. Poppenhuizen, koekoeksklokken. Rommel uit het gootsteenkastje. Die dingen verzamelt hij. Hij vertaalt ze in tekeningen en schilderijen en zet ze flink in de kleur, frontaal in het beeldvlak.
In zijn tentoonstelling in Museum More, is bijzonder veel te zien en beleven. Zijn kunstwerken roepen verbazing en vrolijkheid op, maar ook weemoed en een gevoel van verlies. Lees de recensie.
★★★★☆
Museum More, Gorssel, t/m 26/10.
Elke week kiest de kunstredactie een opvallend kunstwerk dat nu in een expositie is te zien.
In Arnhem is een tentoonstelling opgesteld in een bunker, waarin Anna Hoetjes geesten tot leven lijkt te wekken.
Voordat de Arnhemse Diogenesbunker voorgoed de deuren sluit voor het publiek is er één bijzondere tentoonstelling te zien: Emerging Exits. Een hoogstepunt is de bijzondere video-installatie Spectral Ghosts van Anna Hoetjes, die vrouwen uit hun vergeten, spookachtige verledens trekt. Lees Kunstwerk van de week.
Vorige week waren we in Rotterdam, waar Marielle Videler insecten laat kruipen en krioelen.
Pissebedden die onder een bloempot vandaan kruipen. Glibberige zilvervisjes die zich in je fotoalbum nestelen. Vies, vinden velen, maar voor Mariële Videler zijn het graag geziene gasten. Een jaar lang legde ze deze beestjes vast; een selectie is nu te zien in het Natuurhistorisch Museum. Lees Kunstwerk van de week.
Over dit overzicht: de kunstredactie maakt een selectie uit de meest positief besproken tentoonstellingen en de rubriek Kunstwerk van de Week.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant