Greenpeace en de Staat treffen elkaar voor de tweede dag op rij in de rechtbank. De vraag die woensdag voorligt: wie moet het eiland Bonaire beschermen tegen het stijgende water? De partijen wijzen allebei een andere kant op.
Mensen uit Bonaire zijn óók Nederlanders en hebben daarom hetzelfde recht op bescherming tegen klimaatverandering, stelt Greenpeace op de tweede zittingsdag van de klimaatzaak.
Volgens de milieuorganisatie, die woensdag als eerste haar pleidooi houdt, worden mensen uit Caribisch-Nederland ongelijk behandeld. De maatregelen die de overheid treft voor Bonaire, staan volgens Greenpeace in schril contrast met die voor het Europese deel van Nederland.
De advocaat somt allerlei bestaande nationale plannen op die het vasteland van Nederland moeten beschermen tegen klimaatverandering, zoals het Hitteplan, het Deltaplan en de Nationale Adaptatie Strategie. Voor Bonaire liggen die plannen er niet, zegt Greenpeace.
Het eiland en de inwoners worden bedreigd door de stijgende zeespiegel, de toenemende hitte en piekbuien. Maar de Nederlandse overheid neemt volgens Greenpeace onvoldoende verantwoordelijkheid om het eiland te beschermen.
Bonaire heeft een eigen bestuur, het Openbaar Lichaam Bonaire (OLB), vergelijkbaar met een gemeente. Er zijn geen waterschappen of provincies. Greenpeace vindt dat de Staat eindverantwoordelijk is voor de bescherming van het kleine eiland, dat veel minder middelen heeft dan het Europese deel van Nederland.
De Staat is bekend met de klimaatrisico's van Bonaire, maar de landsadvocaat zegt dat de overheid al doet wat het kan. Bovendien is het eilandbestuur verantwoordelijk voor het eigen beleid en is een klimaatplan een taak van Bonaire zélf, zegt advocaat Katrien Winterink. Dat plan wordt in januari verwacht.
Volgens Winterink betekent dat niet dat Nederland geen rol speelt in de bescherming van het eiland. De Staat werkt aan een vernieuwd nationaal adaptatieplan, dat in 2026 wordt verwacht. "Ook Caribisch-Nederland wordt daarin meegenomen."
In reactie op het punt van Greenpeace zegt de landsadvocaat dat er inderdaad verschillen zijn tussen Bonaire en het vasteland, namelijk geografisch, klimatologisch en bestuurlijk. Die met elkaar vergelijken is volgens de advocaat "misplaatst". "Een aanzienlijk deel van Nederland ligt meters onder zeeniveau. Dat geldt niet voor Bonaire."
Volgens de Staat is er geen "reëel en direct risico voor het leven" van de inwoners op Bonaire. Dat is een belangrijk punt uit het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.
Nu de tweede zittingsdag erop zit, zullen drie rechters zich de komende maanden over het ingewikkelde vraagstuk buigen. De uitspraak valt op 28 januari en laat zich lastig voorspellen. Het zal in elk geval meer duidelijkheid geven over de klimaatverplichtingen en verantwoordelijkheden van de overheid.
De klimaatzaak doet daarom denken aan de Urgendazaak uit 2015, die meermaals terugkomt tijdens het pleidooi van Greenpeace. In die klimaatzaak kreeg Urgenda in 2019 definitief gelijk van de Hoge Raad. Sindsdien schieten klimaatzaken wereldwijd als paddenstoelen uit de grond.
Dit is dus de tweede klimaatzaak die - als de eisers gelijk krijgen - ervoor kan zorgen dat de overheid meer maatregelen moet nemen omwille van de mensenrechten.
Source: Nu.nl algemeen