Richtlijn NOC*NSF werkt aan een nieuwe richtlijn voor de deelname van transvrouwen aan topsport, vertelt chef-arts Maarten Moen aan NOS en de Volkskrant. In sommige gevallen kan er geen eerlijke competitie plaatsvinden, concludeert de sportkoepel.
De Nederlandse rugbybond besloot deze week juist dat transvrouwen onder voorwaarde mee mogen doen in de competitie.
Transvrouwen lijken na hun transitie „een resterend prestatievoordeel” ten opzichte van cis vrouwen te houden, zegt chef-arts Maarten Moen van de sportkoepel NOC*NSF vrijdag in gesprekken met NOS en de Volkskrant. Moen deed met een groep wetenschappers – onder meer internisten, cardiologen en ethici, schrijft de Volkskrant – drie jaar lang onderzoek naar de vraag of er bij deelname van transvrouwen een eerlijke vrouwencompetitie kan plaatsvinden. In de competities van sommige sporten kan dat niet, luidt de conclusie.
Het onderzoek werd gedaan om een richtlijn op te stellen, die Nederlandse sportbonden kunnen raadplegen wanneer ze moeten beslissen over de deelname van transvrouwen. De richtlijn, genaamd Handreiking transpersonen in de Nederlandse topsport noemt, is nog niet af en verschijnt volgens een woordvoerder van NOC*NSF binnen enkele weken tot een maand.
Moen vertelt de Volkskrant dat uit de wetenschappelijke studies waarop de richtlijn wordt gebaseerd blijkt dat bijvoorbeeld de knijpkracht van je hand hetzelfde blijft nadat een man in transitie is gegaan. „Er is ook een recente review die laat zien dat, als je eenmaal hoge testosteronwaardes hebt gehad, je ook als transvrouw makkelijker tot nieuwe eiwitproductie kan komen.”
Hij benadrukt dat er óók sporten zijn waarin die verschillen er niet toe doen – in de paardensport zijn er daarom al competities in een open categorie, waaraan mannen en vrouwen mee kunnen doen. „Maar als we de inclusie willen overwegen van transvrouwen in de topsport, moeten we er echt van overtuigd zijn dat de prestatieverschillen genivelleerd zijn of verdwenen zijn na transitie.”
Aan de hand van de richtlijn moeten sportbonden dus zelf beslissingen gaan nemen over de deelname van transvrouwen, omdat de verschillen per sport zo groot zijn dat er niet één lijn wordt getrokken door NOC*NSF. Wel wordt in de richtlijn een stappenplan opgenomen, dat bonden kunnen gebruiken om beleid te vormen, schrijft NOS.
Dat kan dus betekenen dat sportbonden transvrouwen op basis van de richtlijn gaan weigeren. „Het gaat ons er niet om transvrouwen te weren. Wij zijn op heel veel gebieden voor inclusie,” zegt Moen tegen de Volkskrant. ”In onze handreiking voor de breedtesport, de amateursport, staat inclusie op één.” Maar bij topsport is het anders, zegt hij. „Daar kijken we naar de vraag: hoe zit het met presteren, en is er een gelijk speelveld als transvrouwen met cis-vrouwen meedoen?”
Het is een „ontzettend complex vraagstuk dat veel emoties oproept”, zegt Moen tegen de Volkskrant. In maart van vorig jaar stapten twee dartsters uit het Nederlandse vrouwenteam omdat ze zich „schaamden” voor de deelname van ploeggenoot en transgendervrouw Noa-Lynn van Leuven. Of transvrouwen een fysiek voordeel ten opzichte van cis vrouwen hebben in de dartsport, is discutabel. Directeur van dartsbond PDC Matthew Porter zei dat destijds al: „Er zijn misschien andere sporten waarin een beroep op fysieke verschillen meer hout snijdt.”
De International Cricket Council (ICC) besloot eerder al dat transgendervrouwen uit het internationale cricket worden geweerd omdat „integriteit” en „veiligheid” van spelers boven „inclusiviteit” gaan. Atletiekbond World Athletics staat transgendervrouwen niet toe mee te doen aan de vrouwencompetitie als zij in de puberteit niet medisch in transitie zijn gegaan.
De internationale atletiekbond verlaagde het testosteronlimiet voor vrouwelijke atleten al. Dat zorgde ervoor dat de Zuid-Afrikaanse 800-meterkampioene Caster Semenya – een cis vrouw – niet meer mocht deelnemen.
Afgelopen week besloot de Nederlandse rugbybond juist, tegen de richtlijn van de internationale rugbybond in, dat transvrouwen welkom zijn in de competitie. Onder enkele voorwaarden: de testosteronwaarde van deelnemers mogen niet te veel afwijken van die van een cis vrouw. „Rugby is een geweldige teamsport waarbij veiligheid, eerlijkheid en inclusiviteit hoog in het vaandel staan”, zegt Friso Horstmeier, voorzitter van Rugby Nederland erover tegen NOS.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC