De synthetische diamanten van Zeeman, à drie tientjes per stuk, waren binnen een dag uitverkocht. Deze laboratoriumdiamanten zijn er in soorten en maten. ‘Het is alsof je een vergelijking maakt tussen fast fashion en couture.’
is schrijver en illustrator. Voor Volkskrant Magazine schrijft ze over duurzame producten.
Niet natuurlijk, maar wel 100 procent echt: textielsuper Zeeman presenteerde onlangs een diamant met een verkoopprijs van € 29,99. De diamant past in de lijn van luxeproducten voor weinig waarmee Zeeman eerder het nieuws haalde, zoals een trouwjurk, sneakers, eau de parfum en een designzonnebril. Wat Zeeman betreft zijn diamanten niet alleen voor altijd, maar voortaan ook voor iedereen.
Een natuurlijke diamant van goede kwaliteit is tussen 1 en 3 miljard jaar oud. Hij is in de aardmantel gevormd en met vulkanisch magma naar het aardoppervlak gestuwd, honderden miljoenen of zelfs een miljard jaar later. De producten van deze vulkanische processen worden in mijnen gedolven. De prijs voor een natuurlijke diamant begint vanaf 5.000 of 6.000 euro per karaat, afhankelijk van de grootte en de kwaliteit van de steen.
Tegenwoordig is er een nieuwe categorie diamanten op de markt: de laboratoriumdiamant of synthetische diamant. Met moderne technieken wordt het proces van de natuurlijke diamant versneld nagebootst. Deze diamanten hebben een identieke samenstelling als diamanten uit de grond. Chemisch, fysisch en optisch zijn beide soorten gelijk. Beide bestaan uit pure koolstofstructuren met dezelfde hardheid, lichtbreking en glans. Het grote verschil: synthetische diamanten zijn niet zeldzaam.
‘Nog steeds wordt er bij lab grown-diamanten geprofiteerd van de mythe van de zeldzame, magische edelsteen’, aldus Zeeman. Dat hun diamant voor drie tientjes in de schappen ligt, verklaart Zeeman aan de ‘eenvoudige Zeeman-manier’. De ronde, tot briljant geslepen diamant met een karaatgewicht tussen de 0,10 en 0,12 ct is gemaakt in India. Ze zijn in grote aantallen en rechtstreeks ingekocht bij de makers, ‘voor de laagst mogelijke prijs’. De diamant wordt verkocht aan een zilveren hanger.
Het betere spul is een rubriek in Volkskrant Magazine waarin de duurzamere keuzes worden besproken op het gebied van design, beauty en mode.
Hanco Zwaan, hoofd Nederlands Edelsteen Laboratorium (NEL) en onderzoeker bij Naturalis Biodiversity Center, werd door Zeeman benaderd als deskundige voor een onafhankelijke beoordeling van hun product. Hij vindt het belangrijk het onderscheid tussen synthetische en natuurlijke diamanten te benadrukken. Zwaan: ‘Wereldwijd zijn circa zevenduizend kimberlieten (het gesteente waarin diamant gevonden is, red.) ontdekt, maar de meeste bevatten geen diamant. Er zijn daarom minder dan honderd diamantmijnen waar diamanten van edelsteenkwaliteit worden gevonden en gedolven. De zeldzaamheid maakt de diamant kostbaarder dan de laboratoriumdiamant.’
Zwaan ziet dat de kostprijs van de synthetische diamant de afgelopen tien jaar scherp is gedaald. Zijn verwachting is dat de verkoopprijzen die trend zullen volgen. Zwaan: ‘Kunstmatige diamant zal een ander marktsegment bedienen, net als eerder al synthetische robijn, saffier en smaragd.’
De labdiamanten van Valquère, een juwelenmerk voor hoogwaardige juwelen met een aantal showrooms in Europa en China, zijn een stuk duurder dan die van Zeeman. Ze komen vooral uit India. De juwelen die ervan gemaakt worden, bestaan uit 18 karaat goud en platina, grotendeels gerecycled, hoofdzakelijk afkomstig uit gerecyclede telefoons. De juwelen worden in Antwerpen met de hand gemaakt, met hulp van technologieën als 3D-printen. Steven Boelens, oprichter en mede-eigenaar van Valquère: ‘De aanschaf gaat gepaard met passessies, diamant- en juweelcertificaten, persoonlijke service en productgarantie.’
Toch is dat niet het belangrijkste, volgens Boelens. ‘Juwelen worden gekoppeld aan een moment, een relatie of een beleving, zoals een huwelijk of een oma die haar kleinkind iets geeft. Mensen vinden het belangrijk dat het juweel generaties lang meegaat.’
De Zeemandiamant ligt volgens hem ‘aan de andere kant van het spectrum’. Boelens: ‘Het is alsof je de vergelijking maakt tussen fast fashion en couture. Hoelang doe je met een sieraad dat je voor drie tientjes hebt gekocht? Kan je nog spreken van een goede ontwikkeling als spullen en masse gemaakt worden, alleen maar ter consumptie?’
Moeten consumenten nu bang zijn dat hun synthetische diamant zijn waarde verliest? Niet als het aan Boelens ligt. ‘Los van de betekenis die je zelf aan je juwelen geeft, zijn er allerlei factoren die de waarde vastleggen. Je kunt vragen naar diamantcertificaten, dan heb je een wetenschappelijk oordeel over je diamant. Wat weet de maker over de herkomst van de diamanten, en de edelmetalen? Valt er iets te vertellen over de omstandigheden waarin ze gemaakt zijn?’
Wat Zwaan betreft kunnen synthetische en natuurlijke diamanten prima naast elkaar bestaan, mits het onderscheid tussen de twee duidelijk is. Zwaan: ‘Natuurlijke diamanten zijn uniek, hierdoor zullen ze waardevast zijn of in waarde toenemen. Die eigenschap zullen stenen die onbeperkt uit de fabriek komen niet krijgen.’
Bij Zeeman zijn er nog geen concrete plannen voor het uitbreiden van de juwelencollectie. Wel zijn ze bezig een nieuwe voorraad diamanten in de winkel te krijgen: de eerste was binnen een dag uitverkocht.
Diamanten kunnen fabrieksmatig op twee manieren worden gemaakt: via High Pressure High Temperature (HPHT) of Chemical Vapor Deposition (CVD).
Het HPHT-proces heeft een hoog energieverbruik omdat extreme druk én hitte nodig zijn, en werkt vaak met grafiet als grondstof en metalen als kobalt of nikkel als katalysator.
CVD gebruikt koolstofrijk gas om de diamant bij een zeer hoge temperatuur te laten groeien. CVD is een duurzamer proces. Zowel Zeeman als Valquère werken volgens deze methode.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant