Religie Al jaren krijgen moskeeën haatpost – een luier met koranverzen, een kaart met een pump die op een koran stapt. Voorheen belandden zulke brieven in de prullenmand, maar ditmaal koos de Rotterdamse Ayasofya-moskee voor openheid. „We willen laten zien dat dit gebeurt.”
De Ayasofya-moskee in Rotterdam.
Begin deze maand opende de voorzitter van de Rotterdamse Ayasofya-moskee de post en zag hij op een groene kaart een cartoon van Mohammed, met een roze boa om de nek en roze pumps aan. Naast zijn hoofd een tekstwolkje: „Hallo, ik ben het, de jarige profeet Mohammed.” Het was 3 september, de dag waarop moslims de geboorte van de profeet vieren.
In de binnenkant las voorzitter Ahmet Tekin de tekst: „Islam is geen haar beter dan nazisme.” Het woord islam was in elkaar geknutseld met uitgeknipte koranverzen en besmeurd met een rode kleur.
De moskee ontvangt twee, drie keer per jaar vergelijkbare haatbrieven, zegt bestuurslid Abdurrahman Atabey (36). „Meestal op een feestdag, tijdens ramadan of het Suikerfeest.” Eerder gooide het bestuur ze in de prullenbak. Deze keer niet. „We willen laten zien dat het gebeurt”, zegt Atabey. „Aan onze leden, aan andere moskeeën, synagogen en kerken en ook aan de buurt.”
De Ayasofya-moskee staat tussen de rijtjeshuizen in een straat in Rotterdam-West, waar de stichting een rij panden bezit. Naast de gebedsruimte is een theehuis, dat – op de gebedstijden na – de hele dag open is. Voornamelijk oudere mannen spelen hier op dinsdagmiddag een potje biljart of drinken Turkse thee met suiker uit een kartonnen bekertje. Aan de muur hangt een schilderij van Istanbul en een schilderij met molens, tulpenvelden en de Erasmusbrug.
Ook heeft de moskee een pand voor de jongerenbeweging, een pand waar vrouwen samenkomen en een buurtsuper op de hoek van de straat.
Theedrinken en biljarten na het gebed in de Ayasofya-moskee. Foto Hedayatullah Amid
Nadat het gebedshuis de haatbrief op sociale media had geplaatst, meldden zich acht andere moskeeën in Rotterdam, Den Haag, Arnhem, Eindhoven en Tilburg die eenzelfde brief hadden ontvangen. Er volgden raadsvragen en steunbetuigingen.
Vorige week, tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen, hield Denk-partijleider Stephan van Baarle de groene kaart omhoog bij de interruptiemicrofoon. De woorden van PVV-leider Geert Wilders staan op de kaart, benadrukte hij. Wilders zei in 2017 dat de islam „zo mogelijk nog gevaarlijker is dan het nazisme”.
In ieder geval twee moskeeën hebben aangifte gedaan, zegt Joram van Klaveren van moskeekoepel K9, die meer dan de helft van de moskeeën in Nederland vertegenwoordigt. Het bestuur van de Ayasofya-moskee deed dat vorige week donderdag. Een woordvoerder van de Rotterdamse politie zegt dat wordt onderzocht wat „binnen de juridische kaders” aan de kaarten te doen is.
Eerdere vergelijkbare aangiften werden geseponeerd door het Openbaar Ministerie. Zoals in 2021, toen een tiental moskeeën een babyluier in de brievenbus kreeg, met daarop de tekst: „Paascadeau voor de jankerds in onze maatschappij.” Enkele luiers bevatten een cartoon van de profeet Mohammed en versnipperde koranverzen.
Het OM beschouwde dat als een vorm van kritiek op de islam; het beledigen van een godsdienst is vanwege de vrijheid van meningsuiting niet strafbaar. De tekst op de luier ging volgens het OM wel over moslims, maar was niet heftig genoeg om „de drempel te halen van een strafrechtelijke belediging”.
Hetzelfde geldt voor de aangiften van moskeeën na brieven die ze in 2020 ontvingen, met daarop een voet in een rode naaldhak die op een opengeslagen koran staat. „No islam, just freedom”, stond in de kaart, die was ondertekend door anti-islambeweging Pegida. Dezelfde leus is met een stempel op de groene kaart gedrukt die de Ayasofya-moskee in september ontving. Pegida-frontman Edwin Wagensveld gebruikt de leus regelmatig, in augustus nog in een bericht op X.
Of Pegida ook de kaarten van begin deze maand verstuurde, weet Van Klaveren niet. „De anti-islambeweging is groot en verschillende groepen nemen elkaars termen over. Het maakt niet uit wie achter de brieven zit, de intimidatie is er.” De brieven worden als bedreigend ervaren, zegt Van Klaveren. „We hopen dat het niet overgaat in fysiek geweld.”
Abdurrahman Atabey, bestuurslid van de Ayasofya-moskee in Rotterdam. „We willen het gesprek aangaan. Dan los je zoveel dingen op.” Foto Hedayatullah Amid
Met name een paar vrouwelijke leden van de moskee zijn na de haatbrief angstig geworden, zegt moskeebestuurslid Atabey. „Met een hoofddoek ben je gelijk herkenbaar als moslim.”
Vroeger gaf de Ayasofya-moskee liever geen bekendheid aan de brieven. Sinds januari heeft de moskee een nieuw bestuur dat de deuren graag opent, zegt Atabey. „We willen het gesprek aangaan. Dan los je zoveel dingen op. Je hoeft het niet met elkaar eens te zijn, maar onbekend maakt onbemind.”
Een paar dagen na de haatbrief ontving de moskee nog een brief, handgeschreven en ondertekend door een onbekende vrouw, Iris. „Om jullie te laten weten dat er ook mensen zijn die jullie het beste toewensen en jullie nooit anders hebben gezien dan stads- of landgenoot en vriend”, stond in de brief. Ook die postte de moskee op sociale media. Atabey: „Hij kreeg meer views dan de haatbrief.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Het laatste nieuws en de beste stukken over de mooiste havenstad die er is
Source: NRC