Deense luchthavens werden woensdagavond opnieuw verstoord door rondvliegende drones. De luchthaven van Aalborg, die ook dienstdoet als militaire basis, werd enkele uren stilgelegd. Minister van Defensie Troels Lund Poulsen spreekt van een hybride aanval, bedoeld om angst te zaaien. De grote vraag: hoe deze drone-acties te bestrijden?
is correspondent in Scandinavië en Finland van de Volkskrant. Hij woont in Stockholm.
Weten de autoriteiten al meer over wie hier achter zit?
Nee. De Denen zeggen niet te weten wie de drones bestuurde of waar ze na de verstoringen naartoe zijn gevlogen. Volgens minister van Justitie Peter Hummelgaard zijn de drones ‘ongetwijfeld afkomstig van een professionele partij’.
Na de verstoring van de luchthaven bij Kopenhagen, afgelopen maandag, zei de politie onder meer te kijken naar schepen in de buurt waarvan de drones gelanceerd zouden kunnen zijn. Dat lijkt vooralsnog niks op te leveren. Het Deense crisisniveau is intussen opgeschaald naar niveau 2.
Waarom worden de drones niet gewoon neergeschoten?
Het Deense leger besloot dat woensdag niet te doen, op basis van een ‘algehele afweging’ en met het oog op de veiligheid van de bevolking, vertelde de Deense generaal Michael Hyldgaard donderdag tijdens een persconferentie.
Het neerschieten van drones is overigens makkelijker gezegd dan gedaan. Niet alleen is het een uitdaging om in het donker de kleine en snel vliegende drones te raken, het gebruik van kogels of granaten brengt grote veiligheidsrisico’s met zich mee. Bovendien: als je een drone uit de lucht schiet, zullen er resten naar beneden vallen en je weet niet waar die terechtkomen.
Toch wil de Deense regering dat het makkelijker wordt om drones uit de lucht te schieten. Minister Hummelgaard wees erop dat er een wetsvoorstel in de maak is dat het voor het management van luchthavens en andere kritieke infrastructuur legaal maakt om drones uit te schakelen. Het voorstel is een reactie op eerdere droneverstoringen, begin dit jaar, bij een Deense haven en bij de luchthaven van Kopenhagen.
Wat houdt dit wetsvoorstel in?
Het voorstel moet het voor beheerders van havens, boorplatforms en vliegvelden legaal maken om zogenaamde niet-meewerkende drones uit te schakelen. ‘Als er een onbekende drone rondvliegt en ze zijn bijvoorbeeld toch al bezig met het bestrijden van overlastgevende vogels, dan kunnen ze die drone gewoon neerschieten’, zei de Deense minister van Transport Thomas Danielsen in juli. De directeur van de haven bij Køge, Thomas Kampmann, reageerde enthousiast. ‘Het zal wat training en opleiding vergen. Maar als je dit wilt bereiken, zie ik het als de enige optie.’
Minister Hummelgaard benadrukte donderdag dat de nieuwe wet ‘niet alles zal oplossen’. De regering moet ook meer middelen kopen om drones te detecteren en op niet-gewelddadige manieren uit te schakelen.
Aan wat voor middelen moeten we dan denken?
Signaalonderbrekers, oftewel ‘jammers’. Die verstoren het radiocontact of de gps-verbinding tussen de bestuurder en de drone, waardoor die onbestuurbaar wordt.
Een andere optie is het inzetten van zogenaamde onderscheppingsdrones. Hiermee kun je drones volgen en laten ontploffen, iets wat dagelijks gebeurt in de oorlog in Oekraïne. Het voordeel is dat je de drone net zo lang kan blijven volgen totdat je buiten bewoond gebied bent en hem dus veilig kunt uitschakelen.
Ook ten opzichte van dit soort alternatieve middelen maakte Hummelgaard een voorbehoud. ‘We moeten eerlijk zijn. Ook al beschikken we over alle juiste instrumenten, dan nog kunnen er drones zijn die we moeilijk kunnen detecteren, omdat er momenteel sprake is van grote technologische sprongen.’
Wat doen andere landen in de regio?
Noorwegen controleert op drones bij plekken waar niet gevlogen mag worden. Zo werden twee toeristen uit Singapore maandag opgepakt nadat ze boven het operagebouw in het centrum van Oslo hadden gevlogen.
Toch had ook de luchthaven van Oslo maandag last van overvliegende drones. De Noorse premier Jonas Gahr Store wees er ook op dat Russische drones dit jaar al drie keer het Noorse luchtruim hebben geschonden. Voor betrokkenheid van Moskou bij de drone-acties van deze week is geen bewijs gevonden.
Sinds de Russische invasie in Oekraïne in februari 2022 mogen Russische staatsburgers geen drones meer vliegen in het land. Dat is mede uit angst voor spionage.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant