Oud-Manchester United-speler Gary Neville constateerde het al eens: elke club is dolblij als United belt, want ze betalen structureel te veel en kopen altijd de verkeerde spelers. Dat blijkt, want United heeft wereldwijd het grootste negatieve transfersaldo opgebouwd. Waar ging het mis?
is voetbalverslaggever van de Volkskrant.
Met een majestueuze volley in de kampioenswedstrijd bracht Robin van Persie een gouden glans aan op de twintigste landstitel van Manchester United in 2013. Het was het gedroomde afscheid van de immens succesvolle manager Sir Alex Ferguson en het beoogde startschot van een nieuwe glorieperiode voor de veruit rijkste club ter wereld.
Maar er trad een langdurige droogte in. United won tweemaal de Champions League onder Ferguson, maar speelt dit seizoen in de Europa League noch de Conference League, die deze week van start gaan. En dat terwijl de club sinds die volley van Van Persie het astronomische bedrag van 2,3 miljard uitgaf aan spelers en ettelijke tientallen miljoenen aan (de afkoopsommen van) coaches.
Het is bijna hallucinant om op transfermarkt.com te kijken naar het uitgavenpatroon van Manchester United van de laatste twaalf jaar. Zes keer werd in een jaar rond of ver boven de 200 miljoen gespendeerd. De laatste twee miserabele seizoenen waarin United als achtste en vijftiende eindigde is er ruim 450 miljoen in de selectie gepompt.
Afgelopen zomer werd nog eens een nieuw record gevestigd met 250 miljoen, waarvan het leeuwendeel voor drie verse aanvallers Sesko, Mbeumo en Cunha. Tezamen kwamen zij tot op heden tot één competitiedoelpunt. United loopt alweer acht punten achter op aartsrivaal Liverpool.
Ja, Chelsea (3,1 miljard) en Manchester City (2,4 miljard) gaven nóg meer uit sinds 2013. Maar zij wonnen in die periode genoeg grote prijzen, ze verkochten ook spelers voor veel forsere bedragen. United heeft wereldwijd het grootste negatieve transfersaldo opgebouwd, ruim 1,6 miljard.
Waar ging het mis? Veelvuldig wordt gewezen naar de gebeurtenissen in de eerste zomer zonder Ferguson. De selectie reisde tijdens de voorbereiding onder nieuwe manager David Moyes naar Australië. Een slopende trip, maar de eigenaren, de Amerikaanse familie Glazer, wilde het merk Manchester United wereldwijd promoten.
Ondertussen ving directeur Ed Woodward, verantwoordelijk voor transferzaken, overal bot in zijn zoektocht naar versterkingen. Andere clubs hadden weet van de financiële slagkracht van United, overal werd de zogeheten United-taks geheven. Pas op de slotdag van de transfermarkt werd een speler gepresenteerd, de technisch beperkte middenvelder Marouane Fellaini, een oude bekende van Moyes.
United eindigde als zesde. Dat nooit weer. Dan maar veel te veel betalen voor spelers. Moyes werd vlot ontslagen ondanks een zesjarig contract. Maar ook andere managers, van Louis van Gaal tot Ole Gunnar Solskjaer en van José Mourinho tot Erik ten Hag, beten zich stuk op Old Trafford.
De onmacht werd misschien nog wel het best gesymboliseerd door Van Gaal die tijdens een wedstrijd ineens vlak naast de verbouwereerde Arsenal-manager Arsene Wenger pontificaal op zijn rug ging liggen langs de zijlijn omdat hij het niet eens was met een beslissing van de arbitrage.
Volgens René Meulensteen, langdurig de rechterhand van Sir Alex Ferguson, is het vooral de Amerikaanse familie Glazer, al sinds 2005 grootaandeelhouder, die United heeft geruïneerd. ‘Ferguson had heel duidelijke afspraken met ze gemaakt. Hij wilde nul invloed op het sportieve beleid en nul invloed op de clubcultuur.’
Amerikanen denken anders over voetbal dan Europeanen. ‘Ze denken aan aan entertainment, aan commercie, aan geld, ze hebben niets met clubcultuur, met het rustig bouwen aan een ploeg’, schetst Meulensteen.
Het wereldwijd commercieel uitbouwen van de club is de Glazers goed gelukt. Tegelijkertijd is er sinds de overname volgens de BBC ongeveer 1,2 miljard pond uitgegeven aan rente op schulden, aflossing van schulden, dividenden en vergoedingen voor de familie.
Geld verdampte er dus ook op de transfermarkt. Exemplarisch was de langdurige saga rond middenvelder Paul Pogba, opgeleid door Manchester United, en in de zomer van 2016 teruggekocht van Juventus voor meer dan 100 miljoen euro, waarvan een kwart in de zakken verdween van zijn zaakwaarnemer Mino Raiola. Pogba flopte in het droomtheater. Net als onder meer Angel Di Maria (gekocht voor 75 miljoen), Memphis Depay (34 miljoen), Anthony Martial (60 miljoen), Romelu Lukaku (84 miljoen), Fred (59 miljoen), Harry Maguire (87 miljoen), Donny van de Beek (39 miljoen), Jadon Sancho (85 miljoen), Casemiro (70 miljoen), Rasmus Højlund (78 miljoen) en André Onana (50 miljoen).
Zoals oud-speler Gary Neville al constateerde: elke club is dolblij als United belt, want ze betalen structureel te veel en kopen altijd de verkeerde speler.
Wat ook steekt is dat die spelers vervolgens elders opbloeien. Zoals Antony bij Real Betis, McTominay bij Napoli en (de verhuurde) Marcus Rashford bij Aston Villa en thans Barcelona. De zelfopgeleide Rashford stelde in een podcast dat United de principes die onder Ferguson tot in de jeugdopleiding waren doorgevoerd zijn verwaarloosd, en dat het huidige beleid reactionair is. ‘Als je een transitie wilt, moet je een plan maken en je daaraan houden. Wij hebben zoveel verschillende managers, ideeën en strategieën gehad dat we in niemandsland zijn beland.’
Op de tribunes is het oproer tegen de Glazers enorm. De Amerikanen verkochten uiteindelijk 28,5 procent aan Sir Jim Ratcliffe en gaven hem de sportieve sleutels. Maar The Red Devils zakken alleen maar verder weg, de huidige manager Ruben Amorim beaamde vorig seizoen dat zijn team het slechtste in de historie is.
Meulensteen: ‘Onder Ferguson was United echt een familie, daardoor aardden spelers er ook snel, of ze nu van Madeira, uit Mexico, Ierland, Nederland, Liverpool of Spanje kwamen. Clubmensen zijn ontslagen door Radcliffe ter bezuiniging. Nu ken ik er haast niemand meer, kom ik er ook niet veel meer.’
Voetballen tegen United is tegenwoordig denken in kansen. Meulensteen: ‘Neem alleen al de defensie. Wij hadden Peter Schmeichel op doel en daarvoor mannen als Bruce, Pallister, Stam, Vidic en Ferdinand. Zo’n blok is er nooit meer geweest. Veel kleinere clubs als Brighton, Brentford en Bournemouth voeren een beter beleid en kunnen dus winnen op Old Trafford.’
Een waardige opvolger van Ferguson kwam er nimmer. Met 38 prijzen in 25 jaar was hij ook niet te evenaren.
Meulensteen: ‘Bij United moet je prijzen winnen én attractief voetbal spelen. Liefst ook met eigen jeugdspelers. Dat is de grote moeilijkheid.’
Mourinho won de Europa League, Ten Hag en Van Gaal de FA Cup. Naar United-maatstaven zijn het troostprijzen. Vlak na de huldigingsceremonie op Wembley kreeg Van Gaal zijn congé.
Van Gaal ontraadde later Ten Hag de stap van Ajax naar Manchester United af, omdat het ‘een commerciële club is en geen voetbalclub.’
Robin van Persie, United-speler tussen 2012 en 2015, beaamde dat later in Santos. ‘Ik heb die club in drie jaar tijd helemaal zien veranderen. Ferguson hield de commercie nog behoorlijk buiten de deur, er was niet eens een socialmedia-account toen ik kwam. We reisden in de voorbereiding ineens van China, naar Tokio, naar Sydney en stopten dan ergens op de terugweg nog voor een potje. Een paar dagen later speelde je je eerste officiële wedstrijd. Was je helemaal gesloopt. Door elke donderdagmiddag kon je een kruis zetten want dan moest je fotoshoots doen. Vier uur op je benen staan voor een biermerk in Thailand minder dan 48 uur voor een wedstrijd; dat is niet oké in mijn optiek. En van een afstandje bezien is het alleen maar erger geworden.’
Door de machthebbers worden er nieuwe prachtige horizonten geschetst in een nieuw stadion van twee miljard. Meulensteen: ‘Ondertussen ontsla je iedereen die van de club houdt en blijf je de verkeerde spelers aantrekken. Alle Premier League-clubs zijn doorgegroeid. Alleen de grootste holt achteruit.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant