Demissionair minister van Justitie Van Oosten wacht donderdag een zwaar debat in de Tweede Kamer nu is gebleken dat hij dinsdag aanvankelijk een uitdrukkelijk advies negeerde van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTV) om de rellen in Den Haag als ‘rechts-extremistisch’ te bestempelen.
is chef van de politieke redactie.
VVD’er Van Oosten, pas zeer recent aangetreden als invallend demissionair bewindsman, wekte dinsdag in het Vragenuur ergernis in een groot deel van de Kamer omdat hij weigerde de aard van de rellen van zaterdag te benoemen. Hij zei zich wel ‘verschrikkelijk te hebben gestoord aan de beelden’, die hij ook ‘afschuwelijk’ noemde, maar hij weigerde er het stempel politiek geweld op te plakken. Ook waagde hij zich niet aan het oordeel dat het afkomstig was uit extreemrechtse hoek. Daarvoor wilde hij eerst nader onderzoek van het Openbaar Ministerie afwachten.
Ook na herhaald aandringen van een reeks fracties, die meenden dat ze toch genoeg uitingen van rechts-extremisme hadden gezien, bleef Van Oosten bij dat standpunt. Maar ’s avonds, in een debat over de bestrijding van antisemitisme, kwam hij er plotseling toch op terug en zei hij ‘even heel duidelijk’ te willen zijn: ‘We zagen relschoppers onder meer de Hitlergroet brengen en hoorden ze de meest vreselijke leuzen roepen. Dat vind ik nazistisch en dat vind ik antisemitisch, en dus verwerpelijk en afschuwelijk.’
Wat er tussen het Vragenuur en het avonddebat was veranderd maakte Van Oosten niet duidelijk, maar NRC kreeg woensdag het dossier in handen dat de terrorismecoördinator NCTV maandag al aan de minister stuurde. De dienst raadde hem aan de rellen juist wel explicitiet ‘rechts-extremistisch’ te noemen. De demonstratie tegen het asielbeleid was ‘intimiderend’ en er werd ‘bewust’ een rechts-extremistisch beeld uitgedragen. Het belagen van het D66-partijkantoor in de binnenstad kon worden opgevat als een poging om ‘ideologische tegenstanders tot zwijgen te brengen’.
De bewindsman kreeg het dringende advies dat ook als zodanig te benoemen. ‘Door enkel te spreken over relschoppers, tuig of hooligans, zonder de achterliggende rechts-extremistische denkbeelden te benoemen, wordt geen volledig beeld van de werkelijkheid geschetst’, aldus de NCTV. ‘Rechts-extremistisch gedachtegoed wordt hierdoor niet geproblematiseerd, maar zelfs verder genormaliseerd.’
Dat roept in de Tweede Kamer, die zich donderdag in een uitgebreider debat met premier Schoof en Van Oosten wederom buigt over de rellen, nieuwe vragen op over het beoordelingsvermogen van de kersverse minister. BBB, CDA, Volt, D66, SP, GroenLinks-PvdA, PvdD en de ChristenUnie eisten woensdag het advies op. Zij willen weten waarom Van Oosten het dossier aanvankelijk in de wind sloeg.
Over het oordeel over de rellen bestaat in de Kamer inmiddels tamelijk breed overeenstemming. De PVV sloot zich dinsdagavond aan bij de fracties die ‘keihard antisemitisme’ zagen onder de relschoppers. VVD-leider Yesilgöz, die eerder nog wat terughoudender was, spreekt sinds dinsdag van ‘extreemrechts tuig’.
Veel minder overeenstemming is er over de politieke motivatie van de relschoppers. Met name D66, GL-PvdA, Volt, Denk, SP en de Partij voor de Dieren verwijten FvD en de PVV dat zij met hun aanhoudende oproepen tot protest tegen het opvangen van asielzoekers de sfeer in het land hebben opgestookt.
PVV-voorman Wilders riep in de zomer in Helmond nog een menigte op ‘in verzet’ te komen tegen de komst van een asielzoekerscentrum en zich niet neer te leggen bij beslissingen die in het gemeentehuis werden genomen. ‘Jullie zijn de baas in deze stad. Accepteer niet dat de burgemeester en het college van wethouders een ander besluit nemen.’
De PVV zelf werpt de beschuldiging van ophitsing verre van zich. ‘Het is ziekelijk om dat te suggereren. Ik heb het niet georganiseerd, ik was niet aanwezig, ik ben volgens mij de eerste die het geweld heeft veroordeeld’, zei Wilders. Hij vindt dat D66-leider Jetten en GL-PvdA-leider Timmermans selectief verontwaardigd zijn: ‘Want waar waren beide heren toen de Universiteit van Amsterdam voor miljoenen werd vernield door linkse hooligans die ook agenten molesteerden?’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant