De nieuwe voorzitter van de JOVD is kritisch op de VVD: de moederpartij is bang om verkiezingen te verliezen, bang om niet rechts genoeg te zijn en daardoor soms zelfs ‘anti-democratisch’.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Voor Friso van Gruijthuijsen (24), die zaterdag aantreedt als voorzitter van de liberale jongerenorganisatie JOVD, was het een roerige week. Toen JOVD-leden na afloop van een politiek evenement iets gingen drinken op het Plein in Den Haag, werden ze daar tijdens de rellen van afgelopen zaterdag belaagd. Van Gruijthuijsen: ‘Daar werd er ‘linkse homo’s’ naar ze geroepen, en andere krachttermen die ik hier niet wil herhalen. Zeer beangstigend.’
Waren ze herkenbaar als JOVD’ers?
‘Ze waren netjes gekleed, misschien zagen ze eruit zoals dat tuig denkt dat politici eruitzien. De leden die erbij waren zijn lelijk geschrokken. Een aantal mensen is naar het JOVD-kantoor gekomen om bij te komen.’
De volgende dag zei VVD-minister Eelco Heinen op televisie dat het geweld ‘niet politiek’ gemaakt moest worden. Wat vond u van die uitspraken?
‘Ik vind dat je dat geweld moet benoemen als politiek geweld, gepleegd door een kleine, maar extreme groep mensen. De focus moet zijn: je zo krachtig en zorgvuldig mogelijk uitspreken.’
Had D66-leider Rob Jetten een punt toen hij naar aanleiding van de rellen niet alleen wees naar ‘partijen op de extreme flanken’, maar ook naar partijen die de ‘extremisten in het centrum van de macht hebben gebracht’?
‘Ik vind dat te kort door de bocht, maar ik ben zeer kritisch op een spel meespelen met populistische partijen. Zij hebben geen belang bij een stabiele politiek maar zijn uit op chaos. Als je met ze samenwerkt, als je meegaat in hun moties of hun frames, loop je het risico in hun val te lopen. Als je meedoet aan een kabinet met populisten die het land niet stabieler willen maken, weet je dat je daarmee het wantrouwen kunt voeden. En dat wantrouwen is weer een voedingsbodem voor de flanken. Wat je nooit moet willen worden is een PVV light, dan word je weggespeeld. Als je alleen maar bezig bent om verkiezingen niet te verliezen, ga je ze niet winnen.’
Is de VVD een PVV ‘light’?
‘Ik weet niet of het de intentie is, maar ik denk dat het risico bestaat dat ze dat worden.’
Wanneer is de VVD meegelopen met populisten?
‘Bijvoorbeeld door het steunen van zo’n antifa-motie van Forum, vorige week. Wat ‘antifa’ is werd in die motie totaal niet gedefinieerd. Daardoor is het onuitvoerbaar. Misschien nog belangrijker: het is anti-democratisch, want hiermee zou je antifascisten die daar helemaal niet thuishoren op een terrorismelijst kunnen zetten. Ga nou niet mee in dit populistische gedoe, dacht ik. Je kunt prima zeggen: wij zijn tegen politiek geweld, van elke kant, maar deze motie gaat nergens over. Ik vond het onverstandig. Ook omdat het nu steeds over die motie gaat.’
Uw voorganger schreef begin dit jaar in deze krant dat ‘het politieke bestaansrecht’ van de VVD is ‘weggespoeld’ door het steeds maar sluiten van compromissen.
‘Helemaal mee eens. Als JOVD vinden we dat de VVD geen compromissen mag sluiten op de rechtsstaat en de fundamentele waarden waarop die is gebouwd. Het kabinet-Schoof kon pas aantreden nadat er een rechtsstaatverklaring was afgegeven. Dat is raar, waarom zou een kabinet zich niet per definitie aan de rechtsstaat houden? Bovendien bleek later dat die verklaring in woord was gesloten, maar dat de PVV zich er in geest niet aan hield.’
De VVD had nooit de deur naar de PVV open moeten zetten?
‘Ik vind dat je ze nu zou moeten uitsluiten omdat zij niet uit zijn op een goed werkend, democratisch bestel. Ik heb de lijn van Rutte altijd sterk gevonden. Dilan Yesilgöz zei: we zijn tien jaar verder, wellicht moeten we het een kans geven. Ruttes lijn was verstandig, concludeer ik.’
Het demissionaire rompkabinet van VVD en BBB zet een wet door waarin de voorrang op sociale huurwoningen voor statushouders wordt afgeschaft, terwijl dat volgens de Raad van State ongrondwettelijk is.
‘Een slecht signaal om dat naast je neer te leggen. Ik denk dat het voortkomt uit de angst om als niet rechts genoeg te worden gezien.’
Worden jullie vaak uitgenodigd door Dilan Yesilgöz?
‘Ja. Zij vindt het hartstikke goed dat wij ons zo kritisch durven uitspreken.’
Als in: schattig dat ze hun mening geven, maar we luisteren er verder niet naar?
‘Nee, er wordt geluisterd. Zij zien ons als de toekomst van de partij. We worden ontzettend serieus genomen. We hebben er bij de VVD punten doorheen gekregen om de woningmarkt voor studenten te verbeteren.’
Heeft u het idee dat er intern discussie is over de koers van de VVD?
‘De VVD is altijd een debatpartij geweest, maar dat is de afgelopen jaren minder geworden. Ik denk dat, als je de grootste bent, dat het debat belemmert, omdat je dan te veel bezig bent met het niet verliezen van verkiezingen.’
De VVD voert campagne voor ‘een stabiel centrumrechts kabinet’ met partijen als JA21, BBB en SGP. Verstandig?
‘Nee. Die coalitie heeft in de peilingen geen meerderheid. Ik weet ook niet of het centrumrechts is. Het is vooral rechts. Met de SGP zie ik dusdanig grote meningsverschillen over persoonlijke vrijheden dat ik het niet zie gebeuren. Ik denk dat een middenkabinet, waar VVD en GroenLinks-PvdA beide deel van uitmaken, hartstikke goed kan zijn voor Nederland. Met de campagnetaal over GroenLinks-PvdA vanuit de VVD heb ik weinig. Vanuit liberaal oogpunt zou je er op inhoud prima met ze uit kunnen komen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant