Drie grote institutionele beleggers nemen een belang in Tennet Duitsland. De Duitse tak van de Nederlandse hoogspanningsbeheerder stond al jaren te koop. CEO Manon van Beek was nauw betrokken bij de deal, die vandaag gesloten is. ‘Dit is goed voor de energietransitie.’
is economieredacteur voor de Volkskrant en sinds 2021 specialist op het gebied van de energietransitie.
Waarom moest het Duitse deel van Tennet worden verkocht?
‘Er zijn de komende jaren miljarden nodig aan investeringen en we moesten voorkomen dat de financiering van de energietransitie op een kritiek punt komt. Daarvan zijn er al genoeg: vergunningen die niet snel genoeg vergeven worden, de zoektocht naar ruimte voor al deze grote projecten, en de vraag of we op tijd toegang krijgen tot het juiste materieel.
‘Daar wil je financieringsperikelen niet ook nog bij hebben. Daarom is het zo belangrijk dat een groep gezaghebbende investeerders een belang neemt in Tennet Duitsland.’
Een voordeel van het feit dat een groot deel van het Duitse hoogspanningsnet in handen was van Tennet, is dat er samen opgetrokken kon worden bij de inkoop van materiaal en de ontwikkeling van grote projecten, zoals de stopcontacten op zee waarmee windparken op land worden aangesloten. Verdwijnt dit voordeel nu?
‘Tennet Duitsland blijft onderdeel van de holding. We blijven de inkoop en coördinatie van dit soort grote projecten op groepsniveau doen. Net als bijvoorbeeld de verzekeringen die daarbij horen, die zijn zeer complex en kostbaar. Veel van de synergievoordelen blijven bestaan.’
De nieuwe investeerders hebben vast ook hun wensen en eisen.
‘Dit drietal is zeer gerenommeerd. Ze hebben een Europese blik en zitten erin voor de lange termijn. Dat geeft vertrouwen. Dat moet ook, want wij plannen tientallen jaren vooruit.’
Er werd ook een beursgang overwogen. Waarom is daar niet voor gekozen?
‘Beide opties waren aantrekkelijk. Doordat er twee mogelijkheden waren, hebben die elkaar versterkt; er was onderlinge concurrentie. Een beursgang zag er ook goed uit, maar heeft wel een inherent risico. Denk aan geopolitieke ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op het beursklimaat.’
Is één grote netbeheerder dan niet beter dan twee kleinere als je kijkt naar de turbulente geopolitiek?
‘Tennet is in Europa echt uniek. We zijn de enige hoogspanningsbeheerder die over de grens gaat. Zowel op land als op zee. Dat gebeurt nergens. Helemaal sinds de oorlog in Oekraïne is Europa zich bewust van het belang van energie-onafhankelijkheid en energiezekerheid. Om dit te bereiken, moeten we als de sodemieter windparken op zee bouwen en aansluiten, om van de Noordzee de groene stroomcentrale van het continent te maken. Daarmee creëren we energie-onafhankelijkheid. Bij zulke enorme projecten is het van belang dat je over grenzen kunt werken, zoals wij doen. Dat blijft gewoon.
‘Aan de andere kant zie je ook sinds de oorlog een groeiende behoefte bij landen om hun eigen zaken te organiseren. Dus het is begrijpelijk dat de Duitse overheid nu ook weer een belang in Tennet Duitsland overweegt.’
Wat is Nederland opgeschoten met de koop van Tennet Duitsland, vijftien jaar geleden?
‘Het Duitse deel is in 2010 gekocht voor 885 miljoen euro. Vandaag is de waarde van het bedrijf, zonder schulden, 10,4 miljard. Er zijn dus miljarden aan waarde gecreëerd. Daarnaast heeft Tennet Duitsland in totaal 1,4 miljard euro aan dividend uitgekeerd, dat naar de Nederlandse staatskas is gevloeid. Er is dus niet alleen belastinggeld die kant op gegaan, zoals weleens wordt gesuggereerd. Het is ook in financieel opzicht een zeer succesvolle deal geweest.
‘Dan zijn er nog de synergievoordelen en kostenbesparingen. Omdat we zo groot zijn, hebben we inkoopvoordelen. Er is veel kennis vergaard bij de gezamenlijke ontwikkeling en bouw van de stopcontacten op zee. Allemaal goed voor het publieke belang. Tennet is echt een kroonjuweel van de Nederlandse staat gebleken.’
Waarom dan toch uit elkaar?
‘We gaan niet uit elkaar. De Tennet-holding blijft meerderheidsaandeelhouder. Maar we hebben nu drie geweldige partijen om samen mee verder te investeren, zodat de financiering juist niet de volgende hobbel wordt voor de energietransitie. De deal van vandaag vergroot onze financiële slagkracht om volle kracht vooruit te kunnen gaan.’
Intussen gaat het niet goed met de plannen voor wind op zee, die onlangs door het kabinet zijn versoberd. Komt het wel goed met de energietransitie?
‘We zitten nu in een kwetsbare fase. Daar zijn we duidelijk over. En we zijn blij dat het kabinet op Prinsjesdag nieuwe steun heeft aangekondigd (onder meer in de vorm van bijna 950 miljoen euro subsidie voor de bouw van een nieuw offshore windpark, red.). Zonder windparken om aan te sluiten heb je immers weinig aan de stopcontacten die we nu op zee bouwen.
‘Het probleem is dat de vraag naar elektriciteit het aanbod niet bijbeent. Daarom is het goed dat de sector door deze kwetsbare fase wordt geholpen. Nu moet de industrie gaan elektrificeren, dan ontstaat vraag en heb je een bedrijfsmodel. Daarom is koers houden van belang. Continuïteit bieden. Vooral niet zigzaggen met beleid.
‘Als je nu niet investeert, loop je straks economische groei mis, toont onderzoek aan. De miljarden die nu worden geïnvesteerd, vallen in het niet bij de kosten van een achterblijvende economie.’
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant