schrijft elke week over een alledaags opvoedkundig probleem waarvoor ze een oplossing zoekt.
‘Ik hou van jou!’ Ouders zeggen het bij het uitzwaaien naar school of fluisteren het voor het slapengaan. Maar hoe effectief zijn zulke woorden om een kind zich geliefd te laten voelen? En kun je als ouder ook doorschieten in je liefkozingen?
‘Je geliefd voelen wordt niet alleen bepaald door woorden, maar door de interactie tussen ouder en kind’, zegt pedagoog Eddie Brummelman (Universiteit van Amsterdam), die het zelfbeeld van kinderen onderzoekt. ‘Kinderen met een hoge zelfwaardering hebben vaak een warme opvoeding gehad met ouders die beschikbaar waren, écht luisterden en hun aanwezigheid waardeerden.’
Anna van den Breemer schrijft over grote en kleine levensvragen voor de Volkskrant.
‘Het is mooi dat moderne ouders hun gevoelens uiten, meer dan de generatie ervoor’, zegt orthopedagoog Kina Smit, auteur van Opvoeden, het hoeft niet zo perfect. Het is verstandig om een beetje te doseren. ‘Als je te vaak ‘ik hou van je’ zegt, dan verliest het zijn kracht. Het wordt een riedeltje zoals het Amerikaanse ‘love you, honey!’’
In een studie keken Brummelman en zijn collega’s naar het effect van aanraking. Kinderen (8-12 jaar oud) deden een computertaak waarmee hun sociale waakzaamheid en hun vertrouwen werden getest. De ene helft werd vooraf één seconde door de ouder aangeraakt op het schouderblad. Wat bleek? De ouderlijke aanraking verminderde de waakzaamheid en vergrootte bij sociaal angstige kinderen het vertrouwen. Dit gold vooral voor jonge kinderen.
Ook persoonlijke gesprekken maken verschil. In een onderzoek werden kinderen (8-13 jaar) met hun ouders ingedeeld in twee groepen: de ene helft voerde oppervlakkige smalltalk, de andere helft ging de diepte in. De kinderen uit de tweede groep voelden zich naderhand meer geliefd door hun ouder. ‘Tijdens de intieme gesprekken kwamen ook moeilijke thema’s aan bod, zoals afscheid, schaamte en verlies’, zegt Brummelman. ‘Het wederzijds delen van kwetsbaarheid brengt ouder en kind dichter bij elkaar.’
‘Liefde is geen ingewikkelde opvoedstrategie, het is gewoon... er zijn, met geduld, zonder meteen te willen sturen of oplossen’, schrijft Kina Smit in haar boek. Ouderlijke liefde gaat niet om grootse woorden, maar om kleine gebaren. ‘In deze moderne tijd is het een daad van liefde om je telefoon weg te leggen en met volle aandacht aanwezig te zijn.’ Volgens de orthopedagoog is onverdeelde aandacht schaars. ‘Daar moeten ouders écht hun best voor doen.’
Dat betekent overigens niet dat je de hele dag naast je kind Lego moet bouwen. ‘Het gaat erom dat een kind voelt dat hij of zij ertoe doet.’ Binnen het gezin kun je speciale rituelen hebben. ‘Ik vraag bij het naar bed brengen altijd aan mijn jongste dochter: van wie houdt mama? Dan gaat zij iedereen opnoemen, ook zichzelf’, zegt Smit. ‘Mijn oudere dochter wil dat niet meer.’
De Amerikaanse relatietherapeut Gary Chapman bedacht in de jaren negentig de vijf liefdestalen: positieve woorden, onverdeelde aandacht, cadeaus, dienstbaarheid en lichamelijke aanraking.
Ook als ouder is het interessant om te ontdekken welke taal jij verkiest. Smit: ‘Misschien doe je dat door je kind te helpen, zoals het klaarzetten van een rugzak of fiets. Of ben je van nature meer verbaal ingesteld en toon je warmte met woorden?’
Subtiele non-verbale onderonsjes zijn ook betekenisvol. ‘Dat kan een knipoog zijn, of een blik die je uitwisselt in gezelschap’, zegt Smit. ‘Of even een hand op de schouder leggen. Dat zie je leerkrachten ook vaak doen in de klas.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant