De Raad van State sommeert demissionair landbouwminister Femke Wiersma om alle veehouderijdata die journalisten hebben opgevraagd binnen twee weken openbaar te maken. Maar de hoogste bestuursrechter vindt niet dat Wiersma misbruik maakte van haar bevoegdheid.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over financiën en landbouw.
Het vonnis in hoger beroep is het juridisch eindoordeel in deze kwestie, waarover drie mediaorganisaties (Omroep Gelderland, NRC en Follow the Money) al maanden tegen de BBB-minister procederen. Wiersma verloor eerder al een kort geding en een rechtszaak bij de civiele rechter, maar ging in hoger beroep bij de Raad van State. Die heeft de zaak met spoed behandeld, omdat de betrokken journalisten al bijna drie jaar op de gevraagde gegevens over veehouderijen wachten.
De mediaorganisaties vroegen eind 2022, begin 2023 met een beroep op de Wet open overheid (Woo) databestanden op over de locaties en de dieraantallen van Nederlandse veehouderijen. Volgens de wet mag de openbaarmaking van zulke gegevens nooit geweigerd worden. Wiersma’s voorganger Piet Adema besloot de gegevens dan ook vrij te geven nadat alle bezwaarprocedures waren doorlopen.
Maar voordat het zover was, draaide Wiersma dat besluit weer terug. Zij stelde dat de privacy van de boeren in het geding was, omdat de adressen van de veehouderijen veelal ook hun woonadressen zijn. Ze wilde daarom de hele bezwaarprocedure overdoen, waarbij het ministerie alle veehouders daar persoonlijk over zou informeren. Haar advocaat zei dat het versturen van tienduizenden brieven minstens zes maanden in beslag zou nemen.
Daarop stapten de media naar de rechter. De Overijsselse rechtbank oordeelde in juli dat Wiersma misbruik maakte van haar bevoegdheid, omdat ze de gevraagde gegevens zonder wettelijke grond achterhield. Hoewel ook de Raad van State nu in het voordeel van de journalisten beslist, gaat de hoogste bestuursrechter niet mee in het misbruikverwijt.
De Raad van State ziet onvoldoende bewijs dat Wiersma alleen een nieuwe bezwaarprocedure wilde starten om de openbaarmaking verder te traineren, zoals de Overijsselse rechtbank constateerde. ‘Het staat niet vast dat het de minister om die vertraging te doen was en niet om de zorgen en belangen van de veehouders’, aldus het nieuwe, definitieve vonnis.
Ook het feit dat Wiersma het openbaarmakingsbesluit van Adema terugdraaide tegen het advies van haar ambtenaren in, is daarvoor onvoldoende bewijs, vindt de Raad van State.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant